Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ελευσίνα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ελευσίνα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

24 Δεκεμβρίου 2014

Ἀφροδίτην νομίζει τὴν Δάειραν καὶ τὴν αὐτὴν τῇ Δήμητρι λέγει.



Οι  λεξάριθμοι  που δόθηκαν σε προηγούμενο κείμενο είναι ενδεικτικοί. Όμως είναι προφανές των σχέσεων που διέπουν τα ονόματα που αναλύονται- δίδονται και πως οι ιστορίες και οι μύθοι των προγόνων μας είναι όχι μόνο αληθινά και μαθηματικά δομημένοι αλλά περιέχουν και δίδουν σ΄ ένα μόνο όνομα ολόκληρη την ιστορία αλλά και τη «μύηση» που προκύπτει από τον μύθο , δοσμένη μέσα σε κρυμμένες αριθμητικές πράξεις και  μαθηματικούς τύπους.
Ο Επωπεύς  συνδέεται με την Δήμητρα, την Φ/Περσεφόνη, τον Μονογενή Διόνυσο, την αναγέννηση, τον τόκο, κάθοδο στον Αδη, τριαδική θεότητα, την Ουράνια Αφροδίτης, την Αστάρτη κλπ. (δείτε προηγούμενο κείμενο)
Αντίστοιχα δεν μπορούμε να μην αναφέρουμε και τον ακόλουθο μύθο -με τον μύθο της Αφροδίτης και του Επωπέα – που περιέχει την συνέχεια του - τον μύθο αυτόν περί της ελεύσεως του υιού.  Συγχρόνως  και  την αντίστοιχη μύηση στα Ελευσίνια μυστήρια .‘Όπου ‘Ελευσις: η άφιξη, ο ερχομός και η έλευσις. Και ταυτόχρονα  η αντίστοιχη παραπομπή στον μύθο της  Δάειρας, της οποίας τον μύθο δεν πρέπει να προσπεράσουμε.

21 Αυγούστου 2012

Γοργόνια πεδία Κισθήνης


Σ΄ένα ορφικό ύμνο όπου τον κυκεώνα προσφέρει η Βαβώ αντί για την Ιάμβη, το δοχείο ονομάζεται άγγος, που σημαίνει γενικά «δοχείο» ή «κούπα» και ενδέχεται να μην προοριζόταν αποκλειστικά για αυτήν την τελετή. Η λέξη προσδιορίζεται από επίθετο που δηλώνει την μεταλλική του κατασκευή, αν και αυτά που συνηθίζονται είναι φτιαγμένα από όστρακο/πηλό…

Orion Gramm., Etymologicum Alphabetic letter alpha, page 14, line 18

<γγοςγω τ φέρω, γος, κα πλεονασμ το <γ> γγος, ν τς γεται.

Hesychius Lexicogr., Lexicon (Π – Ω)
Alphabetic letter sigma, entry 1569, line 1
                                                   
<σπυρίς>· τ τν πυρν γγος


Όπως φαίνεται όμως από την Καρυάτιδα της Ελευσίνας, το δοχείο ήταν ένα κομψό κύπελλο με δύο χειρολαβές που στηριζόταν σ΄ένα πόδι και ειχε κάλυμα ή καπάκι. Μερικές φορές οι χειρολαβές έπλεκαν στάχυα από σιτηρά, σαν να ήθελαν δείξουν ότι το ποτό ήταν ρόφημα από κριθάρι, και συγκρατούσαν στη θέση του το καπάκι με λιγο σκοινί ή κορδέλα, προφανώς για περισσότερη ασφάλεια, όπως και στον πίνακα της Νίννιον που βρέθηκε στην Ελευσίνα. Ισως ο κάθε μύστης έφερε το δικό του σκεύος το οποίο φυλούσε αργότερα ως ενθύμημα της εμπειρίας του, ή ακόμα να τα έθεταν ως αναμνηστικά κατά την κηδεία του μύστη…

     Athenaeus Soph., Deipnosophistae
Book 11, Kaibel paragraph 52, line 1

   ΚΕΡΝΟΣ γγεον κεραμεον, χον ν ατ πολ-
λος κοτυλίσκους κεκολλημένους, ν ος, φησίν, μή-
κωνες λευκοί, πυροί, κριθαί, πισοί, λάθυροι, χροι,
φακοί. δ βαστάσας ατ οον λικνοφορήσας τού-
των γεύεται, ς στορε μμώνιος ν γʹ περ Βωμν
κα Θυσιν.  

 
Hesychius Lexicogr., Lexicon (ΑΟ)
Alphabetic letter kappa, entry 2349, line 1

<κέρνεα>· τ τ Μητρ τν θεν πιθυόμενα
<κέρνος>· στεφανίς. γγεα κεραμε
<κερνοφόρος>· τς θυσίας γων

