29 Μαΐου 2020

ἄναξ Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων

Στον Ομηρικό ύμνο προς τον Πύθειο Απόλλωνα θα δούμε την σύνδεση με τους Μινωϊτες Κρήτες που θα ιερουργήσουν για πρώτη φορά στον ναό των Δελφών, φερμένοι από τον ίδιο τον Απόλλωνα στον ιερό τόπο. 

Οι Δελφοί φαίνεται να είναι πρώτος σταθμός μετοικεσίας, και η ανεύρεση του Μαντείου από προσωπικότητα κρητικής προέλευσης ερμηνεύεται ως μαρτυρία εποικισμού των Δελφών από Κρήτες

Στον Ομηρικό ύμνο λέγεται ότι μια ομάδα ενθουσιωδών Κρητών επιβιβάστηκε από την Κνωσσό σε ένα πλοίο για να μεταφέρει στους Δελφούς τη λατρεία του Απόλλωνα. Σχετικά ο ύμνος μάς πληροφορεί: Το μαντείο των Δελφών ιδρύθηκε από τον Απόλλωνα, το πρώτο στον κόσμο που φανέρωνε στους ανθρώπους την αλάθευτη βουλή του Δία. Την απόφαση πήρε ο Απόλλων από την πρώτη μέρα που γεννήθηκε. Σαν το έστησε, έσπευσε προς αναζήτηση των ανθρώπων που θα το φρόντιζαν. Τώρα ο θεός έπρεπε να νοιαστεί να βρει τους ιερείς που θα έβαζε να τον υπηρετούν στις θυσίες και να φανερώνουν κάτω από την ιερή δάφνη τα προφητικά του λόγια στους προσκυνητές. Καθώς αγνάντευε από τα ύψη του Παρνασσού και η ματιά του, σαν θεός που ήταν, αγκάλιαζε όλες τις ελληνικές θάλασσες, είδε ένα καράβι που αρμένιζε στο Κρητικό πέλαγος. Ερχόταν από την Κνωσσό, τη μεγάλη πολιτεία του Μίνωα, και ήταν ναυλωμένο από εμπόρους που ταξίδευαν για την Πύλο της Τριφυλίας, να πουλήσουν και να αγοράσουν. Ο Θεός δεν αργεί να πάρει την απόφασή του. Αυτοί οι Κρητικοί θα γίνονταν οι πρώτοι ιερείς των Δελφών. Τρέχει, λοιπόν, και βρίσκεται κοντά στο καράβι, μεταμορφώνεται σε πελώριο δελφίνι, δίνει έναν πήδο και ξαπλώνει φαρδύς πλατύς στο κατάστρωμα. Έτσι, γι' αλλού κίνησαν και αλλού, στον κόλπο της Κρίσας, βγήκαν, σύμφωνα με τις βουλές του Απόλλωνα. Κρήτες, λοιπόν, οι πρώτοι ιερείς, που τους πρόσταξε ο θεός μόνο μην το πάρουν πάνω τους όπως συνηθίζουν οι άνθρωποι κι αρχίσουν μαλώματα και αδικίες. Γιατί, τους προειδοποίησε, άλλοι θα έρθουν να σας κυβερνήσουν, κι εσείς θ' αναγκαστείτε να σκύψετε το κεφάλι για πάντα μπροστά τους.


Η προειδοποίηση του θεού στους ιερείς, να ακολουθούν πιστά τις εντολές του αλλιώς θα έπαυαν να κυβερνούν το μαντείο, είναι μια μαντεία που πλάστηκε αργότερα για να εξηγήσει ορισμένες ιστορικές αλλαγές. Στα χρόνια του ποιητή, η επιστασία του μαντείου δεν βρισκόταν πια στα χέρια Κρητικών και έπρεπε να βρεθεί ο λόγος της μεταβολής αυτής. Οι Κρητικοί ιερείς το είχαν σιγά-σιγά πάρει πάνω τους και δεν εξυπηρετούσαν πια τους ανθρώπους όπως είχε ορίσει ο Απόλλωνος, γι' αυτό χρειάστηκε να αντικατασταθούν. Αντικατάσταση που, κατά μία ερμηνεία, αποδίδει τον τερματισμό της κυριαρχίας της μινωικής Κρήτης.

