Δια την επιθυμίαν ηπατοφαγείται...

Συνοψίζοντας  μερικά ακόμα στοιχεία στα της Λητούς μπορούμε ν΄αναφέρουμε ότι στην ελληνική μυθολογία, η Λητώ, ή Λατώ, ή Ληθώ είναι κόρη των Τιτάνων Κοίου ή Polus (στα λατινικά)  και της Φοίβης - επίθετο που θα χρησιμοποιηθεί και από την εγγονή της Αρτέμιδα και δηλώνει  ταυτόχρονα κι ένα απο τα επίθετα της Σελήνης ενώ σημαίνει την Φωτίζουσα, τη Λάμπουσα . Οι Ρωμαίοι ποιητές την ονόμαζαν –τη Φοίβη-Θεά του Φεγγαριού. Από τον Τιτάνα Κοίο γέννησε την Αστερία, την Εκάτη και τη Λητώ. Ετσι η Λητώ έχει για αδερφές την Εκάτη και την Αστερία κατά μία εκδοχή.

Ο Κοίος και η Φοίβη θεωρουνται ότι προσωποιούσαν την πρωταρχική πηγή όλης της Γνώσεως. Χάρη στη Λητώ, ο Κόιος έγινε ο παππούς δύο εκ των θεών του Δωδεκαθέου, της  Αρτέμιδος και του Α-πολλ-ων/Α-polus

Το polus ή πόλος στα ελληνικά μπορεί να μεταφραστεί ακόμα και ως πόλος,  κοντάρι, ουρανός, πάσσαλος,  παλούκι, παράδεισος,  σπρώχνω με κοντάρι

Αστερία όμως ονομάζετε και η Δήλος-  το νησί-  πρίν γίνει φανερή = Βήλος ή Δήλος δηλαδή μετά την φιλοξενία της Λητούς και της γέννησης της Αρτέμιδος και του Απόλλωνος

Η Άρτεμις ήταν εγγονή της Φοίβης,  τη θεωρούσαν επίσης θεά του φεγγαριού και φέρει επισης  το ονομα της γιαγιάς της Φοίβης ως επίθετο και ιδιότητά της. Επίσης το όνομα Φοίβη έφερε και μία από τις Μελεαγρίδες, η αδερφή της Ωραίας Ελένης και της Κλυταιμνήστρας, κόρη του Τυνδάρεω και της Λήδας, ονομαζόταν κι εκεινη Φοίβη.

Η Λητώ  όμως ήταν και η κύρια θεότητα στην Ανατολική Λυκία, ενώ την καταγωγή της διεκδικούσαν και οι κάτοικοι της νήσου Κω. Το ιερό της, το Λητώον, ένωνε τις πόλεις-κράτη της Λυκίας μεταξύ τους. Λατρευόταν με τα επίθετα Κοιογένεια, Φυστίη και Εκδυσία, και Βουτώ ακόμα και στην Αίγυπτο (βλ. προηγούμενα κείμενα) 

Η μορφή της Λύκαινας που την συνοδεύει καθώς και τον ίδιο τον Απόλλωνα είναι λόγω της χώρας των Υπερβορείων  με τη μορφή λύκαινας, αναζητώντας τη «χώρα των λύκων», τη Λυκία.

Ιερά της Λητούς αναφέρονται από αρχαίες πηγές σε πληθώρα περιοχών του ελλαδικού χώρου. Πολύ συχνά λατρευόταν παράλληλα με τα δυο παιδιά της. Ο Παυσανίας και ο Στράβων αναφέρουν την ύπαρξη ιερών και αγαλμάτων αφιερωμένα στη Λητώ, τον Απόλλωνα και την Άρτεμη στο χωριό Ζωστήρ της Αττικής, στα Μέγαρα, στο Άργος, στη Σπάρτη, στην Τανάγρα, στους Δελφούς (και ο Πίνδαρος αναφέρεται σε μια ωδή του), στο Αρτεμίσιο της Ρόδου, στη Μαντίνεια, στη Φαιστό της Κρήτης -γιορτάζονταν προς τιμήν της τα Εκδύσια, στην Ορτυγία και στη Λατώρεια της Λυδίας, όπου γινόταν και γιορτή αφιερωμένη σε αυτήν.

Μεγάλη ήταν η λατρεία της στη Δήλο, όπου υπήρχε μεγάλος ναός αφιερωμένη σε αυτή, το Λητώον. Σύμφωνα με το μύθο, η Λητώ κέρδισε τη Δήλο από τον Ποσειδώνα, με τον οποίο αντάλλαξε την Καλαβρία

Στη ρωμαική μυθολογία, είπαμε, το όνομα  που ισοδυναμεί με το Λητώ είναι Latona, ενώ στους ετρούσκους ο εκλατινισμός του ονοματός της δίνεται ως LETUM  

Στην Λυκία ονομάζετε Lad, και στις σλαβικές χώρες φέρει το ονομα LADA  ενώ σε κείμενα στις προισλάμικές χώρες μάλλον συνδέετε με την μορφή της Αl-lat, Al-latu, Lilith. όπως είδαμε στο προηγούμενο κείμενο.

 Ο ναός της στη Λυκία, κοντά στον ποταμό Ξάνθο. Επιγραφές υποδεικνύουν ότι το Κοινό των Λυκίων είχε την έδρα του εκεί. Σύγχρονες ανασκαφές, από το 1962 και μετά, έχουν πραγματοποιηθεί στην περιοχή, φέρνοντας στο φως, μεταξύ άλλων, μια τρίγλωσση επιγραφή στα αραμαϊκά, τα ελληνικά και τα λυκιακά.

Όμως είδαμε και την σύνδεση με την Λήδα  και τον ίδιο θεματικό τύπο με την ΛΗΤΩ, η λέξη Λήδα στην αρχαία διάλεκτο των Λυκίων δηλώνει και ταυτίζετε με την έννοια  της Γυναίκας έτσι ή ΛΗΤΩ είναι ταυτόχρονα και ΛΗΔΑ για τους Λύκιους.

- Περί της Λητούς/ LADA,  την αρχαία Θεότητα των Σλάβων θα αναφερθώ σε επόμενο κείμενο.- 

Το ιερό της Λητώς  ονομάζεται Letoon (Λητῶον), μερικές φορές Latinized ως Letoum, και ένα απ΄αυτά βρίσκεται κοντά στον ποταμό Ξάνθο, ήταν ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα της Λυκίας περιοχή της Ανατολίας.

Η περιοχή βρίσκεται μεταξύ των πόλεων του Kas και Fethiye στην επαρχία της  Αττάλειας στην Τουρκία, περίπου τέσσερα χιλιόμετρα νότια του Ξάνθου κατά μήκος του. Αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή δηλώνουν ότι η περιοχή δεν ήταν ποτέ πλήρως κατοικημένη καθώς  παρέμεινε ουσιαστικά ένα θρησκευτικό κέντρο, και τα ευρήματα χρονολογούνται από τα τέλη του έκτου αιώνα π.Χ., πριν από την ελληνική πολιτιστική ηγεμονία της Λυκίας, η οποία ξεκίνησε στις αρχές του τετάρτου αιώνα.

