Σίβυλλα Δελφίς, ἣν καὶ Ἄρτεμιν προσηγόρευσαν

Οι Σίβυλλες ήταν γυναίκες οι οποίες, όπως η Κασσάνδρα ή η Δελφική Πυθία, προφήτευαν σε κατάσταση καταληψίας. Δέκα τοποθεσίες στο χώρο της Μεσογείου είναι γνωστές ως κατοικίες των Σιβυλλών, αν και αρχικά φαίνεται ότι ήταν μόνο μία.

 

Η Σίβυλλα της Κύμης είναι γνωστή από το 6ο βιβλίο της Αινειάδας του Βιργίλιου, και ο εκστατικός χαρακτήρας της προφητείας της περιγράφεται σαφώς από τον ποιητή:

«To Πλευρόν του Ευβοϊκού βράχου είναι αποκομμένον εις (σχηματισμόν) πελωρίου σπηλαίου, όπου οδηγούν εκατόν ευρείαι οδοί, εκατόν στόμια, και από όπου άλλαι τόσαι φωναί εξορμούν, αι αποκρίσεις της Σιβύλλης.

Είχον φθάσει τώρα το κατώφλιον, οπότε η παρθένος λέγει: «καιρός να ζητήσεις χρησμούς. Ο Θεός, ιδού ο Θεός». Ενώ αύτη έλεγε τοιαύτα προ των θυρών, αιφνιδίως ούτε η όψις ούτε το χρώμα το αυτό, ούτε η κόμη έμεινε καλλωπισμένη, αλλά το στήθος (ήτο) ασθματικόν και η καρδιά εκ της αγρίας λύσσης εξωγκούτο, και εφαίνετο μεγαλυτέρα και δεν ωμίλει ανθρωπίνως, όταν ενθουσιάσθη υπό του πλησιεστέρου ήδη (ελθόντος) πνεύματος του θεού… 

μέσον τῆς γῆς κεῖται, ἐν ᾗ οἱ Δελφοί

Η σύνδεση της Κρήτης με τους Δελφούς δεν σταματά μόνο στον ναό που έχει κατασκευαστεί από τον Πτερά, και μας δίνει την σύνδεση με τα Άπτερα της Κρήτης, ούτε διαμέσου των πρώτων Κρητών ιερέων και των Μελισσών ιερειών- Πυθίων.

Από τον Παυσανία είδαμε ότι ο δεύτερος ναός των Δελφών έγινε από μέλισσες και κερί μελισσών και πτερά. Αυτόν ο Απόλλωνας, λέγετε ότι, τον έστειλε στους υπερβόρειους… την υπόθεση ότι ο ναός δημιουργήθηκε από την φτέρη που φυτρώνει στα γύρω βουνά ο Παυσανίας δεν την δέχεται καθόλου…

Θ’ αναφερθώ σε μια ακόμα σύνδεση που ναι μεν είναι εμφανέστατη αλλά όχι και τόσο γνωστή …

 Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι η μαντική υπήρξε προνόμιο των θηλυκών θεοτήτων, έστω κι αν αυτές αντικαταστάθηκαν αργότερα από αρσενικές θεότητες. Η πρώτη κυρία του Μαντείου των Δελφών υπήρξε η Γαία, η κοινή μητέρα των ανθρώπων και της ζωής πάνω στη γη. Ήταν επόμενο λοιπόν το γεγονός ότι το επίκεντρο της λατρείας του μαντείου ήταν  ο ομφαλός που συνδέεται φυσιολογικά με την μητρότητα της Γης.

Εδώ λοιπόν στους Δελφούς βρίσκουμε την λατρεία του ομφαλού εκφρασμένου στην οριστική του μορφή.  Η λατρεία του Ομφαλού εμφανίζεται στην Κρήτη, ενώ οι Κουρήτες παίρνουν τον νεογέννητο Δια, που μόλις γεννήθηκε από την Ρέα, ο ομφαλός του παιδιού ρίχτηκε από την μητέρα του κοντά στον ποταμός Τρίτωνα, και απ΄ αυτόν η τοποθεσία ονομάστηκε Ομφαλός ή κοντά στην Θεναϊδα κοντά την Κνωσσό. Οι Κρήτες θα ονομάσουν την πεδιάδα «Ομφάλιον». Έτσι ο χώρος που σκεπάζει το ιερό λείψανο, θα γίνει ένας χώρος ιερός που θα δοξάζει την μητρότητα της Γής, και θ΄αποκτήσει μια μαγικο-θρησκευτική αξία. Εκεί θ΄ ακτινοβολεί το ευεργέτημα της γονιμότητας. Έτσι εκτός από τους ιερείς που θα πρωτοστατήσουν στην δημιουργία του ιερού και μαντείου των Δελφών μπορούμε να ισχυριστούμε και την είσοδο και την διάδοση της θρησκείας του Ομφαλού καθώς αυτή φαίνεται να είναι αλληλένδετη και αδιαχώριστη με την λατρεία της Μεγάλης Μητέρας Θεάς Γαίας. Αυτή η θρησκεία και η λατρεία φτάνει και στους Δελφούς και εξακολουθεί ν΄ανθίζει ακόμη κι όταν ο Απόλλων αντικαθιστά την πρωταρχική θεότητα του Μαντείου την Γαία. Ταυτόχρονα όμως έχουμε στην Κρήτη και την εμφάνιση της Πανακρίδος Μέλισσας.

Aelius Herodianus et Pseudo-Herodianus Gramm., Rhet., De prosodia catholica

Part+volume 3,1, page 362, line 18

 <Ὀμφάλιον> τόπος Κρήτης πλησίον Θενῶν καὶ Κνωσσοῦ. ἔστι καὶ Θετταλίας.

δὲ γυναικῶν μαντείαν ἀνήκει μόνων

Ως μαντεία θεωρούνται οι  αρχαίοι ιεροί χώροι ή ιερά όπου επιστεύετο ότι υπό ιερέων ή ιερειών ή τη συνεργασία τούτων, αποκαλύπτετε η φωνή του θεού εις ον όπου το ιερόν ήτο αφιερωμένο, και αι βουλαί αυτού περί τίνος ζητήματος ενδιαφέροντος τον ερωτώντα. Εστηρίζετο δε η πίστις αυτή εις την γενικώς κρατούσαν πεποίθηση ότι οι θεοί μεριμνώντες περί των ανθρώπων, είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν πάντα συμβουλευόμενον αυτούς. Η απόκρισης των θεών καλείτο μαντείο ή χρηστήριον, θεοπρόπον θέσπισμα ή χρησμός. Εις την Ελλάδα κατ’ εξοχήν μαντική θεά εθεωρείτο η Γαία. Οι αρχαίοι πίστευαν ότι εν τη γη ενοικεί μαντική, προφητική δύναμις, και ότι τα όνειρα ήρχοντο εκ του βάθους τής γης. Την δύναμιν αυτήν κατείχαν φυσικά και τα χθόνια πνεύματα τα οικούντα εντός σπηλαίων και κοιλοτήτων τής γης. Τό σπουδαιότερον, των αρχαίων εν Ελλάδι μαντείων ήτο το τής Γης εις τούς Δελφούς, το όποιον ήτο χθόνιον, παρέχον χρησμούς δι’ εγκοιμήσεως του θεοπρόπου ή θεωρού ως εκαλούντο οι χρηστηριαζόμενοι. Τούς χρησμούς επί τη βάσει των ονείρων παρείχεν η Σίβυλλα. Αργότερο την Γαία αντικαθιστά ό Απόλλων ό Πύθιος εις το μαντείον του οποίου οι χρησμοί αρχικώς δίδοντα διά τής αυτόθι φυομένης ιεράς δάφνης (πιθανώς με τον θρουν των φύλλων του ιερού φυτού) αργότερον διά τής Πυθίας, ιέρειας, περιπιπτούσης εις μανίαν και ούτω γινομένης ένθεου και φοιβολήπτου και μάντιδος. Η Πυθία εκάθητο επί τρίποδος άνωθεν χάσματος γης αναδίδοντος ατμούς. Είναι γνωστή ή τεραστία επίδρασης ην ίσχεν, επί του πολίτικου και του κοινωνικού βίου των αρχαίων Ελλήνων, το Δελφικόν Μαντείον. Άλλα σπουδαία τής αρχαιότητος μαντεία υπήρξαν τα τής Δωδώνης, τής Ολυμπίας, του Άμμωνος Διός εν Λιβύη και τα Ασκληπιεία ένθα και θεραπείες ασθενούντων επετελούντο. Ουδόλως απίθανον εις τα μαντεία ταύτα να εφηρμόζοντο καί αι υπνώσεις, υποβολές, ως και ό ζωικός μαγνητισμός, χάρις εις τας αποκρύφους γνώσεις του Ιερατείου.