 

• ἔνθα ἄναξ τεκμήρατο Φοῖβος Ἀπόλλων 285

νηὸν ποιήσασθαι ἐπήρατον εἶπέ τε μῦθον•

ἐνθάδε δὴ φρονέω τεῦξαι περικαλλέα νηὸν

ἔμμεναι ἀνθρώποις χρηστήριον, οἵ τέ μοι αἰεὶ

ἐνθάδ’ ἀγινήσουσι τεληέσσας ἑκατόμβας,

ἠμὲν ὅσοι Πελοπόννησον πίειραν ἔχουσιν, 290

ἠδ’ ὅσοι Εὐρώπην τε καὶ ἀμφιρύτας κατὰ νήσους,

χρησόμενοι• τοῖσιν δ’ ἄρ’ ἐγὼ νημερτέα βουλὴν

πᾶσι θεμιστεύοιμι χρέων ἐνὶ πίονι νηῷ.

 

20 Μαΐου 2020

δὲ γυναικῶν μαντείαν ἀνήκει μόνων


Ως μαντεία θεωρούνται οι  αρχαίοι ιεροί χώροι ή ιερά όπου επιστεύετο ότι υπό ιερέων ή ιερειών ή τη συνεργασία τούτων, αποκαλύπτετε η φωνή του θεού εις ον όπου το ιερόν ήτο αφιερωμένο, και αι βουλαί αυτού περί τίνος ζητήματος ενδιαφέροντος τον ερωτώντα. Εστηρίζετο δε η πίστις αυτή εις την γενικώς κρατούσαν πεποίθηση ότι οι θεοί μεριμνώντες περί των ανθρώπων, είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν πάντα συμβουλευόμενον αυτούς. Η απόκρισης των θεών καλείτο μαντείο ή χρηστήριον, θεοπρόπον θέσπισμα ή χρησμός. Εις την Ελλάδα κατ’ εξοχήν μαντική θεά εθεωρείτο η Γαία. Οι αρχαίοι πίστευαν ότι εν τη γη ενοικεί μαντική, προφητική δύναμις, και ότι τα όνειρα ήρχοντο εκ του βάθους τής γης. Την δύναμιν αυτήν κατείχαν φυσικά και τα χθόνια πνεύματα τα οικούντα εντός σπηλαίων και κοιλοτήτων τής γης. Τό σπουδαιότερον, των αρχαίων εν Ελλάδι μαντείων ήτο το τής Γης εις τούς Δελφούς, το όποιον ήτο χθόνιον, παρέχον χρησμούς δι’ εγκοιμήσεως του θεοπρόπου ή θεωρού ως εκαλούντο οι χρηστηριαζόμενοι. Τούς χρησμούς επί τη βάσει των ονείρων παρείχεν η Σίβυλλα. Αργότερο την Γαία αντικαθιστά ό Απόλλων ό Πύθιος εις το μαντείον του οποίου οι χρησμοί αρχικώς δίδοντα διά τής αυτόθι φυομένης ιεράς δάφνης (πιθανώς με τον θρουν των φύλλων του ιερού φυτού) αργότερον διά τής Πυθίας, ιέρειας, περιπιπτούσης εις μανίαν και ούτω γινομένης ένθεου και φοιβολήπτου και μάντιδος. Η Πυθία εκάθητο επί τρίποδος άνωθεν χάσματος γης αναδίδοντος ατμούς. Είναι γνωστή ή τεραστία επίδρασης ην ίσχεν, επί του πολίτικου και του κοινωνικού βίου των αρχαίων Ελλήνων, το Δελφικόν Μαντείον. Άλλα σπουδαία τής αρχαιότητος μαντεία υπήρξαν τα τής Δωδώνης, τής Ολυμπίας, του Άμμωνος Διός εν Λιβύη και τα Ασκληπιεία ένθα και θεραπείες ασθενούντων επετελούντο. Ουδόλως απίθανον εις τα μαντεία ταύτα να εφηρμόζοντο καί αι υπνώσεις, υποβολές, ως και ό ζωικός μαγνητισμός, χάρις εις τας αποκρύφους γνώσεις του Ιερατείου.

Ό μαντεύων καί προφητεύων τά μέλλοντα: η λέξις παράγεται πιθανώς εκ του μαίνεσαι και σημαίνει τον περιπίπτοντα εις προσωρινήν μανίαν, εις έκσταση και ενθουσιασμό ότι η ψυχή αυτού εξισταμένη και ελευθέρα των δεσμών του σώματος έβλεπε διά των πνευματικών αυτής οφθαλμών ή ήκουε διά των πνευματικών ώτων τα απόρρητα και αυτά τα τοπικώς και χρονικώς μακράν κείμενα. Τοιαύτας ιδιότητας είχαν προφανώς όλοι οι διάσημοι κατά καιρούς μάντεις ως η Κασσάνδρα, ο Τειρεσίας, η θυγάτηρ του Μαντώ, ο Κάλχας, ο Σελανός, ο Τεισαμενός, ο Αγίας, ο Μουσαίος, οι Βάκιδες, αι Σίβυλλαι, κ. ά. Το γεγονός δεν πρέπει να θεωρηθεί απίθανον, δεδομένου ότι πολλαίς μαρτυρίαι αρχαίων πιστοποιούν ότι και παρ’ άλλοις λαοίς, ως παρά τοις Ινδοις οι γυμνοσοφισταί (υπήρχαν άτομα καταλλήλως καλλιεργούντα ορισμένες ψυχικάς ιδιότητας και δυνάμενα να βυθισθούν εις έκστασην και επιτελέσουν πράξεις θεωρουμένας υπερφυσικάς. (Λήμματα εις εγκυκλοπαίδεια)