Περισσότερες φωτο  του Λητώου εδώ 

Τον προηγούμενο καιρό,  η περιοχή ήταν πιθανώς ήδη ιερό για τη λατρεία μιας προηγούμενης μητέρας θεάς. Αυτή είναι η Eni Mahanahi της Λυκίας, που αντικαταστάθηκε από τη λατρεία της Λητούς κι εμφανίζονται  ενωμένες σε μία.

H Λητώ κατά την περιπλάνησή της απειλήθηκε όταν της επιτέθηκε  «βαλτός» από την Ηρα όπως λέγετε ο γίγαντας Τιτυός. Ας δούμε την περιπέτειά της όπως περιγράφετε μέσα από τα αρχαία κείμενα.

Apollonius Soph., Lexicon Homericum
Page 53, line 33

γαιήϊον: γῆς υἱόν· “Τιτυὸν γαιήϊον υἱόν. 

Ενας υιός της παλαιάς Γαίας –Ελάρας κόρης του Ορχομενού και του Διός. Ο Δίας για να μην το μάθει η Ηρα τον κρύβει στην γή . Μονο που θα γεννηθεί με γιγάντιο μέγεθος, υπερμεγέθης και θα έρθει στο φώς, πραγματικός Γίγαντας.

Pseudo-Apollodorus Myth., Bibliotheca (sub nomine Apollodori)
Chapter 1, section 23, line 2                                                       κτεί-
νει δὲ μετ' οὐ πολὺ καὶ Τιτυόν, ὃς ἦν Διὸς υἱὸς καὶ τῆς
Ὀρχομενοῦ θυγατρὸς Ἐλάρης, ἣν Ζεύς, ἐπειδὴ συν-
ῆ λθε, δείσας Ἥραν ὑπὸ γῆν ἔκρυψε, καὶ τὸν κυοφορη-
θέντα παῖδα Τιτυὸν ὑπερμεγέθη εἰς φῶς ἀνήγαγεν.

Galenus Med., De placitis Hippocratis et Platonis
Book 3, chapter 7, section 29, line 1

 καὶ Τιτυὸν εἶδον, γαίης ἐρικυδέος υἱόν,

Apollonius Rhodius Epic., Argonautica
Book 1, line 761

Ἐν καὶ Ἀπόλλων Φοῖβος ὀιστεύων ἐτέτυκτο,
βούπαις, οὔπω πολλός, ἑὴν ἐρύοντα καλύπτρης
μητέρα θαρσαλέως Τιτυὸν μέγαν, ὅν ῥ' ἔτεκέν γε
δῖ' Ἐλάρη, θρέψεν δὲ καὶ ἂψ ἐλοχεύσατο Γαῖα. 

 Ο Τιτυός,  ένα όν  που μεγάλωσε υπερβολικά, τόσο πολύ μάλιστα  που δεν χώρεσε στην μήτρα της μητέρας του και χρειάστηκε να μεταφερθεί στο όρος από τη Γαία.

Hesychius Lexicogr., Lexicon (Α – Ο)
Alphabetic letter gamma, entry 48, line 1

<Γαιήϊον>· τ ὸν γῆς υἱόν, Τιτυόν (η 324)
*<γαίην>· τὴν γῆν. 

Ο Τιτυός λοιπόν προσπάθησε να βιάσει τη Λητώ κοντά στους Δελφούς  κάτω από τις διαταγές της Ήρας, αλλά τον δολοφόνηθηκε απο  τα βέλη του  Απόλλωνος και   της Αρτέμιδος, όπως ο Πίνδαρος αναφέρει σε μιά ωδή του.

Ένα άλλο αρχαίο πλάσμα στη γη που έπρεπε να ξεπερασει ως εμπόδιο η Λητώ  ήταν ο/η δράκος/ η δελφυς Πυθία ή Πύθων, η οποία ζούσε σε μια σχισμή του βράχου η μητέρα-κάτω από τους Δελφούς και δίπλα στην Κασταλία πηγή .

Ο Απόλλων το/τη σκότωσε κι αυτό, ήταν απαραίτητο έτσι ώστε  το αρχαίο μαντείο των Δελφών   να περάσει την προστασία του νέου θεού.

Όμως ο Εφορος αρχαίος ελληνας  ιστορικός από την Κύμη σε αποσπάσματα έργων του αναφέρει ότι ο Τιτυός ήταν δυνάστης άνδρας παρανομός, ανομος, παραβάτης των νόμων και βίαιος και ο Πύθων ήταν ζωώδης, κτηνώδης στην φύση του και τον φώναζαν Δράκωντα

Ephorus Hist., Fragmenta
Volume-Jacobyʹ-F 2a,70,F, fragment 31a, line 5

                                                                          .....
καὶ μέντοι καὶ Ἔφορος ἐν τῆι τετάρτηι χρῆται τούτωι τῶι τρόπωι, ὅτι
ἄρα Τιτυὸς μὲν ἦν Πανοπέως δυνάστης, ἀνὴρ παράνομος καὶ βίαιος, Πύ-
θων δὲ θηριώδης τὴν φύσιν, Δράκων ἐπικαλούμενος. 

Όμως η τιμωρία του Τιτυού είναι παράξενη και πολύ σκλήρή ακόμα και  για την προσπάθεια βιασμού της Λητούς. Η ύβρις του θεωρήθηκε πολύ μεγάλη…

Πρώτα η Αρτέμιδα θα τον τοξεύσει με το τόξο της για την προσβολή της μητέρας της.

Pindarus Lyr., Pythia
Ode 4, line 90

κα ὶ μὰν Τιτυὸν βέλος Ἀρτέμιδος θήρευσε κραιπνόν,
ἐ ξ ἀνικάτου φαρέτˈρας ὀρνύμενον,
ὄ φˈρα τις τᾶν ἐν δυνατῷ φιλοτά-
 ⸐των ἐπιψαύειν ἔραται.

Αλλα την μεγάλη του τιμωρία την αναφέρει ο Ομηρος στον Αδη.. Οι γύπες να του κατατρώγουν το συκώτι

Galenus Med., De placitis Hippocratis et Platonis
Book 3, chapter 7, section 29, line 1   οὗτος μέν γε πρὸς τοῖς ἄλλοις ἔτι καὶ ταῦθ' ὑπὲρ
ἥ πατος ἔγραψε·
 καὶ Τιτυὸν εἶδον, γαίης ἐρικυδέος υἱόν,
 κείμενον ἐν δαπέδῳ, ὁ δ' ἐπ' ἐννέα κεῖτο πέλεθρα·
 γῦπε δέ μιν ἑκάτερθε παρημένω ἧπαρ ἔκειρον
 δέρτρον ἔσω δύνοντες, ὁ δ' οὐκ ἀπαμύνετο χερσί. 