 Κέρνος ή  το αρτοφόριο
Η προετοιμασία του ποτού αποτελούσε μέρος της τελετής και γινόταν μετά την είσοδο των μυστών στην αίθουσα μύησης . Εκεί, χρησιμοποιούσαν κι ένα άλλο δοχείο τον κέρνο . Το σχήμα και ο συμβολισμός του μας βοηθούν να συλλάβουμε το νόημα τελετουργίας και του ποτού. Η ονομασία του δείχνει να προέρχεται από την ν προ-ελληνική εποχή και χρησίμευε για τη λατρεία της θεάς Ρέας, της μητέρας του Δία. Πιθανότατα πρόκειται για το ίδιο  δοχείο με τον κέρχνο, που λεγόταν έτσι λόγω της κατασκευής του από ανάγλυφο μέταλλο με «τραχιά» επιφάνεια. Στη γλώσσα προέλευσής του, ο κέρνος σήμαινε  πολύ απλά «σπυρί δημητριακών». Επίσης, θα πρέπει να ήταν πολυτελές  αντικείμενο, γιατί στα αρχεία των θησαυρών που υπήρχαν στο Ελευσίνιο ιερό των Αθηνών συναντάμε αρκετές αναφορές για χρυσούς κέρνους.
 Στην Ελευσίνα έχουν βρεθεί πολλά λιγότερο πολύτιμα δείγματα. Ο κέρνος αποτελείται από ένα κεντρικό κύπελλο που είχε γύρω του κολλημένα μικρότερα κύπελλα, τα  οποία υποτίθεται ότι περιείχαν φυτικά και ζωικά προϊόντα (ακριβέστερα. σύμφωνα με μια πηγή: φασκόμηλο, σπόρους λευκής παπαρούνας, σιταριού και κριθαριού, μπιζέλια, βίκους, σπόρους μπάμιας, φακές, φασόλια, ρύζι, βρώμη, αποξηραμένα φρούτα, μέλι, λάδι, κρασί, αυγά και μαλλί).
Ωστόσο, το περιεχόμενο τους θα πρέπει να είχε μόνο συμβολική σημασία σε σχέση με την πολύτιμη ουσία που περιείχε το κεντρικό κύπελλο, καθώς σε κάποια δείγματα που σώζονται, τα περιφερειακά κύπελλα είναι τόσο μικρά που μοιάζουν με απλά σπειροειδή διακοσμητικά σχέδια, τα οποία είναι αδύνατον να περιέχουν κάτι. Σημασία είχε το περιεχόμενο του κεντρικού κυπέλλου. Ο κέρνος παρουσίαζε τη συγκεκριμένη ουσία ως  ιερό αποκορύφωμα των βρώσιμων ειδών του φυτικού και ζωικού κόσμου. Επιπλέον, λόγω του σχήματός του ο κέρνος μάλλον δεν προσφέρεται για αποθήκευση υγρών και προφανώς ήταν κάτι αντίστοιχο με το αρτοφόριο της Καθολικής  Λειτουργίας, όπου τοποθετούν την όστια της Μετάληψης .
Το σχήμα του παραπέμπει σε ακόμα πιο αρχαία δείγματα, όπου διακρίνεται μόνο ο περιφερειακός  δακτύλιος, ενώ στη θέση των μικρότερων κυπέλλων υπάρχουν ζώα που βόσκουν. Κάποια άλλα μεγαλύτερα πέτρινα δείγματα από την Κρήτη, που θυμίζουν μυλόπετρες, ήταν πολύ βαριά για να τα σηκώσει κάποιος. Προφανώς αυτά προορίζονταν για την προσκομιδή.

Οι κρατήρες της ανάμειξης
Κατά τη διάρκεια της μύησης ο Ιεροφάντη έβγαζε αυτά τα αρτοφόρια από το ιερό Ανάκτορο (τον αρχαίο Οίκο της θεάς), όπως  στη ρωμαιοκαθολική λειτουργία οι ιέρεια βγάζουν το ιεροφυλάκιο της όστιας για τη Μετάληψη. Είναι ηλίου φαεινότερο ότι μέσα εκεί αποκλείεται να έκαιγε κάποια φωτιά! Στη συνέχεια, μοίραζε τα δοχεία τους επονομαζόμενες κερνοφόρους, τις γυναίκες που μετέφεραν τα αρτοφόρια. Ήταν οι ιέρειες που χόρευαν ισορροπώντας τα δοχεία στο κεφάλι τους. Aπ’ ότι φαίνεται, σε κάποια από τα περιφερειακά κύπελλα υπήρχαν αναμμένοι λύχνοι, τουλάχιστον όποτε το σχήμα του κέρνου το επέτρεπε. Σε άλλες περιπτώσει, κάποιες ιέρειες  χόρευαν στηρίζοντας λυχνάρια στο κεφάλι τους. Το θέαμα των ιερειών που χόρευαν φέροντας τα αρτοφόρια μέσα στη σκοτεινή αίθουσα θα πρέπει να ήταν φαντασμαγορικό και συγκλονιστικό.

Στη συνέχεια, οι γυναίκες αυτές φρόντιζαν για την ανάμειξη του κυκεώνα μέσα σε δοχεία που ονομάζονταν κρατήρες. Κρατήρας σημαίνει απλώς καζάνι ή «κύπελλο ανάμειξης. Μερικές φορές αυτά τα δοχεία αναφέρονται ως κέρνοι, αλλά προφανώς μόνο με συμβολική έννοια, καθώς ο κέρνος ήταν πλήρως ακατάλληλος για την προετοιμασία ικανής ποσότητας ποτού ώστε να γεμίσουν οι πολλοί άγγοι από όπου έπιναν έπειτα οι μύστες τον κυκεώνα.
Ενδεικτικό της μεθυστικής φύσης  του ποτού αυτού είναι το γεγονός ότι για την παρασκευή του χρησιμοποιούσαν κάποιου είδους κρατήρες που προορίζονταν συνήθως για την τελετουργική ανάμειξη του κρασιού. Όμως οι κρατήρες αυτοί δεν περιείχαν κρασί, καθώς ο οίνος  απαγορευόταν αυστηρά στα Ελευσίνια Μυστήρια. Ωστόσο, αυτός είναι ο πιο πρόσφορος όρος  για το σκεύος όπου αναμείγνυαν ποτά, ιδίως αν ήταν μεθυστικά, όπως το κρασί. Επίσης είναι προφανές ότι δεν υπήρχε αρκετός χρόνος ώστε το μείγμα να υποστεί ζύμωση. Δεν επρόκειτο για μπίρα, ούτε χρωστούσε  τις μεθυστικές του  ιδιότητες στο οινόπνευμα.

 
Το δοχείο απ' όπου προτιμούσε να πίνει ο θεός Διόνυσος λεγόταν κάνθαρος  και έφερε επίσης  δύο λαβές, αλλά πιο κομψές, και ένα πόδι. Το αποκαλούσαν έτσι επειδή τα χερούλια του θύμιζαν φτερούγες σκαθαριού.


Η μυστική κίστη
Το νερό που ήταν απαραίτητο για την ιεροτελεστία της ανάμειξης το έχυναν από το κατάλληλο σκεύος, την υδρία, που θύμιζε σημερινή κανάτα. Τα υπόλοιπα συστατικά του ποτού ήταν κρυμμένα μέσα σε καλάθια που ονομάζονταν μυστικές κίστες  Όπως βλέπουμε από τις Καρυάτιδες στην εσωτερική πύλη, αυτά τα μετέφεραν με αυτοπεποίθηση στο κεφάλι τους  δύο ιέρειες μέσα στον ιερό, απαγορευμένο περίβολο προς το Τελεστήριο, για την ιεροτελεστία της  ανάμειξης. Πάνω σε κάθε κίστη υπάρχει το στολισμένο δοχείο του κυκεώνα, σαν ένδειξη ότι περιέχει τα συστατικά του ποτού, που αποσαφηνίζονται περισσότερο από τα βλαστάρια κριθαριού που είναι τυλιγμένα γύρω από τις χειρολαβές και από τα ανθύλλια του βλήχωνα (βοτανική ονομασία Mentha pulegium, φλισκούνι. ή ψυλλόχορτο), που μοιάζουν με θυσάνους.