Ό μαντεύων καί προφητεύων τά μέλλοντα: η λέξις παράγεται πιθανώς εκ του μαίνεσαι και σημαίνει τον περιπίπτοντα εις προσωρινήν μανίαν, εις έκσταση και ενθουσιασμό ότι η ψυχή αυτού εξισταμένη και ελευθέρα των δεσμών του σώματος έβλεπε διά των πνευματικών αυτής οφθαλμών ή ήκουε διά των πνευματικών ώτων τα απόρρητα και αυτά τα τοπικώς και χρονικώς μακράν κείμενα. Τοιαύτας ιδιότητας είχαν προφανώς όλοι οι διάσημοι κατά καιρούς μάντεις ως η Κασσάνδρα, ο Τειρεσίας, η θυγάτηρ του Μαντώ, ο Κάλχας, ο Σελανός, ο Τεισαμενός, ο Αγίας, ο Μουσαίος, οι Βάκιδες, αι Σίβυλλαι, κ. ά. Το γεγονός δεν πρέπει να θεωρηθεί απίθανον, δεδομένου ότι πολλαίς μαρτυρίαι αρχαίων πιστοποιούν ότι και παρ’ άλλοις λαοίς, ως παρά τοις Ινδοις οι γυμνοσοφισταί (υπήρχαν άτομα καταλλήλως καλλιεργούντα ορισμένες ψυχικάς ιδιότητας και δυνάμενα να βυθισθούν εις έκστασην και επιτελέσουν πράξεις θεωρουμένας υπερφυσικάς. (Λήμματα εις εγκυκλοπαίδεια)

Οι παραδόσεις για το μαντείο των Δελφών  και ακόμη περισσότερο για το μαντείο του Απόλλωνα ποικίλουν. Την  ιστορία της δημιουργίας του μαντείου των Δελφών την μαθαίνουμε αναλυτικότατα από τον Ομηρικό ύμνο του Απόλλωνος. Η σύνδεση όμως με τους Κρήτες ιερείς που πρωτο-λειτούργησαν στο ιερό είναι κάτι που μας δίνεται με το ξεκίνημα και την δημιουργία του πρώτου ναού του Απόλλωνα. Ο ίδιος ο Φοίβος είναι αυτός που οδηγεί το καράβι τους και τους υποδεικνύει την θέση του ναού και του χρηστηρίου, αυτά βέβαια θ΄ αναφερθούν στην συνέχεια …

τῆς Δελφικῆς ἱερείας· φησὶ δὲ τῆς Πυθῶνος

Και στον ύμνο του Καλλίμαχου προς τον Απόλλωνα διαβάζουμε για την ιέρεια του τη Δηώ.

Δηοῖ δ᾽ οὐκ ἀπὸ παντὸς ὕδωρ φορέουσι μέλισσαι,
ἀλλ᾽ ἥτις καθαρή τε καὶ ἀχράαντος ἀνέρπει
πίδακος ἐξ ἱερῆς ὀλίγη λιβὰς ἄκρον ἄωτον.»

Για τη Δηώ (τοῦ δήω, ὃ σημαίνει τὸ εὑρίσκω και υποκοριστικό της γής και της Δήμητρας ή παρα του δαίω τὸ μερίζω ἡ μεμερισμένη πᾶσιν,)

όμως οι μέλισσες δε φέρνουνε νερό απ᾽ όπου να ᾽ναι,
αλλά λίγες σταγόνες που αναβλύζουν καθαρές και άχραντες
από ιερή πηγή — νεράκι πεντακάθαρο».

Ο Πίνδαρος -ο λυρικότερος και ο λαμπρότερος χορικός λυρικός ποιητής της αρχαιότητας- λέγετε ότι εκεί που κοιμόταν, ένα μελίσσι κάθισε στο στόμα του, και έφτιαξε μια κερήθρα, ένδειξη πως από το στόμα του Πινδάρου ρέει λόγος μελίρρυτος. Διαβάζουμε στους Πυθιονίκαις του

Πυθιονίκαις (4.47-4.69)

Πύθιον ναὸν καταβάντα χρόνῳ [αντ. γ]
ὑστέρῳ, νάεσσι πολεῖς ἀγαγὲν Νεί-
λοιο πρὸς πῖον τέμενος Κρονίδα.»
ἦ ῥα Μηδείας ἐπέων στίχες. ἔπτα-
ξαν δ᾽ ἀκίνητοι σιωπᾷ
ἥροες ἀντίθεοι πυκινὰν μῆτιν κλύοντες.
ὦ μάκαρ υἱὲ Πολυμνάστου, σὲ δ᾽ ἐν τούτῳ λόγῳ
60 χρησμὸς ὤρθωσεν μελίσσας
Δελφίδος αὐτομάτῳ κελάδῳ·
ἅ σε χαίρειν ἐστρὶς αὐδάσαισα πεπρωμένον
βασιλέ᾽ ἄμφανεν Κυράνᾳ,
δυσθρόου φωνᾶς ἀνακρινόμενον ποι- [επωδ. γ]
νὰ τίς ἔσται πρὸς θεῶν.
ἦ μάλα δὴ μετὰ καὶ νῦν,
ὥτε φοινικανθέμου ἦρος ἀκμᾷ,
65 παισὶ τούτοις ὄγδοον θάλλει μέρος Ἀρκεσίλας·
τῷ μὲν Ἀπόλλων ἅ τε Πυθὼ κῦδος ἐξ
ἀμφικτιόνων ἔπορεν
ἱπποδρομίας. ἀπὸ δ᾽ αὐτὸν ἐγὼ Μοίσαισι δώσω
καὶ τὸ πάγχρυσον νάκος κριοῦ· μετὰ γάρ
κεῖνο πλευσάντων Μινυᾶν, θεόπομ-
ποί σφισιν τιμαὶ φύτευθεν.

Ζεὺς Ἀρισταῖος ἐκλήθη καὶ Ἀπόλλων Ἀγρεὺς...

Οι ιστορίες με τον Αριστέα συνεχίζονται και έτσι όπως μας τις δίνουν οι συγγραφείς, συμπληρώνοντας ο ένας τις ιστορίες του άλλου μπορούμε να σχηματίσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα της προσφοράς ενός εκ των «εφευρετών» προγόνων μας του Άριστου…που κατάφερε να ξεπεράσει την θνητή του φύση και έμεινε στην μνήμη των συνανθρώπων του και μνημονεύτηκε με τις ιδιότητες και τα ονόματα των πιο γνωστών θεών. Αυτά του Δία και του Απόλλωνα.. τα υπόλοιπα στα κείμενα που ακολουθούν…

Nonnus Epic., Dionysiaca
Book 5, line 215

Κάδμος ἀμοιβαίοιο γάμου τετράζυγι παστῷ,

καὶ λέχος ἄλλο μετ' ἄλλο συνήρμοσε· δωροφόρος γὰρ

πρῶτος Ἀρισταῖος, Νόμιος καὶ ἐπώνυμος Ἀγρεύς,

αἷμα σοφοῦ Φοίβοιο καὶ εὐπαλάμοιο Κυρήνης,

Αὐτονόην ζυγίων ἀρότων νυμφεύσατο θεσμῷ·

οὐ μὲν Ἀγηνορίδης πολυφερβέος ἴδμονα τέχνης

γαμβρὸν ἔχειν ἀπέειπε, βιοσσόον υἱέα Φοίβου,

ἀλλὰ Διιπετέων ἀνέμων ζωαρκέσιν αὔραις

λοίγιον εὐνήσαντι πυρώπιδος ἀστέρα Μαίρης

παῖδα συνεκλήισε περισσονόῳ παρακοίτῃ.