Ο Γιός της Γαίας ξαπλωμένος πάνω στο δάπεδο, που είναι ίσος με εννέα πλέθρα (30 μ. το πλέθρον ) και οι γύπες εκατέρωθεν του, να του τρώνε το συκώτι … 

Galenus Med., De placitis Hippocratis et Platonis
Book 3, chapter 7, section 30, line 3                                             διότι γάρ,’ φησίν,
’ἐπεθύμησεν ὁ Τιτυὸς ὑβρίσαι τὴν Λητώ, διὰ τοῦτο γῦπες
αὐτοῦ κείρουσι τὸ ἧπαρ’, ὡς εἰς αὐτὸ μάλιστα τιμωρούμε-
νοι τὸ κατάρξαν τῆς ὕβρεως.

Και μας εξηγεί ο Γαληνός,σ’ ένα από τα  συγγράματά του της Ιατρικής,  ότι το επιθυμητικόν στο συκώτι κατοικεί.

 Και ο Ομηρος μόνος μνημονεύει τον Τιτυόν στον Αιδη κολασμένο να τιμωρείτε για  την ακολασία  στην οποία επιχειρησε να σπρώξει την Λητώ.

Galenus Med., De placitis Hippocratis et Platonis
Book 6, chapter 8, section 78, line 5          ὅτι δὲ καὶ
τὸ ἐπιθυμητικὸν ἐν ἥπατι κατοικίζουσιν, ἐνῆν μέν μοι καὶ
τοῦτο διὰ πλειόνων πιστοῦσθαι μαρτύρων, ὅπως δὲ μὴ δό-
ξαιμι σπουδάζειν ἃ φεύγειν παραινῶ, καὶ τρίβειν τὸν χρόνον
ἀ χρήστοις πράγμασιν, Ὁμήρου μόνου μνημονεύσω τὸν Τιτυὸν εἰς
Ἅιδου κολαζόμενον εἰσάγοντος ἐφ' οἷς ἀκολασταίνειν ἐπεχεί-
ρησεν εἰς τὴν Λητώ·  
 καὶ Τιτυὸν εἶδον, γαίης ἐρικυδέος υἱόν,
 κείμενον ἐν δαπέδῳ, ὁ δ' ἐπ' ἐννέα κεῖτο πέλεθρα·
 γῦπε δέ μιν ἑκάτερθε παρημένω ἧπαρ ἔκειρον
 δέρτρον ἔσω δύνοντες, ὁ δ' οὐκ ἀπαμύνετο χερσί.

Galenus Med., De placitis Hippocratis et Platonis
Book 6, chapter 8, section 80, line 2

ο ὐ τὴν καρδίαν ἢ τὸν ἐγκέφαλον ἤ τι τῶν ἄλλων μορίων
ἐσθιόμενον ἐποίησε τοῦ Τιτυοῦ δι' ἐρωτικὴν ἐπιθυμίαν ἐξυ-
βρίζειν ἐπιχειρήσαντος, ἀλλὰ τὸ ἧπαρ μόνον εἰς τὸ τῆς ὕβρεως
αἴτιον σπλάγχνον κολάζεσθαι φάμενος αὐτόν, ὥσπερ ἦν
εὔλογον. 

Και ουτε στην Καρδιά ή τον εγκέφαλο ή σε άλλα μαλακά μόρια γεννηθηκε στον Τιτυό η ερωτική επιθυμία αλλα μόνο στο Ηπαρ/Συκώτι. Και το αίτιο της ύβρεως τιμωρείτε όπως είναι φυσικό. 

Sextus Empiricus Phil., Adversus mathematicos
Book 1, section 286, line 6       αἱ μὲν γὰρ ψυχαὶ κοινῶς διψῶσιν αἵματος
  (ἀλλ' ἀποχάζεο βόθρου, ἄπισχε δὲ φάσγανον ὀξὺ
  αἵματος, ὄφρα πίω καί τοι νημερτέα εἴπω),
ὁ δὲ Τιτυὸς ὑπὸ γυπῶν διὰ τὴν ἐπιθυμίαν ἡπατοφαγεῖ-
ται.

Και ο Τιτυός για την  επιθυμία του αυτή, ως τιμωρία  από τους γύπας τρώγεται το συκώτι του

Ετσι ο Τιτυός ισως  θα έπρέπει να ξεχάσει την Λητώ -μέσω από την Λήθη -και να ξεπεράσει την ύβρη της άνομης και μεγάλης τους επιθυμίας 

Ephorus Hist., Fragmenta
Volume-Jacobyʹ-F 2a,70,F, fragment 31b, line 32                                                                        τί δ' ἂν
εἴη μυθωδέστερον ἢ Ἀπόλλων τοξεύων καὶ κολάζων Τιτυοὺς καὶ Πύθωνας
καὶ ὁδεύων ἐξ Ἀθηνῶν εἰς Δελφοὺς καὶ γῆν πᾶσαν ἐπιών; 

Και η εκδοχή στην οποία ο Απόλλων είναι αυτός που τοξεύει και τιμωρεί τον Τιτυό κα τον Πύθωνα και προχωρώντας από τις Αθήναις προς τους Δελφούς.

Ομοια και στον Ορφικό ύμνο βλέπουμε ότι κατέχει το επίθετο του Τιτυοκτόνου και του Φοίβου, εκ της γιαγιάς Φοίβης.

Orphica, Hymni
Hymn 34, line 1

Ἐ λθέ, μάκαρ, Παιάν, Τιτυοκτόνε, Φοῖβε, Λυκωρεῦ,

Στο παρακάτω κείμενο και οι δύο και ο Απόλλωνας και η Αρτέμιδα είναι και οι δύο που έχουν τοξεύσει τον Τιτυό και τον έχουν αποτελείωσει κατά τον Φερεκύδη.

Pherecydes Hist., Fragmenta
Fragment 5b, line 2

Schol. Pindar. Pyth. IV, 160: Ὅτι ὑπὸ Ἀπόλλω-
νος καὶ Ἀρτέμιδος ἐτελεύτησε τοξευθεὶς (ὁ Τιτυὸς),
Φερεκύδης φησίν.

Και το συμπερασμα που πρέπει να αντλήσουμε από τον παρόντα μύθο : ότι θα πρέπει  να μην έχουμε δυνατές επιιθυμίες, όπως ο Τιτυός που τοξεύθηκε από την Αρτέμιδα και φονεύθηκε και θα πρέπει να τον φέρουμε ως παράδειγμα προς αποφυγήν

Pherecydes Hist., Fragmenta
Fragment 5b, line 4

                    Ἐπάγει δὲ καὶ αὐτὸς, ὅτι τοξευθεὶς
ὁ Τιτυὸς ὑπὸ τῆς Ἀρτέμιδος καὶ φονευθεὶς, παρά-
δειγμα τοῖς μετὰ ταῦτα γέγονεν, ὅπως ἂν [μή] τις τῶν
δυνατῶν ἐπιθυμιῶν ὀρέγηται.