Hesychius Lexicogr., Lexicon (ΑΟ)
Alphabetic letter beta, entry 734, line 1

<βλήχων· γλήχων>· καρ> οτως λέγεται. στι δ εδος
 βοτάνης. κα τ φήβαιον (Ar. Lys. 89)


Scholia In Aristophanem, Scholia in pacem (scholia vetera et recentiora Triclinii)
Argumentum-dramatis personae-scholion sch pac, verse 712a, line 1

βληχωνίαν> RΓ: βλήχωνά RVΓLh φασιν RV ττικο δι το β, ο
δι το γ. RVΓLh
vet ο πολλν πώραν σθίοντες, ἐὰν κυκενα βληχωνίαν πίνωσιν, ο βλά-
πτονται. βρέχοντες ον γλήχωνα πιπίνουσιν. RVΓ
vet δι τ π το πο τν καρδίαν κατεσθίεσθαι. να ον δριμύτης
ποστυφ, γλήχωνος λάμβανον. RVΓ
vet ο πώραν πολλν σθίοντες κυκενα πίνουσιν πρ το πξαι τν τροφν
κα μ ναυτιν.

 
Suda, Lexicon
Alphabetic letter beta, entry 338, line 1

<Βλήχων:> γλήχων. οτως λέγεται παρ ττικος. στι δ
εδος βοτάνης. κα τ φήβαιον ριστοφάνης οτως νομάζει.
Πρόκειται για τον βλήχωνα ή γλήχωνα που συναντάμε στην ομηρική συνταγή. Ο ορισμός των συγκεκριμένων φυτών θα έπρεπε να θεωρείται εδώ και πολύ καιρό αδιαμφισβήτητος, λόγω της σαφέστατης διατύπωσης της συνταγής στον Ομηρικό 'Υμνο. Επίσης, θα έπρεπε να είναι προφανές ότι τα κάνιστρα δεν είναι αρκετά ευρύχωρα για να περιέχουν κοινά μανιτάρια σε ποσότητες ικανές να καλύψουν τις  ανάγκες των χιλιάδων μυστών.

Βλήχωνας
Στις  δυο πλευρές του σκεπασμένου κιβωρίου-κάνιστρου υπήρχε άλλο ένα διακοσμητικό σχέδιο, ένα μεγάλο, στυλιζαρισμένο ανθύλλιο διαφορετικού είδους. Πρόκειται για μια διπλή ροζέτα, την οποία διακρίνουμε και σε άλλα σημεία της  ανάγλυφης διακόσμησης του ιερού, το  σύμβολο αυτής της μυστικής κίστης, ανάμεσα σε ένα δεμάτι από στάχια κριθαριού και το Μυστικό Κάνιστρο. Η ελληνική λέξη κίστη προέρχεται από τον κίσθο, το θάμνο κίσθαρο (Cistus cyprius),

απ' όπου βγαίνει η κολλώδης ρητίνη λάβδανο, την οποία αρχικά αφαιρούσαν από το πηγούνι των κατσικιών που έτρωγαν το θάμνο. Η λέξη προέρχεται από την ονομασία του φυτού στα σημιτικά. Η ροζέτα της κίστης μοιάζει με κοινό άγριο τριαντάφυλλο και έχει μια σειρά από πέντε πέταλα. Ωστόσο, η ροζέτα, εκτός από το ότι αποτελεί μια στυλιζαρισμένη υπερβολική αναπαράσταση του άνθους με δύο σειρές πέταλα, παρουσιάζει κι άλλες διαφορές. Μέσα στη δεύτερη σειρά από δώδεκα πέταλα υπάρχουν άλλα οκτώ, αριθμός ζυγός, σε αντίθεση με τα πέντε πέταλα του κίσθαρου ή τα μονά του πολλαπλάσια. Ο ζυγός αριθμός είναι χαρακτηριστικός του λουλουδιού με το οποίο μοιάζει, δηλαδή του άνθους της οπιούχου παπαρούνας  με τα τέσσερα πέταλα, της  μήκωνος της  υπνοφόρου (βοτανική ονομασία Papaver somniferum).


Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η οπιούχος  παπαρούνα συνδεόταν με τη σαμανιστική λατρεία της Θεάς  κατά τη μινωική εποχή. Αυτό δηλώνεται ξεκάθαρα από ένα ειδώλιο της Θεάς ή ιέρειας  που είναι ομοούσια με το φυτό και φέρει κεφαλόδεσμο με τρεις κάψες παπαρούνας, εμφανώς της οπιούχου ποικιλίας, καθώς οι  κάψες είναι ζωγραφισμένες οι σχισμές για τη στράγγιση του ψυχοτρόπου γαλακτώδους χυμού. Επίσης  φαίνεται και από το πανέμορφο χρυσό δαχτυλίδι μιας ιέρειας που απεικονίζει τρεις  γυναίκες διαφορετικής ηλικίας με τις  παραδοσιακές μορφές της  παρθένου, της μητέρας και της  γραίας, να προσφέρουν κάψες παπαρούνας στη θεά που είναι καθισμένη κάτω από ένα μαγικό δέντρο. Η Δήμητρα διαιώνισε αυτή την παράδοση συνδυάζοντας την παπαρούνα με τα δεμάτια κριθαριού στη βοτανική της ταυτότητα.