καὶ γάμος ἦν πολύολβος, ἐπεὶ γέρας ἄζυγι κούρῃ

δῶκε βόας, πόρεν αἶγας, ὀρίτροφον ὤπασε ποίμνην· 

τὸν Πομπίλον εἰς τὸν ὁμώνυμον ἰχθὺν μεταμορφῶσαι

 Πομπίλος εκ του Πέμπω ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ 1. στέλνω, στέλνω μακριά, αποστέλλω |με αιτ. και δοτ. |με αιτ. και εμπρόθετο προσδιορισμό |με αιτ. και μτχ. 2. στέλνω μήνυμα, στέλνω για να ειδοποιήσω ή να πληροφορήσω, αποστέλλω μια αγγελία ή μια συμβουλή |στέλνω για να πω, στέλνω διαταγή |στέλνω ως δώρο, στέλνω χάρισμα, δίνω ως εφόδια ταξιδιού 3. αποπέμπω, κάνω ή αφήνω κπ. ή κτ. να φύγει 4. οδηγώ, συνοδεύω |συμμετέχω σε μια πομπή, σε μια παρέλαση Β. ΜΕΣΟ |στέλνω ή φροντίζω να σταλεί κπ. κάπου για χάρη μου Γ. ΠΑΘΗΤΙΚΟ 1. αποστέλλομαι 2. φέρομαι εν πομπή

Κατά τον Αθήναιο τον Ναυκρατίτη στο έργο του  «Δειπνοσοφιστές», αναφερόμενος στα γραφόμενα στην «Τεχλινιακή ιστορία» του Επιμενίδη του Κρητικού ή του Τηλεκλείδη,  ο πομπίλος μαζί με το δελφίνι θεωρούνται ιεροί ιχθύες.

 Athenaeus Soph., Deipnosophistae
Book 7, Kaibel paragraph 18, line 40

 τίς δ' ἐστὶν ὁ καλούμενος ἱερὸς ἰχθύς; ὁ μὲν

τὴν Τελχινιακὴν ἱστορίαν συνθείς, εἴτ' Ἐπιμενίδης

(p. 233 K) ἐστὶν ὁ Κρὴς ἢ Τηλεκλείδης εἴτ' ἄλλος τις,

ἱερούς φησιν εἶναι ἰχθύας δελφῖνας καὶ πομπίλους.

ἐστὶ δ' ὁ πομπίλος ζῷον ἐρωτικόν, ὡς ἂν καὶ αὐτὸς

γεγονὼς ἐκ τοῦ Οὐρανίου αἵματος ἅμα τῇ Ἀφροδίτῃ.

τίς δ' ἐστὶν ὁ καλούμενος ἱερὸς ἰχθύς;

Τα περί ιερών ιχθύων όμως δεν σταματούν στον Ανθία, ή στον Γλαύκο  που είδαμε στα μέχρι τώρα κείμενα. Στον Αθήναιο και στους Δειπνοσοφιστές αναφέρονται ως ιεροί και άλλοι ιχθύες, όπως τα δελφίνια αλλά και οι πομπίλοι.

Athenaeus Soph., Deipnosophistae
Book 7, Kaibel paragraph 18, line 4

 τίς δ' ἐστὶν ὁ καλούμενος ἱερὸς ἰχθύς; ὁ μὲν

τὴν Τελχινιακὴν ἱστορίαν συνθείς, εἴτ' Ἐπιμενίδης

(p. 233 K) ἐστὶν ὁ Κρὴς ἢ Τηλεκλείδης εἴτ' ἄλλος τις,

ἱερούς φησιν εἶναι ἰχθύας δελφῖνας καὶ πομπίλους.

ἐστὶ δ' ὁ πομπίλος ζῷον ἐρωτικόν, ὡς ἂν καὶ αὐτὸς

γεγονὼς ἐκ τοῦ Οὐρανίου αἵματος ἅμα τῇ Ἀφροδίτῃ. 

Χαῖρ' ὦ ἄνα κισσεῦ Διόνυσε

Ο τάφος του Διόνυσου βρίσκεται στους Δελφούς, βλεπ. προηγούμενα κείμενα, ενώ η Ιέρεια των Δελφών είναι η Μέλισσα ή Μέλιττα, αλλά συγχρόνως οι Μέλισσες θεωρούνται και ιέρειες της Κυβέλης, αλλά και της Μύλιττας της Αφροδίτης των Ασσυρίων,  της Εφέσιας Αρτεμιδος, της Ρέας,  της Δήμητρας και της Περσεφόνης.

Melitta δε σημαίνει «Η Μεσίτρια», η θηλυκή μορφή του Melitz, του "μεσολαβητή", η οποία γίνεται στην Χαλδαική melitt.

Η melitz λέξη που χρησιμοποιείται στο βιβλίο του Ιώβ και έχει μεταφραστεί και σημάνει το διερμηνέα και τον απεσταλμένο..

Ιώβ. 33,23       ἐὰν ὦσι χίλιοι ἄγγελοι θανατηφόροι, εἷς αὐτῶν οὐ μὴ τρώσῃ αὐτόν…

 Melitta είναι ένας τίτλος βάσει του οποίου η Σεμίραμις λατρευόταν στη Βαβυλώνα σε αναίμακτη θυσία.  (περί Μέλι, Μέλισσας αναλυτικότερα σε μελλοντικά κείμενα)

Ενώ η σύνδεση της Κυψέλης ως κοίλου δοχείου-αγγείου παραπέμπει στο κιβώτιο, θήκη και την λάρνακα καθώς «τας λάρνακας οι τότε εκάλουν Κορίνθιοι Κυψέλας» Παυσανίας  5,17,5

Το ποτό κράμα μέλιτος και γάλακτος που προσφέρεται ως σπονδή στους καταχθόνιους θεούς ονομάζεται Μελίκρητον… Όμως υπάρχουν και Χοές που περιέχουν οίνο, αλλά και οι Νηφάλιες Χοές που περιέχουν μόνο νερό.

Ο Διόνυσος είναι κατά κύριο λόγο ο κρατών το ποτήρι/κύπελο  ή Δίνο,  (δείτε σχετικά παλαιότερα κείμενα), λατρεύεται ως Κίσσιος ή Κισσεύς αλλά ταυτόχρονα δηλώνει και τον γιο του Ποτηριού ή  του όρου και της γής του Χους.

 Ενώ ο Απόλλων ονομάζετε κι εκείνος Χουσαίος ή Χουσεύς

Aelius Aristides Rhet., Ἱεροὶ λόγοι δʹ
Jebb page 330, line 26

                     ἧκε δὲ καὶ παρ' Ἀθηνᾶς ὄναρ ὕμνον ἔχον
τῆς θεοῦ καὶ ἀρχὴν τοιάνδε Ἵκεσθε Περγάμῳ νέοι, καὶ
ἕτερον ἐκ Διονύσου, οὗ τὸ ἐπᾳδόμενον ἦν Χαῖρ' ὦ ἄνα
κισσεῦ Διόνυσε.

Aelius Aristides Rhet., Fragmenta poetica
Fragment 4, line 2

Ἵκεσθε Περγάμῳ νέοι,
Χαῖρ' ὦ ἄνα κισσεῦ {Διόνυσε}.

Hesychius Lexicogr., Lexicon (Α – Ο)
Alphabetic letter kappa, entry 2786, line 1

*<κιρνᾷ>· οἰνοχοεῖ A ..

<Κισσθήνη>· πόλις καὶ ὄρος ἐν Θρᾴκῃ

<Κίσσιοι>· ἔθνος Περσῶν (Aesch. Pers. 119) …

<Κισσοέντιοι>· οἱ Κνώσιοι

<κισσός>· εἶδος φυτοῦ r ἢ *βλάστημα ἑλισσόμενον AS

<Κισσοῦς>· ὄρος ἐν Μακεδονίᾳ. καὶ πόλις Θρᾴκης

<Κισσηΐς>· Κισσέως θυγάτηρ (Ζ 299)

Ο Χους είναι μονάδα μέτρησης των υγρών και ισοδυναμεί με μονάδα όγκου υγρών ίση με 3.2832 λίτρα ή 6 ξέστας.