Michael Glycas Astrol., Hist., Annales
Page 211, line 12                                                                  ὅτι
δὲ τὸ τῆς ψυχῆς ἐπιθυμητικὸν αὐτῷ τῷ ἥπατι ἐγκαθίδρυται,
καὶ τὸν Τιτυὸν παράγει ὁ Γαληνὸς εἰς σύστασιν τούτου τοῦ
λόγου, ἐν μὲν τῇ διαγνωστικῇ αὐτοῦ ὑπὸ ἀετοῦ λέγων αὐτοῦ
κατεσθίεσθαι τὸ ἧπαρ, ἐν δὲ τῷ περὶ ἠθῶν ψυχῆς μονοβίβλῳ
ὑ πὸ γυπῶν. 

Ομοια και στο παραπάνω κειμενο του Μιχαήλ Γλυκά, το επιθυμητικό της ψυχής δημιουργείται και παράγει τον Τιτυόν ως Γιγαντα και η σύσταση αυτού του λόγου είναι η διάγνωση από τον Γαληνό, ότι ο αετός κατατρώγει και εξασθενεί το συκώτι και τα ήθη και τα πάθη της ψυχής συμβολίζουν οι γύπες…

Olympiodorus Phil., In Platonis Gorgiam commentaria
Chapter 50, section 1, line 15                       καὶ τὸν μὲν Τιτυὸν ἐπὶ τῆς γῆς εἶδεν κεί-
μενον, καὶ ὅτι τὸ ἧπαρ αὐτοῦ ἤσθιε γύψ· τὸ μὲν οὖν ἧπαρ
σημαίνει ὅτι κατὰ τὸ ἐπιθυμητικὸν μέρος ἔζησε καὶ διὰ
τοῦτο ἐσωφρονίζετο, ἡ δὲ γῆ σημαίνει τὸ χθόνιον αὐτοῦ
φρόνημα. 

Όμως η ιστορία του Τιτυού είναι τοσο όμοια με την ιστορία του Προμηθέα που τιμωρείτε από τους γύπες που του κατασπαράζουν το συκώτι, και τον βρίσκουμε καρφωμένο στον Καύκασο ή μήπως στον Αδη να τιμωρείται όπως ο Γαίηιος ή Γηιος Τιτυος;;;

Pseudo-Nonnus, Scholia mythologica
Oration 5, historia 32, line 2t

Τριακοστὴ δευτέρα ἐστὶν ἱστορία ἡ περὶ τοῦ Ταντάλου καὶ τοῦ
Τιτυοῦ καὶ τοῦ Ἰξίονος.

… Ἡ δὲ περὶ τοῦ Τιτυοῦ ἐστιν αὕτη. Τιτυὸς ἠράσθη τῆς Λητοῦς

καὶ ἐρασθεὶς ἐκράτησεν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ κρηδέμνου. εἶτα Ἄρτε-

μις καὶ Ἀπόλλων, παῖδες ὄντες τῆς Λητοῦς, κατετόξευσαν

αὐτὸν καὶ ἀνεῖλον. καὶ νῦν, φησίν, ἐν τῷ Ἅιδῃ ἔχει τὰ βέλη

ἐμπεπαρμένα καὶ κολάζεται ἐκ τούτου.

 ….

Τριακοστὴ τρίτη ἐστὶν ἱστορία ἡ περὶ τοῦ κείρεσθαι τὸ ἧπαρ

ὑπὸ τῶν ὀρνίθων. ἔστι δὲ ἡ περὶ τοῦ Προμηθέως αὕτη.

 Ὁ Προμηθεὺς οὗτος λέγεται κλέψαι τὸ πῦρ παρὰ τῶν θεῶν,

καὶ ἐνεγκεῖν εἰς ἀνθρώπους, καὶ ὅτι περὶ τὰ κρέα τῆς θυσίας

ἀπατήσας τὸν Δία, εἰς ὀργὰς ἐκίνησεν αὐτὸν διττάς. τοῦτον

θέλων τιμωρήσασθαι, ἐποίησεν ἀετὸν κατεσθίειν αὐτοῦ τὸ

ἧπαρ. καὶ τὴν μὲν ἡμέραν κατησθίετο τὸ ἧπαρ, τὴν δὲ νύκτα

πάλιν ἀνεπληροῦτο. καὶ πάλιν ἤρχετο ὁ ἀετὸς καὶ ἤσθιεν αὐτό,

ἕως οὗ ὁ Ἡρακλῆς ἐλθὼν ἐτόξευσε τὸ ὄρνεον τοῦτο.  

Cyrillus Theol., De adoratione et cultu in spiritu et veritate
Volume 68, page 444, line 38           Φαίην δ' ἂν ὡς ἥδιστα τοῖς Ἑλλήνων λογά-
σιν, οἳ τῶν τοιούτων αἰσχρῶν ἐπιτηδευμάτων εὑρε-
ταὶ γεγόνασι, καὶ τοῖς ἄλλοις εἰσηγηταί· Τί δὴ ἄρα
δρῶντες, ὦ γενναῖοι καὶ σοφοὶ, τὸν μὲν Τιτυὸν ἐκεῖ-
νον, ὃν ἐκφύναι λέγετε γῆς, εἰς ᾅδου κολάζετε, γῦπας
αὐτῷ περιιστάντες τῶν ἡπάτων δαιτυμόνας, ὥραν
ὅ τι γυναίου τεθαυμακὼς ἠῤῥώστησε τὴν ἐπιθυμίαν;

Joannes Stobaeus Anthologus, Anthologium
Book 1, chapter 49, section 47, line 39                              
    Ὅσοις δὲ τὸ ζῆν διὰ κακουρ-
γημάτων ἠλάθη, ἄγονται πρὸς Ἐρινύων εἰς ἔρεβος καὶ
χάος διὰ ταρτάρου, ἔνθα χῶρος ἀσεβῶν καὶ Δαναίδων
ὑ δρεῖαι ἀτελεῖς καὶ Ταντάλου δῖψος καὶ Τιτυοῦ σπλάγχνα
αἰωνίως ἐσθιόμενα καὶ γεννώμενα καὶ Σισύφου πέτρος
ἀ νήνυτος· οὗ τὰ τέρματα αὖθις ἄρχεται [τῶν] πόνων· ἔνθα
θηρσὶ περιλιχμώμενοι καὶ δασὶν ἐπιμόνως πυρούμενοι
Ποινῶν καὶ πᾶσαν αἰκίαν αἰκιζόμενοι ἀιδίοις τιμωρίαις
τρύχονται.

Και η τιμωρία εις τους αιώνας συνεχίζετε …

Νὺξ δ' ἡ Λητώ

Η περιήγηση στα περί της Λητούς συνεχίζεται καθώς θα περάσουμε και σε μερικές ακόμα αναφορές που σχετίζονται με την ιστορία της Λητούς ή της Βουτούς…

Etymologicum Magnum, Etymologicum magnum
Kallierges page 564, line 17

<Λητώ>: Παρ ὰ τὸ λήθω, τὸ λανθάνω.