 Ο κίσθαρος μοιάζει με την παπαρούνα, καθώς παράγει κι αυτός κάψες με όμοιους τους κόκκινους και πορτοκαλί καρπούς της αγριοτριανταφυλλιάς, οι οποίοι με τη σειρά τους  μοιάζουν με ένα άλλο φρούτο που αποτελεί σύμβολο της Θεάς, το ρόδι.
Είναι ο  λάδανος ή ο αλάδανος, ή λαβδανος  είναι μια αρωματική ρητίνη με έντονες φαρμακευτικές ιδιότητες η οποία μαζεύεται από τα φύλλα του φυτού Κίσθος Κρητικός το υποείδος κρητικός (Cistus Creticus spp. Creticus) ή ( Cistus Incanus) ή (Cistus Villosus)  η κοινώς λαδανιά (είναι ο Κίσθος με τα ροζ άνθη ). Είναι το φυτό που παράγεται το μύρο

Dioscorides Pedanius Med., De materia medica
Book 1, chapter 97, section 1, line 1

<
κίσθος>, ν νιοι κίσθαρον κίσσαρον καλοσι,

Τα άνθη της ροδιάς είναι παρόμοια με των δύο προηγούμενων φυτών. Επίσης , η προφανής ομοιότητα παρατηρείται στην ονομασία ενός  είδους παπαρούνας  που είναι σύνηθες αγριόχορτο σε αγρούς με δημητριακά, της μήκωνος της ροιάς , (ροδοπαπαρούνα, βοτανική ονομασία Papaver rhoeas, αγγλ. Pomegranate poppy).

Oribasius Med., Collectiones medicae (lib. 1-16, 24-25, 43-50)
Book 15, chapter 1:10, section 50, line 1

Κίσθος κίσθαρος στυπτικς θάμνος.




To ίδιο το ρόδι, λέγετε ότι πήρε την ονομασία του από την έμμηνο «ροή», ή ροιά, εξαιτίας του κατακόκκινου χυμού του. Ενώ σε κάποιους μύθους βλάστησε από το αίμα του Διονύσου.
 
Clemens Alexandrinus Theol., Protrepticus
Chapter 2, section 19, subsection 4, line 3

σπερ μέλει κα α  θεσμοφοριάζουσαι τς οις τος κόκκους παραφυλάττουσιν
σθίειν· τος <γρ> ποπεπτωκότας χαμα κ τν το Διο-
νύσου αματος σταγόνων βεβλαστηκέναι νομίζουσι τς οιάς

 Και τα τρία φυτά με τις κάψες με τους πολλούς  σπόρους συμβόλιζαν την καρπερή μήτρα που υπήρχε πέρα από τη στενή αιδοιική δίοδο του κάλυκα. Ο συμβολισμός του ροδιού είναι αντίστοιχος με αυτόν του σύκου, αν και η ομοιότητα του με τον καρπός της παπαρούνας μας παρέχει μια ακόμα σαφή ένδειξη ότι αποτελεί υποκατάστατο κάποιου άλλου φυτού με ψυχοτρόπες ιδιότητες.


Καρπός και άνθη αγριοτριανταφυλλιάς και ροδιάς

Ο κίσθαρος-παπαρούνα-ρόδι είναι το βοτανικό πρότυπο του κλειστού κάνιστρου των Μυστηρίων, της μυστικής κίστης. Στη μυθολογική παράδοση, η κίστη έκρυβε από τα βλέμματα των ασεβών το κομμένο κεφάλι της γοργόνας  (οι Γοργόνες κατοικούσαν σε έναν τόπο που ονομαζόταν "Γοργόνια πεδία Κισθήνης"  ή το χρυσό «μήλο» με τη μορφή του κεφαλιού της γοργόνας, που έκοψε ο Περσέας ως συλλέκτης μανιταριών στον Κήπο των Εσπερίδων, τον οποίο φρουρούσε ένας δράκος ονόματι  Λάδων ή «Κίσθαρος» αδελφος  των Γοργόνων. 
 
Αeschylus Trag., Prometheus vinctus
Line 793
πόντου περ
σα φλοσβον, στ' ν ξίκ
πρ
ς Γοργόνεια πεδία Κισθήνης, να α Φορκίδες ναίουσι

 Επίσης, έκρυβε το μαγικό παιδί, δηλαδή τον Εριχθόνιο, τον θετό γιο-φίδι της Αθηνάς, ή τον 'Ιωνα, τον απόγονο του και γιο της αθηναίας  βασίλισσας Κρέουσας, τον οποίον  συνέλαβε με τον Απόλλωνα καθώς μάζευε κρόκους . Ο Ίων, το όνομα του οποίου τον ταυτίζει από βοτανική άποψη με τη βιολέτα ή τον μενεξέ, ήταν κλεισμένος σε ένα κοφίνι με δύο ενδεικτικά στοιχεία της πραγματικής του ταυτότητας: ένα κομμάτι επιτοίχιου τάπητα που απεικόνιζε το κεφάλι της Γοργόνας και τον χρυσό δράκο.
Συχνά βλέπουμε ένα φίδι να βγαίνει μέσα από τη μυστική κίστη, ενώ σε άλλες περιπτώσει απεικονίζεται η θεά καθισμένη πάνω της, σαν να ήταν θρόνος.. Η κίβισις, το δερμάτινο σακούλι για τα τρόφιμα όπου ο Περσέας έκρυψε το κομμένο κεφάλι της Γοργόνας και από το οποίο οι δύο θεές  έβγαλαν τα μανιτάρια τους στο ανάγλυφο του Φάρσαλου είναι μια λεκτική παραλλαγή του κισθάρου. απ' όπου πήρε το όνομα της η μυστική κίστη.



Συνεχίζετε...

17 Αυγούστου 2012

Δέσποινα σκῆπτρόν τε καὶ τὴν καλουμένην κίστην ἐπὶ τοῖς γόνασιν


Στα κείμενα του Παυσανία υπάρχει και η εκδοχή της Ερινύος Δήμητρος. Η Δήμητρα ας μην ξεχνούμε ότι είναι η θεά που λατρεύετε μαζί με την κόρη της κατά τα Ελευσίνια μυστήρια.

Pindarus Lyr., Fragmenta Type of poem Thren, fragment 137*, line 3

λβιος στις δν κεν' εσ' π χθόν'·  οδε μν βίου τελευτάν,
οδεν δ διόσδοτον ρχάν

Μακάριος όποιος γνώρισε τα Μυστήρια πριν κατέβει κάτω απ΄ την γη. Γιατί γνωρίζει το τέλος της ζωής, γνωρίζει και την αρχή, τον δρόμο που χάραξε ο Ζεύς.