Οι παραδόσεις για το μαντείο των Δελφών  και ακόμη περισσότερο για το μαντείο του Απόλλωνα ποικίλουν. Την  ιστορία της δημιουργίας του μαντείου των Δελφών την μαθαίνουμε αναλυτικότατα από τον Ομηρικό ύμνο του Απόλλωνος. Η σύνδεση όμως με τους Κρήτες ιερείς που πρωτο-λειτούργησαν στο ιερό είναι κάτι που μας δίνεται με το ξεκίνημα και την δημιουργία του πρώτου ναού του Απόλλωνα. Ο ίδιος ο Φοίβος είναι αυτός που οδηγεί το καράβι τους και τους υποδεικνύει την θέση του ναού και του χρηστηρίου, αυτά βέβαια θ΄ αναφερθούν στην συνέχεια …

8 Απριλίου 2020

τῆς Δελφικῆς ἱερείας· φησὶ δὲ τῆς Πυθῶνος

Και στον ύμνο του Καλλίμαχου προς τον Απόλλωνα διαβάζουμε για την ιέρεια του τη Δηώ.

Δηοῖ δ᾽ οὐκ ἀπὸ παντὸς ὕδωρ φορέουσι μέλισσαι,
ἀλλ᾽ ἥτις καθαρή τε καὶ ἀχράαντος ἀνέρπει
πίδακος ἐξ ἱερῆς ὀλίγη λιβὰς ἄκρον ἄωτον.»

Για τη Δηώ (τοῦ δήω, ὃ σημαίνει τὸ εὑρίσκω και υποκοριστικό της γής και της Δήμητρας ή παρα του δαίω τὸ μερίζω ἡ μεμερισμένη πᾶσιν,)

όμως οι μέλισσες δε φέρνουνε νερό απ᾽ όπου να ᾽ναι,
αλλά λίγες σταγόνες που αναβλύζουν καθαρές και άχραντες
από ιερή πηγή — νεράκι πεντακάθαρο».


Ο Πίνδαρος -ο λυρικότερος και ο λαμπρότερος χορικός λυρικός ποιητής της αρχαιότητας- λέγετε ότι εκεί που κοιμόταν, ένα μελίσσι κάθισε στο στόμα του, και έφτιαξε μια κερήθρα, ένδειξη πως από το στόμα του Πινδάρου ρέει λόγος μελίρρυτος. Διαβάζουμε στους Πυθιονίκαις του

Πυθιονίκαις (4.47-4.69)

Πύθιον ναὸν καταβάντα χρόνῳ [αντ. γ]
ὑστέρῳ, νάεσσι πολεῖς ἀγαγὲν Νεί-
λοιο πρὸς πῖον τέμενος Κρονίδα.»
ἦ ῥα Μηδείας ἐπέων στίχες. ἔπτα-
ξαν δ᾽ ἀκίνητοι σιωπᾷ
ἥροες ἀντίθεοι πυκινὰν μῆτιν κλύοντες.
ὦ μάκαρ υἱὲ Πολυμνάστου, σὲ δ᾽ ἐν τούτῳ λόγῳ
60 χρησμὸς ὤρθωσεν μελίσσας
Δελφίδος αὐτομάτῳ κελάδῳ·
ἅ σε χαίρειν ἐστρὶς αὐδάσαισα πεπρωμένον
βασιλέ᾽ ἄμφανεν Κυράνᾳ,

δυσθρόου φωνᾶς ἀνακρινόμενον ποι- [επωδ. γ]
νὰ τίς ἔσται πρὸς θεῶν.
ἦ μάλα δὴ μετὰ καὶ νῦν,
ὥτε φοινικανθέμου ἦρος ἀκμᾷ,
65 παισὶ τούτοις ὄγδοον θάλλει μέρος Ἀρκεσίλας·
τῷ μὲν Ἀπόλλων ἅ τε Πυθὼ κῦδος ἐξ
ἀμφικτιόνων ἔπορεν
ἱπποδρομίας. ἀπὸ δ᾽ αὐτὸν ἐγὼ Μοίσαισι δώσω
καὶ τὸ πάγχρυσον νάκος κριοῦ· μετὰ γάρ
κεῖνο πλευσάντων Μινυᾶν, θεόπομ-
ποί σφισιν τιμαὶ φύτευθεν.