Είδαμε ότι το ρήμα λήθω δηλώνει την έννοια του μένω κρυμμένος, περνώ απαρατήρητος, κάνω κάτι χωρίς να με καταλάβουν, διαφεύγω της προσοχής κρύβομαι, ξεφεύγω, ξεγλιστρώ κλπ.

Η Λητώ είναι δηλαδή κάποια που παραμένει κρυμμένη, και αφανέρωτη, ή κάποια που γύρω από το όνομα της και την ταυτότητά της προξενεί λήθη, και  που γίνεται φανερή όταν εμφανίζεται στην Δήλο καθώς Δήλος σημαίνει την φανερή, την γνωστή, την εμφανή, την πρόδηλη, την έκδηλη, και την ολοφάνερη και την εμφανέστατη. Όμως έτερη γραφή της Δήλου είναι Βήλος όπως  οι άλλες γραφές της Δωδώνη είναι  Φηγώνη ή Βωδώνη όπως ονομάζετε εξαλλου  και ο Δίας ως Φηγωναίος και ως Βωδωναίος εκ της πόλης Φηγώνη ή Βωδώνη…

Schol. Apoll. Rh. 1, 308: Δῆλος μία τῶν Κυκλάδων  

νήσων, ἱερὰ Ἀπόλλωνος, ἣ πρὶν μὲν ἄδηλος, ὕστερον δὲ Ἀστερία ... πάλιν δὲ Ὀρτυγία

 Etym. M. p. 264, 22: Δῆλος: ἡ ἱερὰ τοῦ Ἀπόλλωνος.

εἴρηται ὅτι κρυπτομένην αὐτὴν ἐν τῇ θαλάσσῃ ὁ Ζεὺς δήλην ἐποίησε καὶ ἀνέδωκε.

Αλλα και ο Πύ­θιος Απόλλων ως όφις και ως  φονεύσας δήθεν τον/την  Πύθωνα – δράκοντα/δρακαινα/δελφίνη, λατρεύθει. Στους  ιστορικούς χρόνους αντικατέστησαν το όνομα της Δήλου και των Δελφών  όπως και το όνομα της Δωδώνης. Οι Δελφοί και η Δήλος εφεραν την ονομασία  και την αρχήν των εις το αρχικό όνομα του Απόλλωνος - Βήλου.

Τό β εν τή Ελληνική εναλλασσομένου τω δ, έτσι η  Βήλος και Βελφοί απέβησαν Δήλος και Δελφοί, ο­νόματα αμφότερα αναφερόμενα εις τήν Πυθώ, τήν «πετρήεσσαν Πυθώ»,

Όμως η Δήλος/Βήλος έλαβε το όνομα της με την εμφάνιση και την γέννηση του Απόλλωνα  και ύστερα ονομάστηκε Αστερία, και πάλι παρέμεινε ως Ορτυγία.

Αστερία  όμως θα μπορούσε κάλλιστα να δηλώνει και την εμφάνιση κάποιου φανερού σημείου/σημαδιού  εκ του σκοτεινού ουρανού (καθώς και η Λητώ δηλώνει την νύχτα ή την σκοτεινιά κλπ που πλέον γίνεται φανερό και εμφανίζεται είτε στον σκοτεινό ουρανό, είτε στον σκοτισμένο και ξεχασμένο νου των ανθρώπων. Και με την επωνυμία της ως Βουτούς ίσως θα έπρεπε να δούμε και την έννοια της Βουτιάς και της βύθισης/πτώσης μετεώρου  ή της εμφάνισης νέου αστέρος/ηλίου, καθώς μονο ο Απόλλων γεννιέται στην Δήλο/Βήλο με την βοήθεια και της αδερφής του Αρτέμιδος, ή έννοια της Βουθοης της Θεάς των Βοδιών η της θεάς βοηθού αλλα και  της αιγυπτιακής Αθώρ, που κουβαλά στο κεφάλι της τον ήλιο αλλα και τα δύο κέρατα της Σελήνης 

 Όμως Βήλος  είναι και το όνομα του ουρανού αλλα και του αστέρα  αλλά ονομάζετε και η Μήλος  πριν από τις Ηράκλειες στήλες και από τις δύο πλευρές λέγεται ότι οι αρχαίοι βηλόν ονομάζουν την οδό ή το κατώφλι το δοκάρι της θύρας, ή το σύνορο την αρχή και το τέλος στην οδό του Ωκεανού !!! και η σύνδεση της Μήλου δεν σταματά μονο εδώ καθώς μια εκδοχή της και ένας μύθος της φέρει και την δημιουργία και την ύπαρξη της Πελειάδος.

Stephanus Gramm., Ethnica (epitome)
Page 166, line 22
                                  <Βῆλος,> ἡ καὶ <Μῆλος,> πρὸς ταῖς Ἡρακλέους στήλαις,
ἀ μφοτέρων ἐτύμως λεγομένων, τῷ τοὺς ἀρχαίους βηλὸν λέγειν
τὸν οὐδὸν τῆς θύρας, καὶ ταύτην κεῖσθαι παρὰ τὸν οὐδὸν τοῦ ὠκεανοῦ.

 αλλά και ο Ουρανός και ο Αστήρ καθώς και ο Ζεύς και του Ποσειδώνος ο υιός !!! αλλά και ο ίδιος ο Κρόνος !!!

Lexica Segueriana, Glossae rhetoricae (e cod. Coislin. 345)
Alphabetic entry beta, page 225, line 29

<Βῆλος>: ὁ οὐρανός, βαρυτόνως, καὶ Ζεύς, καὶ Ποσει-
 δῶνος υἱός.

Theodoretus Scr. Eccl., Theol., Commentaria in Isaiam
Section 14, line 389

   Τὸν δὲ Βὴλ Κρόνον ἔφασάν τινες εἶναι.

Damascius Phil., Vita Isidori (ap. Photium, Bibl. codd. 181, 242)
Fragment 115, line 1

ὅτι Φοίνικες καὶ Σύροι τὸν  Κρόνον Ἢλ καὶ Βὴλ καὶ Βωλαθὴν
ἐπονομάζουσιν.

Joannes Philoponus Phil., De vocabulis quae diversum significatum exhibent secundum differentiam accentus
Recensio d, alphabetic letter beta, entry 4, line 1

<Βῆλος>· τὸ κύριον,
<βηλός>· οὐρανὸς καὶ ἀστήρ.

Joannes Philoponus Phil., De vocabulis quae diversum significatum exhibent secundum differentiam accentus
Recensio e, alphabetic letter beta, entry 3, line 1


<Βῆλος>· κύριον,
<βηλὸς> δὲ οὐρανὸς ἢ τόπος αὐτοῦ ἢ ἀστήρ.