Αλλά συγχρόνως ο ΧΟΥΣ είναι και το ΧΩΜΑ, αλλά και η σταγόνα του ΡΟΔΕΛΑΙΟΥ…

 Ηράκλειτος FRAG. 15" Άδης και Διόνυσος έν και ωυτό"

 Ο Άδης, ως  θάνατος, και ο Διόνυσος, ως έρωτας, είναι το ίδιο.

Οι Χόες αλλά και Χοές (εκ του χέω = χύνω, αφήνω να ρεύσει, διασκορπίζω, ραντίζω, πετώ, εκχέω κλπ,)  το υγρό στοιχείο των Χοών  που καταλήγει στον Χού/χώμα αλλά Χόες είναι και η ομώνυμη γιορτή της δεύτερης μέρας των Ανθεστηρίων, (γιορτή λουλουδιών τριήμερη που ετελείτο από τις 11 έως τις 13 του Ανθεστηριώνος ή στις 26-29 Φεβρουαρίου της Μεγάλης Αρχαίας Ελληνικής ετήσια εορτή προς τιμήν του Θεού Διονύσου,  τελούμενη στην  Αττική και σε πολλές Ιωνικές πόλεις. Τα Ανθεστήρια φέρονται επίσης με τη γενικότερη ονομασία Διονύσια.)

Ο Ανθεστηριών είναι ο όγδοος αττικός μήνας που θεωρείτε ότι διαρκεί από τις 15 Φεβρουαρίου έως τις 15 Μαρτίου.

Ο εορτασμός των Ανθεστηρίων στην Αρχαία Αθήνα τελούνταν την 11η ως και την 13η του μηνός Ανθεστηριώνος. Η πρώτη μέρα των Ανθεστηρίων ονομαζόταν «πιθοίγια». Ονομάστηκε έτσι από το γεγονός ότι την ημέρα αυτή ανοίγονταν και δοκιμάζονταν για πρώτη φορά οι πίθοι με τον οίνο της χρονιάς.

 Η δεύτερη μέρα των Ανθεστηρίων λεγόταν «Χόες», από το ομώνυμο οινοδοχείο και η τρίτη μέρα των Ανθεστηρίων ονομάζονταν «Χύτροι», επειδή την ημέρα προσφέρονταν αγγεία με άνθη, μαγειρεμένα λαχανικά και πανσπερμία σιτηρών. Επίσης, την τρίτη και τελευταία ημέρα εορτάζονταν τα Υδροφόρια προς τιμήν όσων χάθηκαν στον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα ή Λευκαρίωνα – δείτε προηγούμενα σχετικά κείμενα, περί Κατακλυσμού, Ιωνά, Νώε, Σεμιράμιδος κλπ

 Χόες όμως και ο πληθυντικός αριθμός της λέξης Χούς, ενώ οι χόες θαλάσσης είναι το αμέτρητο πλήθος.

Χόω = σωριάζω, επισωρεύω, επιχωματώνω, σκεπάζω με χώμα, θάβω…

Όμως Χους ή  Κους ή Cush  ( στα εβραικά כּוּשׁ Kus) ήταν, σύμφωνα με τη Βίβλο, ο μεγαλύτερος γιος του  Χαμ, ο αδελφός του Mizraim, Χαναάν και ο πατέρας των Βιβλικών χαρακτήρων του  Nimrod, και Raamah.

Θεωρείτε ότι είναι ο πρώτος πρόγονος των ανθρώπων του Χούς, (Χουσαίων)  αυτών που έχουν σκουρόχρωμο δέρμα, των ανθρώπων που κατοικούν τη χώρα που περιβάλλεται από τον ποταμό Γιών ή Γεών ή Γηών( Gihon) που θεωρείτε ότι είναι ο «κυκλών πάσαν την γήν Αιθιοπίας» ή της χώρας των Χουσσιτών ή Κουσσιτών, Κασσιτών (Χους) και εντοπίζονται στην αρχαιότητα με την ονομασία της Arabia Felix (δηλ. Υεμένη) και Aethiopia (Αιθιοπία δηλαδή όλη την  Υπο-Σαχάρια Αφρική, κυρίως την περιοχή του  Άνω Νείλου).

Σήμερα το ποτάμι αυτό ονομάζεται Καρούν, και πηγάζει από τα βουνά τού Ιράν, Ανατολικά τού Περσικού Κόλπου όπου αδειάζουν τα νερά τους, ο Τίγρης, ο Ευφράτης και ο Καρούν. Ο Γιών έρεε από τη χώρα τού Χους, δηλαδή έξω από τη χώρα τών αρχαίων Κασσιτών οι οποίοι ήταν μεταξύ των βουνών τού Ιράν και τής χώρας τής Ασσυρίας (μεταξύ τού Τίγρη και τού Ευφράτη, και στον χώρο που θεωρείτε ότι φιλοξενούσε τον Παράδεισο- δες προηγούμενα κείμενα περί Σεμιράμιδος.

Το όνομα του Χους ή Κους δηλώνει συγχρόνως και το μαύρο χρώμα. Υπενθυμίζω ότι ο Διόνυσος θεωρείται «καμμένος» καθώς έχει γλυτώσει από τον κεραυνό που σκότωσε και κατέκαψε την μητέρα του. Έχει φιλοξενηθεί στο Μηρό του Διός κατά κάποια αρχαία κείμενα, είναι δηλαδή ένας μηρο-τραφής…

Όμως στην βίβλο ο Χους ή Κους θεωρείται γιος του Χαμ ενός εκ των γιών του Νώε ερμηνεύεται ως Χαμ ή Cham δηλαδή  ως Ζαμπόν (;) στα Εβραικά ως חָם, στα ελληνικά Χαμ, Kham? Αραβικά  حام, ζαμπόν, "ζεστό" ή "καεί ως κάτι ζεστό, ή κάτι καμμένο …

Το όνομα που εμφανίζεται στην αγγλική Βίβλο ως Χαμ είναι πραγματικά δύο εντελώς διαφορετικά ονόματα εβραϊκά, ένα ως  Χαμ (Ham) και το άλλο ως Cham, με δύο τελείως διαφορετικές έννοιες. Αλλά δεδομένου ότι οι αναγνώστες στ’ αγγλικά, χρησιμοποιείται το όνομα ζαμπόν όμως δεν σημαίνει μόνο αυτό αλλά παίρνει και τις έννοιες των :

Χαμ 1 = όλυρα  όπου Όλυρα το αγριοσίταρο… (Triticum spelta, Σίτος η σπέλτα)  Η όλυρα μερικές φορές θεωρείται υποείδος του συγγενούς κοινού σίτου (T. aestivum, Σίτος ο μαλακός ή Σίτος ο κοινός).

Η λέξη Ham είναι ταυτόσημη με το επίθετο  χλιαρό, θερμό από το ρήμα (Χαμάμ) την έννοια του ζεστού, αλλά και ως αναζωπύρωση της ζέστης. Για την έννοια του παρόντος ονόματος Χαμ, σημαίνει : την Θερμότητα, το μαύρο χρώμα, και τελειώνει με την δοκιμασμένη σύνδεση της θερμότητας με την μαυρίλα και στη συνέχεια με την αμαρτία. Ο Jones μάλλον απρόθυμα παραδέχεται ότι Χαμ ήταν ο παππούς του πρώτου αυτοκράτορα του κόσμου Νimrod, αλλά γρήγορα συνειδητοποιεί και δηλώνει ότι, «χωρίς καμία αμφιβολία ο [Χαμ] ήταν ο μοναδικός εισηγητής της λατρείας του ήλιου, και βροντή," ακόμη και ενώ το χέρι του Θεού θα τον φέρει με ασφάλεια στην κιβωτό από ξύλο, το προζύμι της φρικτή ειδωλολατρία του δούλευε στο στήθος του. "

Δεν ξεφεύγει από τον κατά τα άλλα μεγάλο μελετητής ότι αυτή η εκδοχή του Χαμ ως όνομα είναι ταυτόσημο , με τον πατέρας-του-δικαίου, από την αχρησιμοποίητη ρίζα  (HMH) εκ των οποίων η έννοια του συγγενεύει και δηλώνει προστασία, Το θηλυκό ουσιαστικό (Hamot) σημαίνει τη μητέρα-του-δικαίου, και το θηλυκό ουσιαστικό (Homa) σημαίνει το τοίχωμα, με την έννοια της προστασίας που σε περιβάλλει.

