Βάπτισμα : τριττή κατάδυση

Σύμφωνα μάλιστα με το υπόμνημα της Μεγάλης Παρασκευής το βάπτισμα όπως και η Θεία Ευχαριστία εξέρευσαν εκ της τρωθείσης πλευράς του Ιησού Χριστού. Κατά τον Απόστολο Παύλο δόθηκε από τον Κύριο για να λυτρωθεί ο άνθρωπος από το προπατορικό αμάρτημα και από τις προσωπικές αμαρτίες.

Η τριττή  (τριπλή) κατάδυση στην ορθόδοξη θεολογία συμβολίζει την τριήμερο ταφή και ανάσταση του Χριστού. Έτσι πέρα από μια τελετουργική υποδοχή των πιστών στο σώμα της εκκλησίας, πέρα από τη λήψη της δωρεάς του Αγίου Πνεύματος, αποτελεί συμμετοχή στο θάνατο και την Ανάσταση του Ιησού Χριστού. Ο κάθε νεοφώτιστος με την βάπτιση αποθέτει τον Παλαιόν άνθρωπον και εξέρχεται από το μυστήριο αναγεννημένος ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ σύμφωνα με τα λεγόμενα του Ευαγγελιστή Ιωάννη^.
Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση ο νεοφώτιστος πρέπει να καταδύεται πλήρως στο ύδωρ (τριττή κατάδυση), ενώ η δι' επιχύσεως ή ραντίσματος βάπτιση αποτελεί κακοδοξία. Το μυστήριο αυτό τελείται στις 8 ή τις 40 ημέρες από την γέννηση, ενώ υπάρχουν και ομολογίες οι οποίες δέχονται την βάπτιση μόνο μετά την ενηλικίωση. Η βάπτιση εικονίζει την έκχυση του Αγίου Πνεύματος στο βαπτιζόμενο άτομο.

Βάπτισμα  ως ένα από τα επτά τελετουργικά μυστήρια των Xριστιανικών εκκλησιών με χρήση νερού ως συμβόλου εξαγνισμού, που σηματοδοτεί την εισαγωγή του πιστού στο σώμα της εκκλησίας

Οκταγωνικά κτίρια και καθαρμοί

Γνωστά τα οκτάγωνα του Iουστινιανού  του ναού των Αγίων Σέργιου και Bάκχου. Η Εκκλησία των Αγιων Σεργίου και Βάκχου στην Κωνσταντινούπολη ιδρύθηκε από τον Ιουστινιανό, πιθανότατα στο 527 μ.Χ.


Η εκκλησία έγινε γνωστή ως «Μικρή Αγία Σοφία», επειδή οι γενικές αρχές του κτιρίου ήταν  ίδιες με αυτές της Αγίας Σοφίας. Ο καθεδρικός ναός μετατράπηκε σε τζαμί μεταξύ 1506 και 1512. Η κάτοψη βασίστηκε σε οκτάγωνο. Το κτίριο ιδρύθηκε σε μια περαιτέρω ανάδειξη αυτού του τύπου του σχεδίου ξεκινώντας από τη Συρία και την Παλαιστίνη και φτάνοντας στα δυτικά στο ναός της  Ραβέννα. Η χριστιανική αρχιτεκτονική στη Δυτική Ευρώπη ήταν έτοιμη να υιοθετήσει το οκταγωνικό σχέδιο στους ναούς της  και τα βαπτιστήρια

και ο Άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος στο Έβδομον της Kωνσταντινουπόλεως- εντελώς κατεστραμμένος σήμερα-

ο  Άγιος Bιτάλιος στην Pαβέννα
  Η Εκκλησία του Αγίου Βιτάλιου της Ραβέννας (Ιταλία) έχει ένα διπλό οκταγωνικό σχέδιο με ένα εσωτερικό και εξωτερικό κέλυφος. Η διάμετρος του τρούλου είναι δεκαεπτά μέτρα και ύψος τριάντα μέτρων. Η εκκλησία έγινε, κάπου διακόσιες πενήντα χρόνια αργότερα. 