Η πέμπτη μέρα των μυστηρίων είναι αφιερωμένη στον Ιάκχο (Ιάκχου Πομπή) Κατά τη μέρα αυτή «Έπεμπον ή εξηγον τον Ίακχον Ελευσινάδε». Η πομπή κατευθυνόταν από το Εν Αστει Ελευσίνιο της Ακροπόλεως προς την Ελευσίνα δια μέσω της Ιεράς Οδού. Οι Ιερείς και οι Ιέρειες Παναγείς της Θεάς κρατούσαν τις Ιερές Κίστεις και με την τιμητική συνοδεία των εφήβων, λευκοντυμένοι και στεφανωμένοι με μυρτιά κρατούσαν δόρυ και ασπίδα. Στο Δίπυλον και το Ιακχείο, κατά τον Πλούταρχο ο Ιεροφάντης μετέφερε το ξύλινο ξόανο του Ιάκχου στεφανωμένο με μυρτιά. το πλήθος κρατούσε δάδα.

Ακολουθούσε η μετάληψη του Κυκεώνα, την επόμενη μέρα. Εκεί χρησιμοποιείται κατά κόρον η Ιερά Κίστη και εκεί γίνεται η μετάληψη. Οι πιστοί νήστευαν προς τιμήν της Δήμητρας, που απείχε από το φαγητό θρηνώντας και ψάχνοντας τ΄ αχνάρια της κόρης της. «Ενήστευσα, έπιον τον κυκεώνα, έλαβον εκ κίστης, εργασάμενος απεθέμην εις κάλαθον και εκ καλάθου εις κίστην» (Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, Προτρεπτ. 21,2)
Μετά την νηστεία οι μύστες έπιναν τον «Κυκεών», ρόφημα φτιαγμένο από κριθάλευρο, τυρί από γάλα αιγός, μέλι και οίνο, και κατ’ άλλους από κριθάλευρο, νερό και δυόσμο.
Πίνανε τον Κυκεώνα εις ανάμνηση της Ιάμβης, η οποία προσέφερε το ίδιο ρόφημα στην θεά Δήμητρα όταν έφτασε στην Ελευσίνα κουρασμένη και νηστική.
Και την επόμενη μέρα ακούγονταν οι ιαχές του Κήρυκος «Εκάς, Εκάς, εστέ βέβηλοι» σήμαινε και την έναρξη της Μυήσεως..
Τα Δρώμενα, από ότι γνωρίζουμε, αναπαριστούσαν την αρπαγή της Κόρης. Ακούγονταν μυστικές φράσεις, τα «λεγόμενα» τα οποία αναφέρονταν στην ζωή που ξεπηδά μέσα απο τον θάνατο. Καλούσαν την γή να γονιμοποιηθεί και να καρπίσει, όπως ο Πατέρας των Θεών γονιμοποίησε την θεά Δήμητρα, με την φραση «Ύε, Κύε ! » δηλαδή «βρέξε, καρποφόρησε/κυοφόρησε » καθώς το Κύω/κυέω δηλώνει την κυοφορία αλλά και την καρποφορία …

 Hesychius Lexicogr., Lexicon (Π – Ω)
Alphabetic letter upsilon, entry 112, line 1

<ης>· Ζες μβριος
<
ησον>· σάλευσον

Ομως ο Κύων είναι και ο Σκύλος είναι και ο Σείριος και ο ‘Ηλιος αλλά και το άστρο/ σύμπλεγμα του Μεγάλου Κυνός …Σείριος, -α, -ον» σήμαινε ο καίων, ο κατά• καίων, ο καυστικός, ο θερμός και ήταν επίθετο των ουρανίων σωμάτων, τα οποία εκπέμπουν μεγάλη θερμότητα. «Σείριος» ονομαζόταν πολλές φορές και ο Ήλιος, γεγονός που δημιούργησε στην πορεία μεγάλη σύγχυση γύρω από το διαχωρισμό των δύο άστρων. Σείριος είναι ο λαμπρότερος απλανής αστέρας του Μεγάλου Κυνός, στο οποίο είχε μεταμορφωθεί το σκυλί του Ωρίωνα. Αυτό βέβαια δεν είναι τυχαίο, καθώς οι αστερισμοί του Κυνός, του Ωρίωνα και της Αργούς βρίσκονται ο ένας δίπλα στον άλλον.

Scholia In Aratum, Scholia in Aratum (scholia vetera)
Scholion 326, line 2

MDΔKUA < – τοός ο κα φρουρός:> κάτω τοῦ Ὠρίωνος νοτιώτερός στιν Κύων Σείριος καλούμενος, ν ρίωνος κύνα λέγουσι κατ' πίκλησιν, ς φησιν μηρος

καλανθς ρτεμις: κύων, παρ τ ακάλλειν σως τος γνωρίμους, λακτεν δ τος ξένους….

Η αγκαθωτή Αρτεμιδα : η Σκύλλα από το χαϊδεύω, θωπεύω και καλοπιάνω τους γνώριμους αλλά γαυγίζει και αλυχτά στους ξένους …

Hesychius Lexicogr., Lexicon (Α – Ο)
Alphabetic letter alpha, entry 2245, line 1

<καλανθίς>· ταχεα κύων, νοματικς.

Scholia In Dionysium Periegetam, Scholia in Dionysii periegetae orbis descriptionem (scholia vetera) (olim sub auctore Demetrio Lampsaceno)
Vita-verse of Orbis descriptio 586, line of scholion 20

                Κα τε στι, φησν, ες τν θερινν τροπικν λιος, λος κύων νω στ, κα γίνεται τος κεσε ξαμήνου φς τς νύκτας κα τς μέρας.

Scholia In Lycophronem, Scholia in Lycophronem (scholia vetera et recentiora partim Isaac et Joannis Tzetzae)
Scholion 334, line 3

ρα νν κύων π μις τν κυνν το ρίωνος Μαίρας καλουμένης

Scholia In Nicandrum, Scholia et glossae in Nicandri theriaca (scholia vetera et recentiora)
Vita-scholion 205a, line 1

<σείριος>· κυρίως κύων, νν δ λιος.