Η τελευταία αναφερθείσα ρίζα με τη σειρά της είναι παρόμοια με (Hamma), ήλιο, ζέστη? (ΗΕΜΑ), θερμότητα, αγανάκτηση, οργή, από τη ρίζα (Yaham), είναι ζεστό. Η κατώτατη γραμμή είναι μια σύνδεση με το πολύ δυνατό συναίσθημα, αλλά όχι κατ 'ανάγκη  αρνητικό.

Από το NOBS Κατάλογο Μελέτης της Αγίας Γραφής  το όνομα διαβάζετε ως απλά ζεστό, αλλά εν όψει των ανωτέρω, μια πιο προσεκτική απόδοση θα ήταν η έννοια του πάθους και της έντασης.

Χαμ 2, το οποίο είναι γραμμένο  και προφέρεται όπως η λέξη ζαμπόν, στο
Λεξικό Jones της Παλαιάς Διαθήκης δηλώνει ότι το σωστό Όνομα Χαμ προέρχεται από το ρήμα  (HAMA), που σημαίνει κραυγή δυνατά, θρηνώ, οργή, βρυχηθμός, κλπ.
Σε Θεολογικό λεξιλόγιο της Παλαιάς Διαθήκης  σημειώνετε ότι σχετικά με αυτή τη λέξη:  «Είναι μια ισχυρή λέξη, τονίζοντας αναταραχή, αναστάτωση, ισχυρό αίσθημα, ή θόρυβο", το οποίο ταυτόχρονα δημιουργεί  έναν τυχαίο συνδυασμό ίσως με τη λέξη ζαμπόν.
Άλλες ερμηνείες του NOBS  δίνουν την ερμηνεία του Χαμ ως ΗΟΤ – καυτός, ένθερμος, θαλπερός (ήλιος) σφοδρός, σεξουαλικά ερεθισμένος, καυτός ή ως Νoisy.- θορυβώδης, πολύβουος, φασαριόζικος κλπ
Ηam όμως στα αγγλικά ερμηνεύεται ως κοιλότητα γονάτου, χοιρομέρι, ζαμπόν, γλουτός και μπούτι μαζί, ηθοποιός, υπερβολικός κλπ
Στο Λεξικό των Αγίων Γραφών του Γ. Κωνσταντίνου, το όνομα ΧΑΜ ερμηνεύεται ως « φλογόπληκτος,  μέλας», ως  υιός του Νώε, και ως ποιητικό όνομα της Αιγύπτου.
Έτσι ο μύθος του Διός, ως τον πατέρα που θρέφει και μεγαλώνει στον Μηρό του τον Διονύσου δίνεται καλυμμένη μέσα και από τα ονόματα της Παλαιάς Διαθήκης και της σύνδεσης τους με τον υιό του Νώε…

Joannes Zonaras Gramm., Hist., Epitome historiarum (lib. 1-12)
Volume 1, page 23, line 28

…  καὶ προήλθοσαν ἐκ μὲν Χοῦς Χουσαῖοι· Αἰθίοπες οὗτοί εἰσι.

Eustathius Scr. Eccl., Theol., Commentarius in hexaemeron [Sp.]
Page 756, line 20

  Εἰσὶ δὲ υἱοὶ τοῦ Χὰμ οἵδε· Χοῦς, ἐξ οὗ Χουσαῖοι, οἱ νῦν Αἰθίοπες…

Ο Χούς είναι ένας γιος του Χαμ, και ο πατέρας του Nimrod του μεγάλου κυνηγού.
H  Γη του Χους ή του όρους Χους στην Παλαιά Διαθήκη δηλώνει το νότιο όριο της Αιγύπτου την Αιθιοπία ή Cush με την οποία συνδέεται…Ενώ Αιθιοπία ή Χους ονομάζεται γενικότερα από τους Έλληνες η Ασία αλλά και η γνωστή σε μας ως Νουβία και την Αβησσυνία.
 Στις αρχαίες αιγυπτιακές επιγραφές η Αιθιοπία ονομάζεται Kesh.

Book 1, chapter 132, line 1

             τεσσάρων γὰρ Χάμου παίδων γενομένων Χουσαῖον μὲν  
οὐδὲν ἔβλαψεν ὁ χρόνος· Αἰθίοπες γὰρ ὧν ἦρξεν ἔτι καὶ νῦν ὑπὸ
ἑαυτῶν τε καὶ τῶν ἐν τῇ Ἀσίᾳ πάντων Χουσαῖοι καλοῦνται. 

Όμως οι Χουσαίοι ονομάζονται και Κισσίτες ή Κουσίτες, ή Κασσίτες…ή Κασσαίοι ή Κοσσαίοι ήταν αρχικά ένας νομαδικός λαός. Κατά την πτώση τής Βαβυλωνιακής αυτοκρατορίας, κατέλαβαν την  Βαβυλώνα και εγκαθίδρυσαν, για τέσσερεις αιώνες, την δική τους αυτοκρατορία Μετά το τέλος τής Κασσιτικής περιόδου, το όνομά τους λησμονήθηκε.. Ενώ η αρχική πατρίδα των Kassites είναι ασαφής, αλλά φαίνεται να θεωρούν ότι βρίσκεται στο βουνό του Ζάγρου που φέρει το όνομα του πρώτου Διονύσου / Ζαγρέα…

Paraphrases In Dionysium Periegetam, In Dionysii periegetae orbis descriptionem
Section 1001-1016, line 18

                                           Ὑπεράνω δὲ τῆς
Βαβυλῶνος ἐπὶ τὴν πνοὴν τοῦ βορρᾶ οἵ τε Κισσοὶ καὶ
οἱ Μεσαβάται καὶ οἱ Χαλωνῖται κατοικοῦσιν, ἅτινά εἰσιν ἔθνη Συρίας.

Aeschylus Trag., Fragmenta
Tetralogy 10, play B, fragment 86, line 4
       
  ’ὁ κισσεὺς Ἀπόλλων, ὁ βακχ<ε>ι{ος}όμαντις .

κισς-εύς, ὁ, the ivy-crowned, ὁ κ. Ἀπόλλων, ὁ βακχεύς, ὁ μάντις A. Fr.341.

Κισσήεις οι στεφανωμένοι με κισσό

Κισσηρεφής ο σκεπασμένος με κισσό

Κισσοδέτας – στεφανωμένος με κισσό, επίθετο του Βάκχου, Διονύσου

Κισσοχίτων ντυμένος με κισσό, επίθετο του Βάκχου, Διονύσου

Κισσών ο τόπος ο κατάφυτος από κισσούς/κιττούς

Κισσός ή κιττός ή ιψός, ή καγχαμος, ή κισσαρος, ή κλύμενον ή ΧΕΝ-ΟΣΙΡΙΣ (ο)

Ενώ ο Κισσός (Χέδερα η έλιξ -Hedera helix), ονομάζεται και ΔΙΟΝΥΣΙΟΝ, γιατί είναι αφιερωμένο στον Διόνυσο, αφού τον στεφάνωσε κατά την πρόωρη γέννηση του με τα κλαδιά του και τον έσωσε δροσίζοντάς τον. Θεωρείτε φυτό-σύμβολο της αθανασίας και αντίδοτο για τον πονοκέφαλο από την μέθη.