'Εχουμε και το Xρυσό Oκτάγωνο της Aντιοχείας, κτίσμα του Mεγάλου Kωνσταντίνου (327-341).-Οκτάγωνο ή Οκταγωνική Εκκλησία λόγω της κάτοψής της. Είναι γνωστή επίσης ως Μεγάλη Εκκλησία πιθανόν λόγω του μεγέθους της και του ύψους του τρούλου της ή λόγω του ότι αποτελούσε μάλλον την κύρια εκκλησία της πόλης η συναντούμε και με την ονομασία Χρυσή Εκκλησία ή Χρυσό Οκτάγωνο λόγω της επιχρυσωμένης στέγης της 

Οκταέδρα ιερά κτίσματα και βαπτιστήρια

Το οκτάρι ως αριθμός γίνεται οκτάστερο ως απεικόνιση στο επίπεδο και στην αρχιτεκτονική αποκτά κτίσμα γύρω από την περιφέρειά του οκτάπλευρου  και μετατρέπετε  σε οκτάγωνο κτίσμα. 

Στην αρχαία Ελλάδα τώρα, αν ξεκινήσουμε από το κέντρο του Παρθενώνα και ενώσουμε κάποια σημεία, όπως το Θησείο, την Πνύκα, τη βάση του Φιλοπάππου και το κέντρο του ναού του Ολυμπίου Διός, θα σχηματιστεί ένα οκτάγωνο, του οποίου η κάθε γωνία θα είναι ακριβώς ίση με το μήκος του Παρθενώνα επί επτά.

Αργότερα συνήθως τα ιερά κτίρια, εκκλησίες και τζαμιά έχουν ως κάτοψη και σχέδιο το οκτάγωνο και το οκτάπλευρο και μάλιστα σε περιβόλους εκτός των εκκλησιών πολλές φορές βρίσκονται και οκτάπλευρα  βαπτιστήρια.

Οκτάκτινος αστήρ και ρόδακας Αφροδίτης

Όλα αυτά βέβαια με αφορμή το οχτάρι και της ιδιότητες του. Ιδιότητες που σε φυσικό και γήινο επίπεδο μεταφράζονται και ταυτίζονται με οχτάκτινα αστέρια και ρόδακες αλλα και κτίσματα τα οποία είναι συνήθως ιεροί χώροι, σήμερα εκκλησίες αλλά και ειδικότερα  βαπτιστήρια.

Ιερά οκτάεδρα βαπτιστήρια ή κολυμβήθρες – ας μην ξεχνούμε και την σύνδεση με τους δύτες-κολυμβητές, ο δε δύτης ή κολυμβητής στ' αρχαία ελληνικά λέγεται κόλυμβος, απ' όπου και η λατινική απόδοση columba της λ. περιστερά.  Κόλυμπος ή κολύμπα, στα κρητικά, λέγεται κι ο λάκκος με τα στάσιμα νερά, και Κόλυμβος, στους βυζαντινούς, η κυρία αίθουσα στις Βλαχέρνες, του Αγιάσματος ή Λούσματος, χωρίς να ξεχνάμε πως στην κολυμβήθρα του Ιησού, δηλ. στον Ιορδάνη ποταμό, έγινε η κάθοδος του Αγ. Πνεύματος «εν είδει (με τη μορφή) περιστεράς»

Ο πλανήτης Αφροδίτη γνωστός και ως Αποσπερίτης/Έσπερος και Αυγερινός ακόμα και ως Εωσφόρος- ο φέρων το φώς.

 Ως πλανήτης είναι το πιο λαμπρό αντικείμενο στον ουρανό μετά τον Ήλιο και τη Σελήνη. Είναι ορατή με γυμνό μάτι από τη Γη. Μπορεί κανείς να τη δει είτε νωρίς το πρωί, πριν την ανατολή του Ηλίου, ή λίγο μετά τη δύση του Ηλίου.

'Ηλιος ανίκητος, τριέσπερος

O Μήνας Ποσειδεώνας αναφέρεται και στο ημερολόγιο της νήσου Δήλου, αντίστοιχος προς τον αττικό Ποσειδεώνα.

Μετά τον μήνα Ποσειδεώνα και σε περιόδους δύο αρχικά, τεσσάρων ή τελικά οκτώ ετών, τις λεγόμενες διετηρίδες, τετραετηρίδες και οκταετηρίδες προστίθετο ο εμβόλιμος 13ος μήνας, που ονομαζόταν Ποσειδεών Β’, με τις αντίστοιχες βέβαια ημέρες για κάθε τέτοιο χρονικό κύκλο.

Ειδικά στον κύκλο των οκτώ ετών, ο Ποσειδεών B’  προστίθετο κάθε 3ο, 5ο και 8ο έτος με διάρκεια 30 ημερών (πλήρης μήνας).

Ο Ποσειδεών δεύτερος άρχισε να προστίθεται στο έτος, για να το εναρμονίσει με το ηλιακό-τροπικό, κατά τους χρόνους του Σόλωνα (594 π.Χ.) ή του Κλεοστράτους (540 π.Χ.), οπότε θεσπίστηκε το σεληνο-ηλιακό αττικό ημερολόγιο.