Scholia In Nicandrum, Scholia et glossae in Nicandri theriaca (scholia vetera et recentiora)
Vita-scholion 205b, line 1
                                                V
<*σείριος>· λιος Gdf κύων

Scholia In Oppianum, Scholia et glossae in halieutica (scholia vetera et recentiora)
Hypothesis-book 3, scholion 48, line 8

               στρ μν κα στρον διαφέρει· στρ μν λέγεται μονοειδς, οον Ζες, κύων, φροδίτη, στρον δ τ κ πολλν στέρων συγκείμενον, ς
κύων στρον…

Επίσης ελάμβαναν χώρα τα «δεικνύμενα», δηλαδή γινόταν αποκαλύψεις των Ιερών Αντικειμένων που φυλάγονταν στην Ιερά Κίστη, μέσα στο «Αδυτον». Ως αποκορύφωση των Μυστηρίων, κατά την «Εποπτεία», ερχόταν η πολυπόθητη στιγμή όπου ο Ιεροφάντης ερχόταν σε μία σειρά μυητικών αποκαλύψεων και τελετουργιών στο «Στάχυν εν σιωπή τεθερισμένον» (στάχυ θερισμένο αμίλητα). Η συμβολική αυτή ονομασία υπονοεί τον όρκο σιωπής που έδιναν οι Μυημένοι, ώστε η γνώσης των Ελευσίνιων Μυστηρίων να παραμείνει στον κύκλο των Μυημένων, να χρησιμοποιηθεί για καλούς, πνευματικούς σκοπούς και όχι προς απόκτηση εξουσίας. Ολόκληρο το κείμενο: Η τέλεσις των Ελευσινίων Μυστηρίων

Ας συνεχίσουμε όμως το μύθο για την Ερινύα Δήμητρα που έχει ως εξής:
Μετά την Θέλπουσα ο Λάδωνας κατηφορίζει προς το ιερό της Δήμητρας στο Όγκειο. Οι κάτοικοι της Θέλπουσας ονομάζουν την θεά Ερινύα . Αυτό το όνομα επιβεβαιώνεται και από το ποίημα του Αντίμαχου σχετικά με την εκστρατεία των Αργείων εναντίον της Θήβας. Ο στίχος είναι ο εξής: Εδώ λένε ότι εδρεύει η Ερινύα Δήμητρα. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Όγκιος ήταν γιος του Απόλλωνα και άρχοντας της περιοχής της Θέλπουσας, που λέγεται Όγκειο. Η θεά ονομάστηκε Ερινύα για τον εξής λόγο. Λέγουν ότι όπως περιπλανιόταν η Δήμητρα  προς  αναζήτηση της Κόρης της, την ακολουθεί ο Ποσειδών, επιθυμών να συνουσιασθεί μετ' αυτής εκείνη τότε  μετεμορφώθηκε σε  φοράδα και έβοσκε μαζί με τις  φοράδες του  Όγκίου, ο  Ποσειδών όμως κατανόησε ότι η Δήμητρα  τον εξαπάτησε, και μεταμορφωθείς και αυτός σε αρσενικό  ίππο,  συνουσιάσθηκε  μετ' αυτής. Ή Δήμητρα την στιγμήν εκείνην οργίσθηκε δι’ ότι της συνέβη, άλλα μετά παρέλευση χρόνου  απέβαλε την οργήν της και ηθέλησε να λουστεί εις τoν Λάδωνα.  Δι' αυτό (ονόμασαν τήν θεάν Έρινύν μεν ένεκα της οργής της,  διότι οι Αρκάδες τo οργίζεσαι το έλεγαν «έρινύειν», Λουσίαν δέ διότι ελούσθη εις τον Λάδωνα. Τα εις τον ναόν ευρισκόμενα αγάλματα είναι ξύλινα, με τα πρόσωπα και τα άκρα των χειρών και των ποδιών από Πάριο μάρμαρο. Το άγαλμα  της Έρινύος έχει την λεγομένη κίστη, δηλαδή  καλαθίσκον με σκέπασμα, και εις την δεξιά κρατεί δάδα το ύψος του υπολογίζω  να είναι  εννέα πόδες• το άγαλμα της Λουσίας φαίνεται ύψους εξ ποδών. "Οσοι νομίζουν ότι αυτό το άγαλμα είναι τής Θέμιδας και  όχι  της Λουσίας  Δήμητρος, ας έχουν υπ’ όψην τους ότι η γνώμη των  είναι εσφαλμένη.   Λέγεται ότι ή Δήμητρα γέννησε από  τον Ποσειδώνα μιαν κόρη, της οποίας το όνομα θεωρούν άσεβες να το γνωστοποιήσουν εις τους αμύητους, και ένα ίππο, τον Αρείονα έξ αιτίας  αυτού πρώτοι οι 'Αρκάδες  ονόμασαν τον Ποσειδώνα Ιππιον…


….πλανωμέν γρ τ Δήμητρι, νίκα τν παδα ζήτει, λέγου-
σιν πεσθαί ο τν Ποσειδνα πιθυμοντα ατ
μιχθναι, κα τν μν ς ππον μεταβαλοσαν μο
τας πποις νέμεσθαι τας γκίου, Ποσειδν δ συνί-
ησεν πατώμενος κα συγγίνεται τ Δήμητρι ρσενι
ππ κα ατς εκασθείς. τ μν δ παραυτίκα τν
Δήμητρα π τ συμβάντι χειν ργίλως, χρόν δ
στερον το τε θυμο παύσασθαι κα τ Λάδωνι
θελσαί φασιν ατν λούσασθαι· π τούτ κα πι- 
κλήσεις τ θε γεγόνασι, το μηνίματος μν νεκα
ρινύς, τι τ θυμ χρσθαι καλοσιν ρινύειν ο
ρκάδες, Λουσία δ π τ λούσασθαι τ Λάδωνι.
τ δ γάλματά στι τ <ν τ> να ξύλου, πρόσωπα
δέ σφισι κα χερες κραι κα πόδες εσ Παρίου λίθου·
τ μν δ τς ρινύος τήν τε κίστην καλουμένην χει
κα ν τ δεξι δδα, μέγεθος δ εκάζομεν ννέα εναι
ποδν ατήν· Λουσία δ ποδν ξ φαίνετο εναι.
σοι δ Θέμιδος κα ο Δήμητρος τς Λουσίας τ
γαλμα εναι νομίζουσι, μάταια στωσαν πειληφότες.
τν δ Δήμητρα τεκεν φασιν κ το Ποσειδνος
θυγατέρα, ς τ νομα ς τελέστους λέγειν ο νομί-
ζουσι, κα ππον τν ρείονα· π τούτ δ παρ
σφίσιν ρκάδων πρώτοις ππιον Ποσειδνα νομα-
σθναι.