ἀρχὴ γὰρ ὁ θεός, ἀρχὴ δὲ πᾶσα τῷ γονίμῳ πολλαπλασιάζει τὸ ἐξ αὑτῆς

Πλούταρχου ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΣΟΦΩΝ ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ

 ... ὀμβρίῳ δὲ Διὶ καὶ προηροσίᾳ
Δήμητρι καὶ φυταλμίω Ποσειδῶνι ποῦ βωμός ἐστι,

ποῦ δὲ θυσία; πῶς δὲ χαριδότης ὁ Διόνυσος,
εἰ δεησόμεθα μηδενὸς ὧν δίδωσι; τί δὲ θύσομεν
ἢ σπείσομεν; τίνος δ' ἀπαρξόμεθα; πάντα γὰρ
ταῦτα τῶν μεγίστων

Εις τον Δία δε τον Όμβριον και εις την Δήμητρα την Προηροσίαν και εις τον Ποσειδώνα τον Φυτάλμιον πού θα στηθή βωμός; πού θυσία; Πώς δε θα είναι Χαριδότης ο Διόνυσος αφού δεν θα χρειαζώμεθα τίποτε από όσα δίδει; Έπειτα τί θα θυσιάσωμεν ή τί θα προσφέρωμεν ως σπονδήν; Από τί θα προσφέρωμεν απαρχάς

Όμβριος λέγετε ο Ζευς ως προκαλών τις βροχές. Βωμός του Ομβρίου Διός υπήρχε επί της κορυφής του Υμηττού και του Πάρνηθας, ναός δε αυτού παλαιότατος εις τας Αθήνας, ιδρυθείς κατά την παράδοσιν υπό του Δευκαλίωνος (Παυσαν. 1,32,2).
Προηρόσια ήταν η θυσία, την οποίαν τελούσαν οι Αθηναίοι υπέρ όλης της Ελλάδος, κατά την εποχή που άρχιζαν να καλλιεργούν την γην. Επειδή δε η θυσία αυτή ανήκεν εις την Δήμητρα, έλαβε και η θεά το επίθετον Προηροσία.

Για τους Έλληνες της κλασικής εποχής ο Διόνυσος δεν ήταν αποκλειστικά, ή έστω μόνο ο θεός του κρασιού. Ο Πλούταρχος μας λέει τόσο πολύ, επιβεβαιώνοντας με ένα απόσπασμα από τον Πίνδαρο, ότι φέρει τίτλους λατρείας του θεού επιβεβαιώνουν επίσης: είναι Δενδρίτης ή Ἔνδενδρος, αυτός που δίδει την δύναμη στο δέντρο, ή βρίσκεται μέσα στο δέντρο ως η δύναμη που το ωθεί να δημιουργήσει ή να γεννηθεί ή να φυτρώσει, ενώ συγχρόνως είναι και Ἄνθιος από το άνθος, Κάρπιος, αυτός που δίδει τους καρπούς και  τα φρούτα, Φλεύς ή Φλέως, που συμβολίζει την αφθονία της ζωής. Σύμφωνα με τα λόγια του Πλούταρχου, είναι ο θεός του συνόλου της  ὑγρὰ φύσεως-όχι μόνο για το κρασί ή ο χυμός από το σταφύλι, αλλά για το ενθουσιώδες σφρίγος σε ένα νεαρό δέντρο, το αίμα που χτυπάει στις φλέβες του νεαρού ζώου, όλα τα μυστηριώδη σημεία της υγρής φύσης όπως οι παλίρροιες αλλά και η  άμπωτη και η συνεχής ροή στη ζωή και στην φύση.

Η σχέση του είναι πολύ στενή με ορισμένα άγρια ​​φυτά, όπως το έλατο και το κισσός, και με ορισμένα άγρια ​​ζώα, είναι στην πραγματικότητα μεγαλύτερο από ό, τι η σχέση του μόνο με το αμπέλι .Ο Ευρυπίδης στις Βάκχες του αναφέρει :

Euripides Trag., Bacchae
Line 109

ὦ Σεμέλας τροφοὶ Θῆ-
 βαι, στεφανοῦσθε κισσῶι·
 βρύετε βρύετε χλοήρει
 μίλακι καλλικάρπωι
 καὶ καταβακχιοῦσθε δρυὸς  
 ἢ ἐλάτας κλάδοισι,
 στικτῶν τ' ἐνδυτὰ νεβρίδων
 στέφετε λευκοτρίχων πλοκάμων
 μαλλοῖς· ἀμφὶ δὲ νάρθηκας ὑβριστὰς
 ὁσιοῦσθ'· αὐτίκα γᾶ πᾶσα χορεύσει,
 Βρόμιος εὖτ' ἂν ἄγηι θιάσους
 εἰς ὄρος εἰς ὄρος, ἔνθα μένει
 θηλυγενὴς ὄχλος
 ἀφ' ἱστῶν παρὰ κερκίδων τ'

Καταβακχιοῦσθε δρυὸς / ἢ ἐλάτας κλάδοισι, δηλαδή «καθαγιάστε και τον εαυτό σας με κλαδιά βελανιδιάς ή κλαδιά από έλατα, και ντυμένες με στικτά δέρματα /τομάρια νεβρίδων, μικρών ελαφιών…

Αλλά μπορεί να υπάρχουν και  ειδικότεροι λόγοι όπου χρησιμοποιούνται συχνά τα παραπάνω κλαδιά για την τελετουργία και αναφέρονται  στις Βάκχες, κλαδιά όπως από δρυ ή  Έλατο, ή πεύκο…Βλέπετε ο Θύρσος  είναι επίσης το όπλο των Μαινάδων, επειδή καμουφλάρουν την αιχμή  του δόρατός τους,  – τοποθετώντας συχνά στην κορυφή του το κουκουνάρι,  και σκοτώνουν με αυτό τον Πενθέα, γι’ αυτό και στους Δειπνοσοφιστές του Αθήναιου αλλά και στον Καλλιξεινο τον Ρόδιο ονομάζονται  «θυρσολόγχες» ενώ στο άλλο χέρι κρατούν πελτάριον- μικρόν πέλτη- ασπίδα,  όπως και ο Διόνυσος που φέρει χρυσή θυρσολόγχη...

Athenaeus Soph., Deipnosophistae
Book 5, Kaibel paragraph 32, line 9

.. δὲ παιδισκάρια διεσκευασμένα πελτα-

ρίοις καὶ θυρσολόγχοις, κεκοσμημένα ἱματίοις καὶ

χρυσίοις. ἐστεφάνωτο δὲ τὰ μὲν ἡνιοχοῦντα παιδάρια

πίτυι, τὰ δὲ παιδισκάρια κισσῷ…

…νέων παιδιών, που οπλίζονται με μικρές ασπίδων και τους θύρσους προετοιμασμένους ως λόγχες  Στολισμένα με ενδύματα χρυσά και στεφανωμένα όσα κρατούσαν τα ηνία και ιππευαν με στεφάνια πεύκου και τα μικρότερα στεφανωμένα με στεφανους κισσού…

Ενώ και ο ίδιος ο Διόνυσος φέρει στην εκστρατεία του στην Ινδία εκτός από τα χρυσά στεφάνια από κισσό και άμπελο, φέρει και θυρσολόγχη – λόγχη εν είδη θύρσου, και μάλιστα χρυσή …

Athenaeus Soph., Deipnosophistae
Book 5, Kaibel paragraph 31, line 20

         ἐπὶ δὲ ἄλλης τετρακύκλου, ἣ περιεῖχε τὴν ἐξ
Ἰνδῶν κάθοδον Διονύσου, Διόνυσος ἦν δωδεκάπηχυς
ἐπ' ἐλέφαντος κατακείμενος, ἠμφιεσμένος προφυρίδα
καὶ στέφανον κισσοῦ καὶ ἀμπέλου χρυσοῦν ἔχων· εἶχε
δ' ἐν ταῖς χερσὶ θυρσόλογχον χρυσοῦν, ὑπεδέδετο δ'  
ἐμβάδας χρυσορραφεῖς.

Όμως στο “Περί Ισιδος και Οσιρίδος” ο Πλούταρχος ονομάζει – το είδαμε και σε παλιότερες αναρτήσεις τον Διόνυσο θεό πάσης υγράς φύσεως και τον ταυτίζει με τον Οσιρη και την αναβίωση και την παλιγγενεσία του … Μπορεί να είναι χαρμόσυνος και πολυάγαθος  ο Διόνυσος καθώς συντελεί στο να αυξάνονται τα φρούτα από τα δέντρα, και το ιερό μεγαλείο του χρόνου συγκομιδής.