Ποσειδεωνίς είναι όμως, και το όνομα που έχει δοθεί στο πτηνό Αλκυόνη λόγω της ωοτοκίας της και της εκτροφής των μικρών της αυτόν τον μήνα…

(Καλείται δε Ποσειδεωνίς τοις πολλοίς η όρνις των …) όμως οι Αλκυονίδες μέρες στο δικό μας ημερολόγιο δεν ταυτίζονται ακριβώς με τις ημερομηνίες του παλιού εκείνου μήνα όπως αυτός είχε ταυτισθεί με τον Ποσειδεών. Αυτές λοιπὸν εκπροσωπούνται διαφορετικά ὡς προς τον χρόνο και την θέση τους καθώς και για την διάρκεια τους με τα σημερινά δικά μας χρονικά δεδομένα

Ὁ Δημόκριτος άραγε εννοούσε αυτὲς τις μέρες που ονομάζει, και θεωρεί ότι αρχίζουν την 4η του Ιχθυών, σύμφωνα με τον Γεμῖνο τον Ρόδιο στὶς 25 Φεβρουαρίου, ή στὶς 30 τοῦ Μεχεὶρ σύμφωνα μὲ τὸν Πτολεμαῖο, αλλά πιο συχνά εκπροσωπούνται ως επτά ημέρες πριν τὸ χειμερινό ηλιοστάσιο καὶ επτά ημέρες μετά απ αυτό.

Οι βασικές εορτές που πραγματοποιούνται κατά τον μήνα Ποσειδεών είναι οι εξής κατά ημερομηνία :

 Πληρώσια, τα  Ποσείδεα, τα Κατ’ αγρούς Διονύσια, η θυσία στον Ζεύς Όριο, τα Γαλάξια προς τιμήν του Απόλλωνος εορτασμός χειμερινού ηλιοστασίου (Ηλιούγεννα), τα Αλώα, η Τριακάς, Ένη και Νέα το Δείπνον Εκάτης και η Νουμηνία

Ποσειδηών ως νόμιμος σύζυγος

Όμως ο Ποσειδών ταυτίζεται με τον Ενάλιο Ζεύς. Ο Ζευς άπλωνε την εξουσία του και στη θάλασσα κι ονομαζόταν Ενάλιος και Βύθιος, Zηνοποσειδών,  Γαιάοχος, Θαλάσσιος. Έτσι εκείνοι που σώζονταν από τη θάλασσα μόλις έφταναν στη στεριά προσεύχονταν στο Δία Αποβατήριο ή Σωτήρα. Σαν θεός της θάλασσας λατρευόταν και ως Ζευς Λιμενοσκόπος κλπ

Photius Lexicogr., Scr. Eccl., Theol., Lexicon (Ε – Ω)
Alphabetic letter pi, Page 444, line 25

<Ποσειδεών>: καὶ οὗτος μὴν Ἀθήνηισιν ὀνομασθεὶς ἀπὸ

 τοῦ καθιερῶσθαι τωῖ Ποσειδῶνι.  

<Ποσειδεών>: ἕκτος μὴν παρὰ Ἀθηναίοις οὕτω καλούμενος.

Eustathius Philol., Scr. Eccl., Commentarii ad Homeri Iliadem
Volume 3, page 719, line 8

Ποσειδῶν δὲ τὸ συνέχον αἴτιον τὴν θάλασσαν, ἐπεὶ

πόσεως αἴτιος διὰ τοὺς ποταμοὺς καὶ τὰ λοιπὰ ὕδατα, ἃ ἐκ θαλάσσης διηθού-

μενα ἐκρέουσιν, ἀφ' ἧς καὶ οἱ ὑετοὶ πότιμοι καὶ αὐτοὶ ὄντες ἄναμμα ἔχουσι.

διὸ καὶ οἱ Ἀττικοὶ τὸν περὶ χειμερίους τροπὰς μῆνα Ποσειδεῶνα καλοῦσιν,

ὡς Ἀνακρέων «μεὶς μὲν δὴ Ποσειδηΐων ἕστηκε, νεφέλαι δ' ὕδατι βαρύνονται,

ἄγριοι δὲ χειμῶνες παταγοῦσι». καὶ τοιοῦτος μὲν καὶ ὁ Ποσειδῶν

Ζεὺς ἐνάλιος καὶ Ποσειδῶν

Ο εορτασμός των όγδοων ημερών των μηνών ταυτίζεται όχι μόνο με τον Ποσειδών αλλά και με την Γα/Δα-μάτερ Δήμητρα  και σχετίζονται με την δημιουργία και την ανα-γέννηση.