Βήλος - (Β)ήλιος - Βάαλ - Ήλιος
-ΗΛ - ΕΛ- Βήλος -(Β)-ήλιος - ΗΕΛΙΟΣ - ΑΒελιος - Βααλιος- Βα-ΑΛ. Ο Βελ ή Βήλ ούτως είναι ο Ελ ή Αλ των Ελ­λήνων δηλαδή ό Ηέλιος του Όμηρου, ο ήλιος, ο Άλιος - Βάλιος των Δωριέων, ό Άβέλιος των Κρητών, ο Χουβιλ /Houbil των Ετρούσκων, ό Υλ-ίλι ό όβιλ των Αλβανών, ο Βελάρ της Γραφής, ο Βάαλ των άλλων ασιατικών λαών, Υλλος Ζεύς-Βάλος τών Ελλήνων, ή αυτος  ο Ήλιος - Απόλλων, διότι Ζεύς και "Ήλιος πολλάκις συνταυτίζονται, αφού ό Ζεύς ην προσωποποίησις του Ήλιου.

Αλλά επιστρέφουμε στην Λητώ καθώς ταυτόχρονα δηλώνει και την Α-Ληθη-Α και το αληθές  καθώς η έχοντας ξεφύγει από την Λήθη και το αποξέχασμα ή την λησμονιά μπορούμε να αντικρύσουμε την πραγματικότητα.

Etymologicum Gudianum, Etymologicum Gudianum
Alphabetic entry lambda, page 369, line 22

<Λητ ὼ>, ἡ νὺξ, παρὰ τὸ λήθω τὸ λανθάνω, ἢ παρὰ τὸ
 λήθην καὶ ἀμνημοσύνην ποιεῖν· ἢ παρὰ τὸ λεληθότως
 ταύτην διέρχεσθαι· Ἀπολλόδωρος δὲ ἐλεητὼ, ἐλεήμων
 γὰρ καὶ πραεῖα ἡ θεός.

Η Λητώ ταυτίζεται με την νύχτα  αλλά και την λήθη και την αμνημοσύνη

Άλλες ερμηνείες που μπορούμε να δώσουμε στη νύχτα είναι ο ζόφος, το σκοτάδι, η λιποθυμία, αλλά και ο θάνατος, ο όλεθρος αλλά και η συμφορά, καθώς και η χασοφεγγιά ( ή νύχτα χωρίς φεγγάρι ή με την χάση του φεγγαριού), και η Θεά Νύχτα προσωποποιημένη.

Etymologicum Gudianum , Additamenta in Etymologicum Gudianum (ἀάλιον – ζειαί) (e codd. Vat. Barber. gr. 70 [olim Barber. I 70] + Pari
Alphabetic entry alpha, page 86, line 15

⌊<Ἀληθές>· παρὰ⌋ τὸ λήθω· τὸ μὴ λήθῃ τοῦ δικαίου ὑποπίπτον.

Etymologicum Gudianum, Additamenta in Etymologicum Gudianum (ἀάλιον – ζειαί) (e codd. Vat. Barber. gr. 70 [olim Barber. I 70] + Pari
Alphabetic entry epsilon, page 460, line 17

                                                                            ἡ δὲ λήμη λευκόν
ἐστι ⟦καὶ ὑγρὸν κατὰ τῶν ὀφθαλμῶν συνιστάμενον· γίνεται δὲ παρὰ τὸ λάω, τὸ
βλέπω, καὶ τὴν μή ἀπαγόρευσιν·⟧ καὶ γὰρ κωλύει τοῦ βλέπειν· ἢ παρὰ τὸ λήθω,
τὸ λανθάνω, λήμη· τοὺς ⟦γὰρ λημῶντας καὶ μὴ βλέποντας παρερχόμεθα.

Άλλες ερμηνείες είναι και η Λήμη το λευκό υγρό των ματιών που προκαλεί τις τσίμπλες στα μάτια και μας εμποδίζει αν υπάρξουν σε μεγάλη ποσότητα να ανοίξουμε τα μάτια μας. Ένα άλλο είδος παροδικής τύφλωσης, και σκοτεινιάς των ματιών…και κατ΄επέκταση και του νού.

Etymologicum Gudianum, Etymologicum Gudianum (ζείδωρος – ὦμαι)
Alphabetic entry lambda, page 369, line 14

<Λητ ὼ>, ἐκ τοῦ λήθω τὸ λανθάνω, ὁ μὲν Πλάτων φησὶ,
 πράεια γὰρ καὶ πάντας ἑλοῦσα· τὸ δὲ ἥμερον καὶ
 πράον ἐκ τοῦ ἐπιλελῆσθαι τῶν εἰς αὐτὴν πεπλεμμε-
 λημένων ἐμφαίνεται, ὁ δὲ Ἀρίσταρχος παρὰ τὸ λῶ τὸ
 θέλω, ἐπειδὴ ὃ ἐάν τις θέλῃ, παρ' αὐτῆς λαμβάνει·
 τὸ δὲ λῶ σημαίνει τρία, λῶ τὸ θέλω, ἐξ οὗ καὶ Λητὼ,
 λῶ τὸ ἐπιθυμῶ ἐξ οὗ καὶ λιλῶ, λῶ τὸ βλέπω, ὅπερ
 ἀπὸ τοῦ λάω γέγονε καὶ λελιημένος.

Στο Γουδιανο ετυμολογικό λοιπόν αναφέρετε ότι ο Αρίσταρχος δηλώνει ότι το όνομα της Λητούς προκύπτει εκ του ρήματος ΛΩ που σημαίνει ΘΕΛΩ, αλλα και ΛΕΓΩ όποιος θέλει/ζητά λαμβάνει από την θεά,  όμως η δεύτερη ερμηνεία του ΛΩ είναι το επιθυμώ εξ ου και λιλαίω/λιλώ  επιθυμώ σφόδρα, λαχταρώ, ορέγομαι, πεθαίνω για κάτι, ποθώ με ερωτικό πάθος κλπ. Και η τρίτη ερμηνεία του είναι ΛΩ βλέπω δηλαδή δεν είμαι τυφλός, αλλα θωρώ, παρατηρώ, έχω βλέμμα, φαίνομαι, έχω όραση κλπ.

Epimerismi, Epimerismi Homerici
Line of Iliad 1+source of gloss 9,a2, line of gloss 2
                               Os
 Τὸ δὲ λῶ σημαίνει τρία· (1) λῶ, τὸ θέλω, ἐξ οὗ καὶ λέγω· (2) ⌊λῶ⌋,
τὸ ἐπιθυμῶ, ἐξ οὗ καὶ λιλῶ καὶ λελιημένος (Δ 465, Ε 690)· (3) λῶ, τὸ
βλέπω, ὅπερ γίνεται ἀπὸ τοῦ λ⌊άω⌋.