Για το λόγο αυτό όλοι όσοι είναι ευλάβεις στον Όσιρη απαγορεύονται να καταστρέφουν ήμερα, καλλιεργήσιμα δέντρα –ή να μπλοκάρουν, να  φράττουν την πηγή του νερού… Η αρχή είναι ο Θεός και κάθε αρχή πολλαπλασιάζετε με την γονιμότητα, καθετί που γεννιέται απ΄ αυτή. Η υγρή φύση  είναι η αρχή και η γένεση όλων όσων παράγονται απ΄ αυτήν, δημιούργησε τα τρία πρώτα στοιχεία, τη γή δηλαδή, τον αέρα και τη φωτιά

Ο Πλούταρχος προχωράει ακόμα παραπέρα την ιστορία και διαφωτίζοντας μας δηλώνει ότι η γονιμότητα και το σπέρμα του θεού είχε ως πρώτη ύλη την υγρότητα και μέσω της υγρότητας εμφυτεύθηκε η δυνατότητα σ΄ όσους από τη φύση τους μετέχουν στην δημιουργία …

Η ζωή δημιουργήθηκε και πολλαπλασιάσθηκε/αυξήθηκε  στο υγρό στοιχείο, στο νερό και στους ποταμούς, στους ωκεανούς…ακόμα και στις οάσεις …

Plutarchus Biogr., Phil., De Iside et Osiride (351c-384c)
Stephanus page 365, section A, line 10

....ὁμοίως

δὲ καὶ τὰ περὶ τὰς ταφάς. | Αἰγύπτιοί τε γὰρ Ὀσίριδος

πολλαχοῦ θήκας, ὥσπερ εἴρηται (358a 359a), δεικνύου-

σι, καὶ Δελφοὶ τὰ τοῦ Διονύσου λείψανα παρ' αὐτοῖς

παρὰ τὸ χρηστήριον ἀποκεῖσθαι νομίζουσι, καὶ θύουσιν

οἱ ὅσιοι θυσίαν ἀπόρρητον ἐν τῷ ἱερῷ τοῦ Ἀπόλλωνος,

ὅταν αἱ Θυιάδες ἐγείρωσι τὸν Λικνίτην. ὅτι δ' οὐ μόνον

τοῦ οἴνου Διόνυσον, ἀλλὰ καὶ πάσης ὑγρᾶς φύσεως

Ἕλληνες ἡγοῦνται κύριον καὶ ἀρχηγόν, ἀρκεῖ Πίνδαρος

μάρτυς εἶναι λέγων (fr. 153) ‘δενδρέων δὲ νομὸν Διόνυ-

σος πολυγαθὴς αὐξάνοι, ἁγνὸν φέγγος ὀπώρας·’ διὸ καὶ

τοῖς τὸν Ὄσιριν σεβομένοις ἀπαγορεύεται δένδρον ἥμερον

ἀπολλύναι καὶ πηγὴν ὕδατος ἐμφράττειν.

 Οὐ μόνον δὲ τὸν Νεῖλον, ἀλλὰ πᾶν ὑγρὸν ἁπλῶς

Ὀσίριδος ἀπορροὴν καλοῦσι, καὶ τῶν ἱερῶν ἀεὶ προ-

πομπεύει τὸ ὑδρεῖον ἐπὶ τιμῇ τοῦ θεοῦ. καὶ θρύῳ βασιλέα

καὶ τὸ νότιον κλίμα τοῦ κόσμου γράφουσι, καὶ μεθερ-

μηνεύεται τὸ θρύον ποτισμὸς καὶ κύησις πάντων καὶ

δοκεῖ γεννητικῷ μορίῳ τὴν φύσιν ἐοικέναι. τὴν δὲ τῶν

Παμυλίων ἑορτὴν ἄγοντες, ὥσπερ εἴρηται (355e), φαλ-

λικὴν οὖσαν ἄγαλμα προτίθενται καὶ περιφέρουσιν, οὗ τὸ

αἰδοῖον τριπλάσιόν ἐστιν· ἀρχὴ γὰρ ὁ θεός, ἀρχὴ δὲ  

πᾶσα τῷ γονίμῳ πολλαπλασιάζει τὸ ἐξ αὑτῆς. τὸ δὲ

πολλάκις εἰώθαμεν καὶ τρὶς λέγειν, ὡς τό ‘τρισμάκαρες’

καὶ (θ 340) ‘δεσμοὶ μὲν τρὶς τόσσοι ἀπείρονες’, εἰ μὴ νὴ

Δία κυρίως ἐμφαίνεται τὸ τριπλάσιον ὑπὸ τῶν παλαιῶν·

ἡ γὰρ ὑγρὰ φύσις ἀρχὴ καὶ γένεσις οὖσα πάντων ἐξ αὑτῆς

τὰ πρῶτα τρία σώματα, γῆν ἀέρα καὶ πῦρ, ἐποίησε, καὶ

γὰρ ὁ προστιθέμενος τῷ μύθῳ λόγος, ὡς τοῦ Ὀσίριδος

ὁ Τυφὼν τὸ αἰδοῖον ἔρριψεν εἰς τὸν ποταμόν, ἡ δ' Ἶσις

οὐχ εὗρεν, ἀλλ' ἐμφερὲς ἄγαλμα θεμένη καὶ κατασκευά-

σασα τιμᾶν καὶ φαλληφορεῖν ἔταξεν, ἐνταῦθα δὴ περι-

χωρεῖ διδάσκων, ὅτι τὸ γόνιμον καὶ τὸ σπερματικὸν τοῦ

θεοῦ πρώτην ἔσχεν ὕλην τὴν ὑγρότητα καὶ δι' ὑγρότητος

ἐνεκράθη τοῖς πεφυκόσι μετέχειν γενέσεως.

Για το ότι οι Έλληνες θεωρούν το Διόνυσο κυρίαρχο όχι μόνο του κρασιού αλλά και κάθε υγρού στοιχείου, είναι αρκετό να αναφερθεί ως μάρτυρας ο Πίνδαρος, που λέει:

«Ο πολυάγαθος Διόνυσος μακάρι ν΄αυξάνει την παραγωγή των δέντρων στην αχνοφεγγιά του καλοκαιριού». Γι αυτό στους πιστούς του Οσιρη απαγορεύεται να κόβουν ήμερο δέντρο και να φράζουν την πηγή του νερού. Και δεν αποκαλούν μονό το Νείλο, αλλά γενικά κάθε υγρή όαση ‘Οσιρη, και πάντα προηγείται στις τελετές μια στάμνα προς τιμήν του Θεού. Το βασιλιά και το νότιο κλίμα του κόσμου το παριστάνουν με φύλλο συκιάς και το φύλλο συμβολίζει τον ποτισμό και την κύηση των πάντων και φαίνεται να μοιάζει στη φύση με γεννητικό μόριο.

Όταν δε γιορτάζουν τα Παμύλια, όπως προαναφέρθηκε, που είναι φαλλική γιορτή, κάνουν άγαλμα και το περιφέρουν, που το πέος του είναι τριπλάσιο.

Η αρχή είναι ο Θεός και κάθε αρχή πολλαπλασιάζεται με την γονιμότητα, καθετί που γεννιέται απ΄ αυτή. Αυτό πολλές φορές συνηθίσαμε να το επαναλαμβάνουμε τρεις φορές, όπως «τρισμακάριστους» και «δεσμοί τρείς φορές τόσοι άπειροι’, αν βεβαια μα το Δία, δεν τονίζεται καθαρά από τους παλιούς η έννοια του τριπλάσιου.

Γιατί η υγρή φύση, που είναι η αρχή και η γένεση όλων όσων παράγονται απ΄αυτήν, δημιούργησε τα τρία πρώτα στοιχεία, τη γή δηλαδή, τον αέρα και τη φωτιά

Γιατί και η προσθήκη στο μύθο, ότι δηλαδή ο Τυφώνας έριξε το γεννητικό μόριο του Οσιρη στο ποτάμι και η Ίσιδα δεν το βρήκε αλλά, αφού κατασκεύασε και τοποθέτησε παρόμοιο άγαλμα, καθιέρωσε να το τιμούν και να προβαίνουν σε «φαλλοφορία», εδώ προχωράει διαφωτίζοντας ότι η γονιμότητα και το σπέρμα του θεού είχε ως πρώτη ύλη την υγρότητα και μέσω της υγρότητας εμφυτεύθηκε η δυνατότητα σ΄ όσους από τη φύση τους μετέχουν στην δημιουργία

Σύνδεστε μεταξύ τους  την κεκαλυμμένη λόγχη του θύρσου με την κεφαλή κώνου/Κουκουναριού, καθώς και την λατρεία του φαλλού ως το σύμβολο αναγέννησης αλλά και της κάθ’ αυτόν δημιουργίας του κόσμου από τον Πολυάγαθο θεό της Υγρής φύσης…Όμοια και το σύμβολο του Κωναρίου στο Βατικανό ή στους Δελφούς μπορεί να εννοηθεί ως και η κεκαλυμμένη  κεφαλή του φαλλού/λόγχης, ως το κέντρο του κόσμου αλλα και ως το γόνιμο και σπερματικό σύμβολο του θεού.