Η κόρη της Δήμητρας τη γνωρίζουμε ως κόρη του Διός όταν αυτός έσμιξε μαζί της ως όφις …η Περσεφόνη, ή Περσέφασσα ή Φερσέφασσα, μερικές ενδεικτικές ονομασίες της Φερρεφάττης παρ τ φέρβειν τν φάτταν  (φέρβω = βόσκω, τρέφω, φυλάσσω, σώζω και διατηρώ την φάσσαν = το μέγαλο αγριοπερίστερο)

Περσεφόνης/Φερρεφάτης/Φερέπαφα κλπ σε κειμενα προηγούμενα, μερικά ενδεικτικά  Εδώ ,
‘Ομως το όνομα που αρνείται ν΄αναφέρει  σ’ αμύητους είναι το όνομα της Δέσποινας η Σωτειρας όπως ονομάζεται στην Μεσσηνία, ενώ τα κειμενα του μιλούν για την Άρτεμη, την Αθηνά που μαζί με την Περσεφόνη μαζεύουν λουλούδια…3πλή θεά παρθένος με την απεικόνισή της στο ιερό των μεγάλων θεών …

Ο ναός της Ογκίας Δήμητρος ή της Ερινύας ή Λουσίας  και της κόρης με το κρυφό όνομα για τους αμύητους δίδεται παρακάτω σε αντίστοιχο κείμενο του Παυσανία…

Pausanias Perieg., Graeciae descriptio
Book 8, chapter 37, section 3, line 2

πρ δ το
ναο Δήμητρί τέ στι βωμς κα τερος Δεσποίν, μετ'
ατν δ μεγάλης Μητρός. θεν δ ατ τ γάλ-
ματα, Δέσποινα κα Δημήτηρ τε κα θρόνος ν
καθέζονται, κα τ πόθημα τ π τος ποσίν στιν
νς μοίως λίθου· κα οτε τν π τ σθτι οτε
πόσα εργασται περ τν θρόνον οδέν στιν τέρου
λίθου προσεχς σιδήρ κα κόλλ, λλ τ πάντα στν  
ες λίθος. οτος οκ σεκομίσθη σφίσιν λίθος, λλ
κατ ψιν νείρατος λέγουσιν ατν ξευρεν ντς
το περιβόλου τν γν ρύξαντες. τν δ γαλμάτων
στν κατέρου μέγεθος κατ τ θήνσιν γαλμα
μάλιστα τς Μητρός· <Δαμοφντος> δ κα τατα
ργα. μν ον Δημήτηρ δδα ν δεξι φέρει, τν
δ τέραν χερα πιβέβληκεν π τν Δέσποιναν· δ
Δέσποινα σκπτρόν τε καν> καλουμένην κίστην
π τος γόνασιν χει, τς δ χεται τ δεξι τς κίστης.
το θρόνου δ κατέρωθεν ρτεμις μν παρ τν Δή-
μητρα στηκεν μπεχομένη δέρμα λάφου κα π τν
μων φαρέτραν χουσα, ν δ τας χερσ τ μν λαμ-
πάδα χει, τ δ δράκοντας δύο. παρ δ τν ρτε-
μιν κατάκειται κύων, οαι θηρεύειν εσν πιτήδειοι.
πρς δ τς Δεσποίνης τ γάλματι στηκεν νυτος
σχμα πλισμένου παρεχόμενος· φασ δ ο περ τ
ερν τραφναι τν Δέσποιναν π το νύτου, κα
εναι τν Τιτάνων καλουμένων κα τν νυτον. Τιτ-
νας δ πρτος ς ποίησιν σήγαγεν μηρος, θεος
εναι σφς π τ καλουμέν Ταρτάρ,
κα στιν νρας ρκ τ πη· παρ δ μήρου νομάκριτος
παραλαβν τν Τιτάνων τ νομα Διονύσ τε συνέ-
θηκεν ργια κα εναι τος Τιτνας τ Διονύσ τν
παθημάτων ποίησεν ατουργούς. τ μν δ ς τν
νυτον π ρκάδων λέγεται· Δήμητρος δ ρτεμιν
θυγατέρα εναι κα ο Λητος, ντα Αγυπτίων τν
λόγον Ασχύλος δίδαξεν Εφορίωνος τος λληνας.
τ δ ς Κούρητας – οτοι γρ π τν γαλμάτων  
πεποίηνται – κα τ ς Κορύβαντας πειργασμένους
π το βάθρου – γένος δ οδε λλοον κα ο Κού-
ρητες – , τ ς τούτους παρίημι πιστάμενος. τν δ
μέρων ο ρκάδες δένδρων πάντων πλν οις
σκομίζουσιν ς τ ερόν.
 ν δεξι δ ξιόντι κ τοῦ
ναο κάτοπτρον ρμοσμένον στν ν τ τοίχ· τοτο
ν τις προσβλέπ τ κάτοπτρον, αυτν μν τοι παν-
τάπασιν μυδρς οδ ψεται [τν] ρχήν, τ δ
γάλματα τν θεν κα ατ κα τν θρόνον στιν
ναργς θεάσασθαι. παρ δ τν ναν τς Δεσποίνης
λίγον παναβάντι ν δεξι Μέγαρόν στι καλούμενον,
κα τελετήν τε δρσιν νταθα κα τ Δεσποίν θύ-
ουσιν ερεα ο ρκάδες πολλά τε κα φθονα. θύει
μν δ ατν καστος τι κέκτηται· τν ερείων δ
ο τς φάρυγγας ποτέμνει σπερ π τας λλαις
θυσίαις, κλον δ τι ν τύχ, τοτο καστος πέ-
κοψε το θύματος. ταύτην μάλιστα θεν σέβουσιν
ο ρκάδες τν Δέσποιναν, θυγατέρα δ ατν Ποσει-
δνός φασιν εναι κα Δήμητρος. πίκλησις ς τος
πολλούς στιν ατ Δέσποινα, καθάπερ κα τν κ
Δις Κόρην πονομάζουσιν, δί δέ στιν νομα Περσε-
φόνη, καθ μηρος κα τι πρότερον Πάμφως ποίησαν·
τς <δ> Δεσποίνης τ νομα δεισα ς τος τελέ-
στους γράφειν. πρ δ τ καλούμενον Μέγαρόν στιν
λσος τς Δεσποίνης ερν θριγκ λίθων περιεχόμενον,
ντς δ ατο δένδρα κα λλα κα λαία κα πρνος  
κ ίζης μις πεφύκασι· τοτο ο γεωργο σοφίας
στν ργον. πρ δ τ λσος κα ππίου Ποσειδνος,
τε πατρς τς Δεσποίνης, κα θεν λλων εσ βωμοί·
τ τελευταί δ πίγραμμά στι θεος ατν τος πσιν
εναι κοινόν.