H έννοια και η θεά Λίλιθ  που ο συνειρμός της εκεί μας οδηγεί. Στην σκοτεινή και μαύρη πλευρά της Σελήνης. Η μαύρη Σελήνη ή Λιλιθ ή  σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, η πλευρά της που δεν βλέπουμε. Η Σελήνη ως δορυφόρος της Γής γυρίζει γύρω από αυτήν σε εκλειπτική τροχια που εχει δύο εστίες, η μια καταλαμβάνεται από τη Γή ενώ η δεύτερη που είναι η εικονική εστία είναι η Μαύρη Σελήνη ή Λιλιθ. Σε αντίθεση με την φωτεινόητα και την καθαρότητα της Σελήνης η Λιλιθ αντιπροσωπεύει το σκοτάδι, το μυστηριώδες, το ανίκητο πάθος αλλα και την έντονη σεξουαλική έλξη. Τις μοιραίες γυναίκες με την αιώνια θηλυκότητα. Κατά την  καθολική εκκλησία είναι η Λίλιθ η πρώτη πρωτοπλαστη γυναίκα  και φτιάχτηκε από το χώμα όπως και ο Αδαμ, οπότε ήταν ίση μαζί του. ¨Η κατ΄αλλους γεννήθηκε από τα ερωτικά όνειρα του Αδάμ και  με ελεύθερη βούληση. Το όνομά της προέρχεται από το Σουμεριανό Λιλλάκε και σημαίνει (σε ελεύθερη μετάφραση) «η Θεϊκή Γυναίκα». Εμφανίζεται για πρώτη φορά σε αρχαία Σουμερικά μυστικιστικά γραπτά και φυλαχτά ως Λιλλάκε, που είναι το απόκρυφο όνομα της Θεάς Μπελίλι. Την ξανασυναντάμε με το όνομα Μπααλάτ (που είναι παράφραση του «Μπελίλι») στους Καναήτες. Λίγο αργότερα την ξανασυναντάμε στις Εβραϊκές δοξασίες ως δαιμόνισσα της ερήμου και η πρώτη «επίσημη» εμφάνισή της στο Εβραϊκό και Χριστιανικό δόγμα με το όνομα Λίλιθ, γίνεται με μια πολύ σύντομη αναφορά στην Βίβλο αναφέροντάς την και πάλι ως δαιμόνισσα, καθώς και στα γραπτά της Νεκρής Θάλασσας

Τώρα πως η γλυκιά και ήρεμη Θεά Μητέρα που προσεύχεται, αναφέροντας  κάποιες από τις ερμηνείες που μπορεί να πάρει το όνομα της Λητούς/Λατούς καθώς και τις λατρείες που σχετίζονται με την κρυμμένη μητέρα Θεά μετατρέπετε σ΄έναν θηλυκό δαίμονα στις άλλες θρησκείες είναι ένα από τα παράδοξα που αντικρύζουμε…

Μερικές επισημάνσεις : η Ληίτη  και οι Λήτη είναι κατά τον Ησύχιο η Ιέρεια αλλά και οι Ιέρειες. Εξ ου και οι Ληιτουργοί οι υπουργοί αλλά και οι δημιουργοί, εξ ου και η ληιτουργία άλλο αν σήμερα η ίδια λέξη είναι λειτουργία και έχουμε διαφορετική γραφή. Και οι Ληιτάρχαι οἱ καθηγούμενοι τῶν θυσιῶν καὶ  των ἑστιάσεων καὶ  οι ιερεῖς αλλα και οι λήιοι οι ιεροί και οι άγγελοι ...

Hesychius Lexicogr., Lexicon (Α – Ο)
Alphabetic letter lambda, entry 813, line 1

*<λεωπετρία>· λίθος λεῖος (Ezech. 24,7 ..) ASg (vn)

<λῇ>· θέλει (Epich. fr. 35 ..)

<ληθάνει>· λανθάνειν ποιεῖ (η 221)

<λήθαργος>· *ἐπιλήσμων A. ἐπίβουλος r. καὶ κύων ὁ προσαίνων

 μέν, λάθρα δὲ δάκνων (Soph. fr. 800). καὶ τῶν ἵππων οἱ

 ἀβλεμεῖς καὶ νωθροί. καὶ πάθος τι σὺν πυρετῷ

<ληθεδών>· λῆσις Σ  

<λήθη>· ἀμέλεια

<ληθηκέα>· εἰς λήθην ἄγοντα φάρμακα

†<ληθημόνοισι>· ληθάργοις

<λήθιος>· λαθραῖος r

<λῆθον>· βαλιόν

*<λήθω>· λανθάνω (Α 561) r. nps

<ληίδα>· *μερίδα Avgn. ἢ λείαν (ξ 86). τὴν ψιλὴν κτῆσιν

<λήιοι>· ἱεροί. καὶ ἄγγελοι

<λήιμος>· εὔβοτος

<λήιον>· σιτοφόρον χωρίον An ἀπὸ τοῦ λειαίνειν τὴν τροφήν.

 ἀγριοῦνται γὰρ οἱ λιμώσσοντες. βέλτιον δὲ ψιλῶς, διὰ τὴν

 ἐπιφαινομένην κατὰ καιρὸν λειότητα τῶν ἀσταχύων (Β 147)

<ληιτή>· ἱέρεια, οἱ δὲ <λῃτή>

 [<λήιτο>· ἐπέθετο]

<ληιτάρχαι>· οἱ καθηγούμενοι τῶν θυσιῶν καὶ ἑστιάσεων καὶ

 ἀρχαὶ καὶ ἱερεῖς

*<ληιτουργεῖν>· λήιτον γὰρ δημόσιον [λειτουργεῖν] ASn

<ληιτουργοί>· ὑπουργοί. δημιουργοί

Etymologicum Gudianum, Etymologicum Gudianum (ζείδωρος – ὦμαι)
Alphabetic entry lambda, page 368, line 39

<Λήδη> κα ὶ <λήδαον> ἱμάτιον, τὸ πεπαλαιωμένον· ἐκ τοῦ
 λήθω, τὸ λανθάνω

Όμως από το ίδιο ρήμα που προέρχεται το όνομα της Λητούς/Λατούς έχουμε και την ετυμολογία /δημιουργία μια ακόμα θεάς της Λήδας/Λήδης και των διδύμων τέκνων της καθώς και της Ελενης/Σελένης/Σελήνης.

Όμως η τελευταία ερμηνεία της Λητούς νομίζω ότι μπορεί να μας δώσει την ακριβή της ερμηνεία. Στον Πλούταρχο λοιπόν διαβάζουμε την πραγματική της ερμηνεία ως Λητώ Μύχια αλλα και Νυχία  ως η πολύ βαθιά, κρυμμένη  η  ενδόμυχα, ή  ανέκφραστη και ανεκδήλωτη «κρυφή» θεά. Και το Νύχια ως η θεά της ξαγρύπνιας και του ξενυχτιού αλλά και της διανυκτέρευσης.