Μια εκ των θεών  της Δημιουργίας είναι η Δήμητρα η ΔΑ-Μήτηρ  ή η ΓΑ-μήτηρ η Δαμάτερ (στην δωρική πτώση) η  ΔΗΩ  και μια σειρά ακόμα επιθέτων που της αποδίδονται όπως Πανμήτηρ, Σταχύοπλόκαμος, Πότνια, Κυρίτα, Λαμπαδόεσσα  κλπ.

    

Στις παραδόσεις της μυθολογίας ο Ποσειδών είναι ο θεός των υδάτων γενικότερα.  Ποσειδών (Ποσίδης ή Ποσιδάων, λέξη ταυτόσημη με την σανσκριτική Ιδάσπατι που σημαίνει “άρχων των νερών”, ο θεός του υγρού στοιχείου σε όλες τις μορφές του.

Ποσειδών-Ποτιδος - Ποσίδης-Ποσειδών-Ποτιδάν. Εφαντάσθηκαν οι αρχαίοι ότι άθροιζε ο θεός από τα νέφη-το ύδωρ του ουρανού - και τα έρριπτε επί της γης.

Η κυριαρχία του στη γη δηλώνεται τόσο από το όνομά του, που προέρχεται (πιθανά) από το πόσις (αφέντης, κύριος) και δάων ή δη/γη ή απο το πούς+ σείω+δη/γή, επειδή σείει την γή, ως Ενοσίγαιος, ή απο το πους+δεσμός - αυτός που δένει τα θεμέλια της γής ή τέλος, απο το Ποσέδων - αυτός που συντρίβει τα πλοία. Στο λατινικό αλφάβητο ονομάζετε Neptunus απο το Nubo καλύπτω, ισως επειδή η θάλασσα και τα ύδατα καλύπτουν μεγάλο μέρος της γής, ή απο το Nando- Πλέω κλπ.

Ποσειδῶνα ταῖς ὀγδόαις τιμῶσιν...

Είδαμε μερικούς από τους συμβολισμούς του αριθμού 8 και πως αυτός ονομάζεται επίσης Mητέρα και Ρέα και Κυβέλη γιατί αποτελεί τον κύβο του αριθμού 2 (που αντιπροσωπεύει κατεξοχήν την θηλυκότητα και τη γονιμότητα). Είδαμε ότι το 8 είναι ο πρώτος ενεργητικό κύβος. Ένας πανίσχυρος αριθμός – οι προγονοί μας είχαν την παροιμία « Όλα τα πράγματα είναι οχτώ», ο αριθμός που έρχεται μετά τον αριθμό 7 – της δημιουργίας και φέρει μέσα του την Δύναμη  της αναγέννησης.

Ο ανθρωπος δημιουργήθηκε την 6η ημέρα , μαζί με την υπόλοιπη υλική δημιουργία. Αν και το υλικό έργο του Θεού τελείωσε, ο σκοπός Του δεν είχε ολοκληρωθεί! Η πρόθεσή του ήταν να "κάνει" άνθρωπο "κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσίν" Του. 

Όταν όμως έφτιαξε τον άνθρωπο στην 6^η ημέρα και τον έφτιαξε μόνο "κατ' εικόνα" Του. Το "καθ' ομοίωσιν" ήταν ακόμα μελλοντικό, όπως φαίνεται στο Γένεσις 1/α΄ 26,27.

Παναρμόνιος, οκτάδα, Καδμεία

Σύμφωνα  τώρα με τον Ιάμβλιχο, o αριθμός 8 είναι ο πρώτος και ο μoναδικός κύβος μέσα στη δεκάδα και ένας αρτιάρτιος αριθμός (το μισό του είναι επίσης άρτιος αριθμός). Λόγω της σημασίας του στη μουσική αρμονία (ογδόη, οκτάβα) ονομάζετο Παναρμόνιος και η οκτάδα Καδμεία από το όνομα της συζύγου του Κάδμου Αρμονίας. (ας σημειώσουμε εδώ ότι, σύμφωνα με τον Ολυμπιόδωρο, ο Κάδμος αντιπροσώπευε τον Υποσεληνιαίο Κόσμο).  Από τις Μούσες αντιπροσώπευε την Ευτέρπη (που είναι η όγδοη στη κανονική σειρά Ευτέρπη, επειδή είναι ο πιο ευμετάβλητος (μάλιστα εύτρεπτος) από όλους τους αριθμούς μέσα στη δεκάδα, όντας αρτιάρτιος κι αυτό ως τη μονάδα που είναι φυσικά αδιαίρετη).