.   Ή Δημήτηρ λοιπόν κρατεί  δάδα εις τήν  δεξιάν  χείρα,  ενώ την αριστερά της  έχει στηρίξει  επάνω εις την Δέσποιναν, η Δέσποινα  κρατεί  σκήπτρον και εις τα γόνατα  της  έχει την λεγομένην κίστην (καλαθίσκον), τήν οποίαν  κρατεί  μέ τήν δεξιάν της. Εκατέρωθεν του θρόνου  ίσταται  πλησίον της Δήμητρος η  Άρτεμις ενδεδυμένη δέρμα ελάφου  κα  με φαρέτρα επί των ώμων της,  ενώ μέ την  μιαν  χείρα  κρατεί λαμπάδα και με την άλλην δυο δράκοντας. Πλησίον της Άρτεμιδος είναι ξαπλωμένος κυνηγετικός σκύλος. Προς το μέρος του αγάλματος  της Δεσποίνης  ίσταται ό Ανυτος  οπλισμένος  οι ασχολούμενοι με το Ιερόν λέγουν ότι ή Δήμητρα άνετράφη υπό τον Άνύτου,  ό  όποιος  ήταν  εις  από  τούς  λεγόμενους   Τιτάνας. Πρώτος ό "Ομηρος εισήγαγε τούς  Τιτάνας  εις  την  ποίηση, λέγων ότι αυτοί ήσαν θεοί κάτω είς τον λεγόμενον Τάρταρον οί δέ σχετικοί στίχοι είναι εις τον όρκο της ‘Ηρας '. Ό Όνομάκριτος παραλαβών από τον "Ομηρον   το όνομα  των  Τιτάνων, συνέθεσεν όργια του Διονύσου εις τά όποια γράφει ότι οί Τιτάνες ήσαν αυτουργοί των παθημάτων του Διονύσου.  Τά σχετικά μέ τόν "Ανυτον λοιπόν είναι  Αρκαδική  παράδοσις. Έξ άλλου ό Αισχύλος του Εύφορίωνος έδίδαξεν εις τούς "Έλληνας ότι είναι Αιγυπτιακή παράδοσις το ότι ή Άρτεμις  είναι κόρη της Δήμητρας και όχι της Λητούς. Παραλείπω, αν και τα γνωρίζω, τα σχετικά με τούς Κούρητας,   πού είναι  εις  το κάτω μέρος των αγαλμάτων, και τά σχετικά μέ τούς Κορύβαντας πού είναι σκαλισμένοι έπί του βάθρου- αυτοί μάλιστα είναι διαφορετικής καταγωγής από τούς Κούρητας.
…προχωρήσωμεν ολίγον προς τα επάνω, και προς τα δεξιά, είναι το λεγόμενον. Μέγαρον, όπου οι Αρκάδες τελούν τελετή  όπου θυσιάζουν πολλά και άφθονα σφάγια εις τήν Δέσποιναν. Καθείς θυσιάζει ότι έχει  δεν κόπτουν όμως τόν λαιμόν των σφαγίων, όπως γίνεται εις τις άλλες θυσίες, άλλα καθείς κόπτει οποιονδήποτε τμήμα των σφαγίων προφθάση. Αυτήν την Δέσποινα οι 'Αρκάδες την τιμούν περισσότερο από τους άλλους θεούς, και λέγουν ότι είναι κόρη του Ποσειδώνα και τής Δήμητρας. Οι περισσότεροι την ονομάζουν Δέσποιναν, όπως τήν γεννηθείσα από τον Δία ονομάζουν Κόρην, Ιδιαίτερον όμως όνομα της είναι το Περσεφόνη, όπως έγραψε ν ό "Ομηρος  και ακόμη παλαιοτερον ο ΙΙάμφως της Δεσποίνης όμως το όνομα έφοβήθην νά γνωστοποιήσω εις τούς αμύητους….

Οι Ερινύες συνταιριαζόταν με την Δήμητρα και την Περσεφόνη. Στον Όμηρο μοιράζονται με την Περσεφόνη το καθήκον να τιμωρούν τις ψυχές των επιόρκων .
 
Αλλά ας ολοκληρώσουμε, προς το παρόν,  τα περί ιερής κίστης …Γνωρίζουμε ήδη από τα παραπάνω έστω και επιγραμματικά την ιερότητα των ελευσινίων μυστηρίων. Η   κρατούσα/φέρουσα  την Ιερή κίστη είναι η Περσεφόνη- χρησιμοποιώ την πιο γνωστή ονομασία, Δέσποινα Κόρη που μοιράζετε την μητέρα Δα-μητηρ/Δήμητρα με την Αρτεμιδα και την Αθηνά … η τριπλή παρθένα θεά και οι εκφράσεις της …Ας μην ξεχνούμε και την τελετή των Παναθηναίων όπου οι Αρρητοφόροι  (οι τα «άρρητα φέρουσαι»), και οι οποίες λάμβαναν μέρος σε άλλη μια παράξενη τελετή τα Αρρηφόρια. Κατά την διάρκεια αυτής, τοποθετούσαν πάνω στο κεφάλι τους το καλάθι με όσα τους έδινε η ιέρεια, χωρίς να ξέρει ούτε αυτή τι είναι ούτε αυτές τι μεταφέρουν, και έφταναν στον περίβολο της Αφροδίτης των Κήπων μέσω ενός υπογείου περάσματος. Εκεί έπαιρναν κάτι άλλο που θα το μετέφεραν πίσω στην Ακρόπολη. Αναφέρεται ότι το καλάθι («κύστη») που περιείχε τα ιερά ερχόταν στην Αθήνα από την Ελευσίνα.



θα συνεχίσουμε στα περί της κίστης/κύστης …στο επόμενο κειμενο ...


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...