Plutarchus Biogr., Phil., Fragmenta
Fragment 157, line 64

Τοῦτο δὲ τὸ συμβολικὸν εἶδος ἐν τοῖς λόγοις καὶ τοῖς

μύθοις μᾶλλόν ἐστιν· οἷον ἱστοροῦσι τὴν Ἥραν ἐν τῇ

Εὐβοίᾳ τρεφομένην ἔτι παρθένον ὑπὸ τοῦ Διὸς κλαπῆναι,

καὶ διακομισθεῖσαν ἐνταῦθα κρύπτεσθαι, Κιθαιρῶνος 

αὐτοῖς μυχὸν ἐπίσκιόν τινα καὶ θάλαμον αὐτοφυῆ

παρασχόντος· ἐλθούσης δὲ τῆς Μακρίδος κατὰ ζήτησιν

(ἦν δὲ Ἥρας τιθήνη) καὶ βουλομένης ἐρευνᾶν, οὐκ ἐᾶν τὸ

Κιθαιρῶνα πολυπραγμονεῖν οὐδὲ τῷ χωρίῳ προσάγειν, ὡς

τοῦ Διὸς ἐκεῖ τῇ Λητοῖ συναναπαυομένου καὶ συνδιατρί-

βοντος. ἀπελθούσης δὲ τῆς Μακρίδος, οὕτω τότε μὲν δια-

λαθεῖν τὴν Ἥραν, ὕστερον δὲ τῇ Λητοῖ χάριν ἀπομνημο-

νεύουσαν ὁμοβώμιον θέσθαι καὶ σύνναον· ὥστε καὶ Λητοῖ

Μυχίᾳ προθύεσθαι· τινὲς δὲ Νυχίαν λέγουσι. σημαίνεται δ'

ἐν ἑκατέρῳ τῶν ὀνομάτων τὸ κρύφιον καὶ διαλεληθός. ἔνιοι

δὲ τὴν Ἥραν αὐτὴν ἐκεῖ τῷ Διὶ λάθρᾳ συνοῦσαν καὶ λαν-

θάνουσαν οὕτω φασὶ Λητὼ Νυχίαν προσηγορεῦσθαι· φα-

νερῶν δὲ τῶν γάμων γενομένων καὶ περὶ τὸν Κιθαιρῶνα

πρῶτον ἐνταῦθα καὶ τὰς Πλαταιὰς τῆς ὁμιλίας ἀνακαλυ-

φθείσης, Ἥραν Τελείαν καὶ Γαμήλιον αὐτὴν προσαγορευ-

θῆναι.

 Οἱ δὲ φυσικῶς μᾶλλον καὶ πρεπόντως ὑπολαμβάνον-

τες τὸν μῦθον οὕτως εἰς ταὐτὸ τῇ Λητοῖ συνάγουσι τὴν  

Ἥραν. γῆ μέν ἐστιν ἡ Ἥρα καθάπερ εἴρηται, νὺξ δ' ἡ

Λητώ ‘ληθώ’ τις οὖσα τῶν εἰς ὕπνον τρεπομένων. νὺξ δ'

οὐδέν ἐστιν ἄλλο πλὴν σκιὰ γῆς· ὅταν γὰρ πλησιάσαντα

ταῖς δυμαῖς ἀποκρύψῃ τὸν ἥλιον, ἀναπλατυνομένη μελαί-

νει τὸν ἀέρα· καὶ τοῦτ' ἔστι τὸ ἐκλειπτικὸν ὀλίσθημα τῶν

πανσελήνων, ὅταν τῆς σελήνης περιφερομένης ἡ σκιὰ τῆς

γῆς ἐπιψαύσῃ καὶ διαθολώσῃ τὸ φέγγος.

 Ὅτι δ' οὐκ ἄλλη τίς ἐστι τῆς Ἥρας ἡ Λητώ, μάθοιτ'

ἂν ἐνθένδε. τὴν Ἄρτεμιν δήπου θυγατέρα Λητοῦς καλοῦ-

μεν, ἀλλὰ καὶ Εἰλείθυιαν τὴν αὐτὴν ὀνομάζομεν· οὐκοῦν ἥ

τε Ἥρα καὶ ἡ Λητὼ δύο εἰσὶ μιᾶς θεοῦ προσηγορίαι. πάλιν

ἐκ μὲν Λητοῦς ὁ Ἀπόλλων ἐκ δ' Ἥρας ὁ Ἄρης γέγονε·

μία δ' ἐστὶν ἀμφοτέρων δύναμις, καὶ κέκληται Ἄρης μὲν

ὡς ‘ἀρήγων’ τοῖς κατὰ βίαν καὶ μάχην συμπτώμασιν,

Ἀπόλλων δ' ὡς ‘ἀπαλλάττων’ καὶ ‘ἀπολύων’ τῶν περὶ

σῶμα νοσηματικῶν παθῶν τὸν ἄνθρωπον. διὸ καὶ τῶν

ἐμπυρωτάτων ἄστρων καὶ πυριφλεγεστάτων ὁ μὲν ἥλιος

Ἀπόλλων κέκληται ὁ δὲ πυροειδὴς Ἄρης ἐπωνόμασται.

καὶ οὐκ ἀπὸ τρόπου ἐστὶν τὴν αὐτὴν θεὸν Γαμήλιον λέγε-

σθαι καὶ μητέρα Εἰλειθυίας καὶ Ἡλίου νομίζεσθαι· γάμου

μὲν γὰρ τέλος γένεσίς ἐστιν, γένεσις δ' ἡ εἰς ἥλιον καὶ φῶς

ἐκ σκότους πορεία· καὶ καλῶς ἔφη ὁ ποιητής (Π 187)

Και αν Γή ονομάζουν την Ήρα, νύχτα η Λητώ και ως Ληθώ αυτή που φέρνει τον ύπνο και η νύχτα ως η σκιά της γής… Και οι δύο θεές και η Ηρα και η Λητώ και οι δύο είναι μια ΘΕΑ και εκ της Λητους έγινε ο Απόλλων και εκ της Ηρας ο Αρης ένας εκ των δύο δυνάμεων ως ο Αρης και ο Απολλων ως Απαλλάτων αυτός που απαλλάσει και απομακρύνει, λυτρώνει και σώζει και ως Απολλύων αυτός που καταστρέφει, εξολοθρεύει τα σωματικά πάθη και νοσήματα …

Ίσως  η πραγματική ονομασία της Λητούς είναι αυτή της Νύχτας της κυρίαρχης αρχέγονης και κοσμογονικής μορφής της αρχαιότερης, της Νύχτας (Νυξ) που έχει γεννηθεί από το χάος και κατά άλλους είναι η κόρη του Φάνητα και έχει πάρει τη θέση του, ενώ στη συνέχεια παραδίδει το σκήπτρο στον γιό της Ουρανό και μετέπειτα στον Κρόνο, Δια, Απόλλωνα και γι αυτό την ταύτισαν και με την Λιλιθ των εβραίκων γραφών… καθώς κρύβει όλες τις σκοτεινές και αρχέγονες δυνάμεις της.

Συνεχίζεται…