Ως η αέναη ρύσις δημιουργίας …Όπου ρύσις, η ρεύσις, ο ρούς, το ρεύμα, η ροή, η εκροή, η σωτηρία, η λύτρωση, η απελευθέρωση και η απαλλαγή …

Εκ του Ρέω, ρύω και ρύσις … και σύνδεση του με την  Ρέα, Αηρ/Ηρα, Άρη κλπ

Plutarchus Biogr., Phil., Platonicae quaestiones (999c-1011e)
Stephanus page 1005, section D, line 9

Ἡ δὲ τῶν ἐπὶ γῆς ὑδάτων ῥύσις…

Pseudo-Zonaras Lexicogr., Lexicon
Alphabetic letter delta, page 579, line 19

ὡς ῥέω, ῥύω καὶ ῥύσις, καὶ ῥύαξ.

Ενώ στον Ολυμπιόδωρο το νεότερο στα σχόλια του διαβάζουμε :

Olympiodorus Phil., In Aristotelis meteora commentaria
Page 335, line 5n

<Ἔστι δὲ πνεῦμα ῥύσις συνεχὴς ἀέρος ἐπὶ μῆκος.>

 Πνεῦμα νῦν λέγει οὐ τὸν ἄνεμον (ἀνωτέρω γὰρ κατέτρεχεν Ἱππο-

κράτους ὡς λέγοντος τὸν ἄνεμον ἠέρος εἶναι ῥεῦμα καὶ χεῦμα), ἀλλὰ πνεῦμα

νῦν λέγει τὴν λιγνὺν τὴν ἐκ τῶν θυμιωμένων ἐκκρινομένην ἐκ τῆς γεώδους

καὶ ἀερώδους οὐσίας τῆς ἐν αὐτοῖς· περὶ γὰρ τούτων ἦν καὶ ὁ λόγος.

<ῥύσατο>· ἠλευθέρωσεν, ἐλυτρώσατο

<ῥύσε>· λυτρωσαμένω

<ῥύσια>· ἐνεχυράσματα, σωτήρια, λύτρα, λεηλασία

<ῥυσιάζει>· ἀντενεχυράζει

<ῥυσίαν βολάν>· τὴν τῶν τόξων τάσιν· ἀπὸ τοῦ ἐρύσαι, ἢ τοῦ ῥύσιον 

<ῥύσιον>· ἑλκυστόν. λύτρον, τίμημα, ἢ τὸ ἕνεκα ἐνεχύρου κατεχόμενον.

 παρὰ τὸ ῥύεσθαι τὸν κατεχόμενον

<ῥύσις>· [φιάλη χρυσῆ.] καὶ ξύλινόν τι σταθμίον. ἡ ἀπόῤῥοια  

<ῥύστης>· σωτήρ, λυτρωτής

ῥυστόν>· δόρυ. Κρῆτες

<ῥυτά>· τὰ στέμφυλα. καὶ πήγανον λευκόν. ἢ πόπανα. ἢ εἶδος φιαλῶν

<ῥυτά>· ἱερά, τὰ ἡπατοσκόπα. ἢ τὰ ἑλκυστά

<ῥυτήρ>· ἡνίον, λῶρος, ἱμάς, ἑλκυστήρ

<ῥυτῆρες>· ἡνίαι, ἱμάντες τῶν ἵππων, οἷον ἑλκυστῆρες

Etymologicum Magnum, Etymologicum magnum
Kallierges page 706, line 23

<Ῥυμβός>: Ῥύω ἔστι ῥῆμα· ἀφ' οὗ ῥύσις καὶ

ῥυτὸς καὶ ῥυσμός· εἶτ' ἐλλείψει τοῦ σ, καὶ πλεο-

νασμῷ τοῦ β, ῥυμβός.

 <Ῥύμβωι>:

 Ῥύμβῳ καὶ τυπάνῳ Ῥείην Φρύγες ἱλάσκονται.

Μυστικῷ σανιδίῳ, ὃ στρέφουσιν εἰς τὸν ἀέρα, καὶ

ἦχον ἐμποιοῦσι. Ῥύμβος δὲ καὶ ῥόμβος διχῶς

λέγεται. Ἔστι δὲ τροχίσκιον, ὃ τύπτοντες ἱμᾶσι

καὶ στρέφοντες, ποιοῦσι περιδινεῖσθαι καὶ ψόφον

ἀποτελεῖν. Ῥύμβον δὲ αὐτὸν Εὔπολις εἶπε. Κα-

λεῖται δὲ καὶ βρυτήρ.

 <Ῥύμη>: Ῥέω ἔστι ῥῆμα· καὶ ῥύω ῥύσω ῥύμη·

Plutarchus Biogr., Phil., De Iside et Osiride (351c-384c)
Stephanus page 365, section E, line 10

Ἔτι τε τὸν κιττὸν [ὃν] Ἕλληνές τε καθιεροῦσι

Διονύσῳ καὶ παρ' Αἰγυπτίοις λέγεται ‘χενόσιρις’ ὀνο-

μάζεσθαι σημαίνοντος τοῦ ὀνόματος, ὥς φασι, φυτὸν  

Ὀσίριδος. Ἀρίστων τοίνυν ὁ γεγραφὼς Ἀθηναίων ἀποι-

κίας (FHG III 324) ἐπιστολῇ τινι Ἀλεξάρχου περιέπε-

σεν, ἐν ᾗ Διὸς ἱστορεῖται [δὲ] καὶ Ἴσιδος υἱὸς ὢν ὁ

Διόνυσος ὑπ' Αἰγυπτίων οὐκ Ὄσιρις ἀλλ' Ἀρσαφὴς [ἐν

τῷ ἄλφα γράμματι] λέγεσθαι δηλοῦντος τὸ ἀνδρεῖον τοῦ

ὀνόματος. ἐμφαίνει δὲ τοῦτο καὶ ὁ Ἑρμαῖος (FHG IV

427) ἐν τῇ πρώτῃ περὶ τῶν Αἰγυπτίων <ἑορτῶν>· ὄβρι-

μον γάρ φησι μεθερμηνευόμενον εἶναι τὸν Ὄσιριν. ἐῶ δὲ

Μνασέαν (FHG III 155) τῷ Ἐπάφῳ προστιθέντα τὸν

Διόνυσον καὶ τὸν Ὄσιριν καὶ τὸν Σάραπιν…

Ενώ ο Οσιρης κατά τον Ερμαίο αναφέρεται ως ‘Οβριμος δηλαδή ο Βρόχινος

Όμως ο Μελικέρτης ως ιδιότητες του ομογάλακτου του Διονύσου  δηλώνει και την ιδια τη φύση του μέσω του υγρού στοιχείου των Χοών  καθώς προέρχετε εκ του Χέω, χύω, χύσις... 

Μελι-κρατος, ίων – κρητος, ον (μέλι + κεράννυμι) ο ανάμεικτος με μέλι, ουδ. το μελίκρητον, αττ. –κρατον = ποτόν κράμα μέλιτος και γάλακτος, προσφερόμενον ως σπονδή εις τους καταχθόνιους θεούς. (το υδρόμελι, το οινόμελι ή το μέλι με το νερό)

Μελικτής, -ού, δωρ. Μελικτάς, -ά ο (μελίζω ) αοιδός, μουσικός, ιδίως ο αυλητής, παίζων τον αυλόν.

Μέλισσα, αττ. Μέλιττα, -ης, ή (μέλι) ότι και νυν, η μέλισσα, 2) προσωνυμία της ιέρειας των Δελφών. Το μέλι καθ΄εαυτόν…

Συνεχίζετε …