 Τον ονόμαζαν επίσης Μητέρα, και Ρέα και Κυβέλη, γιατί είναι ο κύβος του 2, που αντιπροσωπεύει κατεξοχήν τη θηλυκότητα και τη γονιμότητα. Αλλά και αλιτόμηνος ή ηλιτόμηνος  (ηλιτόμηνος — ἠλιτόμηνος, ον (Α) 1. αυτός που γεννήθηκε πρόωρα 2. το ουδ. ως ουσ. τo ἠλιτόμηνον η πρόωρη γέννηση. [ΕΤΥΜΟΛ. < θ. αλιτ τού αορ. αλιτείν «διαπράττω σφάλμα εις βάρος κάποιου» (βλ. λ. αλείτης) + μηνος (< μην «μήνας»)

Σύμφωνα με τον Φιλόλαο, ο έρωτας και η φιλία ή η σκέψη και η φαντασία συναντώνται στα όντα που έχουν σχέση με τον αριθμό 8.

 Ο Πρόκλος ονομάζει την ογδοάδα «αιτία για την πρόοδο όλων των πραγμάτων, διότι, ενώ η εννεάδα συγγενεύει με τη μονάδα, αφού είναι ένα καινούργιο ένα (εν-νεάς), η ογδοάδα συγγενεύει με τη δυάδα της οποίας είναι ο κύβος». 

Περί ομφής και μαντικού λόγου

Είδαμε ότι η τελευτή του Οσιριδος συνέβη την δέκατη έβδομη μέρα, κατά την οποία γίνεται ιδιαιτέρως κατάδηλη η μείωση τής πανσελήνου. Γι’ αυτό οι Πυθαγόρειοι αποκαλούν «αντίφραξη» αυτή την ημέρα και γενικά θεωρούν ανόσιο αυτόν τον αριθμό. Όμως ταυτίζουν τον αριθμό 17 με την Σελήνη αλλα  και τον χαμό του Οσιρη, όπως και τον χαμό της αλλά και την επανεμφάνισή της Σελήνης … Ο Όσιρης ονομάζεται και με το όνομα  «Ομφις», όπως ο Ερμαΐος λέγει, ότι, ερμηνευόμενον, σημαίνει «ευεργέτης»

Pseudo-Zonaras Lexicogr., Lexicon

Alphabetic letter omicron, page 1448, line 16

<Ὀμφή>. θεία φήμη, θεία φωνή. ἢ [θεῖος ὄνει-

 ρος.] παρὰ τὸ φῶ, τὸ φαίνω, καὶ τὸ ὂν γέγο-

 νεν ὀμφὴ, τροπῇ τοῦ ν εἰς μ. ἡ τὸ ὂν φαίνουσα.

Photius Lexicogr., Scr. Eccl., Theol., Lexicon (Ε – Ω)

Alphabetic letter omicron, Page 335, line 18

<Ὀμφή>: θεία κληδὼν ἢ φήμη.

<Ὀμφήν>: φωνήν· κληδόνα· φήμην θείαν· ἢ ὄνειρα·  φάσματα.

Eustathius Philol., Scr. Eccl., Commentarii ad Homeri Iliadem

Volume 2, page 575, line 16

Ὀμφὴ δὲ κυρίως ἡ ἀληθὴς φήμη ἡ τὸ ὂν φαίνουσα, ὡς καὶ ὄνειρος κατὰ κυριολεξίαν τὸ ἀληθὲς ἐνύπνιον, δι' οὗ τὸ ὂν εἴρεται. Ἡ δ' αὐτὴ ὀμφὴ καὶ κληδὼν λέγεται, ὥστε τὸν

ὀμφαῖον εἶναι πάντως καὶ κληδόνιον. Ἅπαξ δὲ τὸ πανομφαῖος εἶπεν ὁ ποιητής,

ὡς παρετήρησαν οἱ παλαιοί. (v. 251 s.)

Eustathius Philol., Scr. Eccl., Commentarii ad Homeri Iliadem

Volume 1, page 260, line 29

     (v. 41) Ὅτι τὸν ὄνειρον καὶ ὀμφὴν λέγει· ἐκεῖνο μέν, ὡς τὸ ὂν εἴροντα,

καθάπερ εἴρηται, τουτέστιν ἀγγέλλοντα· Διὸς γὰρ αὐτὸν ἔφη ἄγγελον.