16 Μαρτίου 2020

μάντις ἁγνὸς καὶ σύμβουλος ἀγαθός...



     Ερμηνεύοντας παραπάνω το αίνιγμα του Σαμψών υπάρχει μια παράμετρος που δεν έχει αναφερθεί … οι συγγενείς της γυναίκας του την πιέζουν να μάθει από τον συζυγό της την λύση του αινίγματος… Κατά την τετάρτην ημέραν είπαν εις την γυναίκα του Σαμψών· “κύτταξε να ξεγελάσης τον άνδρα σου, δια να σου αναγγείλη την λύσιν του αινίγματος. Εάν όμως και δεν κάμης αυτό που σου λέγομεν θα κατακαύσωμεν σε και την πατρικήν σου οικογένειαν. 'Η μήπως και μας εκαλέσατε εδώ δια να μας ληστεύσετε με τα αινίγματα;”

Εκείνη τον πείθει, έπειτα από αρκετά δάκρυα και μπολικη μουρμούρα και της αποκαλύπτει την πράξη του.. Η γυνή επί επτά ημέρας, κατά τας οποίας διήρκει το συμπόσιον του γάμου, έκλαιε και παρεκάλει τον Σαμψών. Κατά την εβδόμην ημέραν της είπεν ο Σαμψών την εξήγησιν του αινίγματος, διότι τον είχε πολύ στενοχωρήσει. Εκείνη δε κατέστησεν αμέσως τούτο γνωστόν στους συμπατριώτας της.

Έτσι μαθαίνεται η λύση και γίνεται γνωστή η πράξη του. καὶ εἶπαν αὐτῷ οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ πρὸ τοῦ ἀνατεῖλαι τὸν ἥλιον· τί γλυκύτερον μέλιτος, καὶ τί ἰσχυρότερον λέοντος; καὶ εἶπεν αὐτοῖς Σαμψών· εἰ μὴ ἠροτριάσατε ἐν τῇ δαμάλει μου, οὐκ ἂν ἔγνωτε τὸ πρόβλημά μου.

Κρ. 14,18      Κατά την εβδόμην και τελευταίαν ημέραν του συμποσίου, πριν ανατείλη ο ήλιος, οι άνδρες της Θαμναθά είπον την εξήγησιν του αινίγματος στον Σαμψών· “τι γλυκύτερον υπάρχει από το μέλι, και τι ισχυρότερον από τον λέοντα;” Είπεν εις αυτούς ο Σαμψών· “εάν δεν εξεβιάζατε με απειλάς την σύζυγόν μου, δεν θα ημπορούσατε να εύρετε ποτέ την ερμηνείαν του αινίγματός μου”.

Εκβιάσατε με απειλές την σύζυγό μου λέει η μετάφραση .. αλλά η ακριβής μετάφραση θα έπρεπε να είναι: αν δεν οργώνατε/ζευγαρώνατε/αφήνατε έγκυο την «δαμάλη» μου δεν θα μπορούσατε να γνωρίσετε το πρόβλημα μου …

Η δαμάλη/δαμάλα είναι η αγελάδα ή η αγελαδίτσα αλλά μεταφορικά η γυναίκα, η κόρη, το κορίτσι κλπ και δαμάλης είναι αυτός που δαμάζει πχ ο έρωτας… άρα η δαμάλα είναι αυτή που δαμάστηκε («οργώθηκε», ζευγάρωσε δηλαδή) για να υποκύψει στις επιθυμίες και τις απαιτήσεις των συντοπιτών της – αλλά και ο ίδιος στις πιέσεις της, εκ των υστέρων - μέσω μιας δαμάλας (αυτής που τον δάμασε μέσω του έρωτά της) για ν΄αποκαλύψει την λύση του αινίγματος… και η απάντηση για το «τι γλυκύτερο μέλιτος».. εδώ, πιστεύω πια, ότι το μέλι δεν φέρει μόνο την κυριολεκτική ερμηνεία του μελιού αλλά και την συμβολική δηλ. στην γλύκα του μελιού που παραπέμπει στην ερωτική απόλαυση, αλλα και στης διάρκειας των διακοπών των νεονύμφων κατα τον μήνα του μέλιτος.

Στην ιστορία του Αριστέου, για να συνδέσουμε τις δύο ιστορίες, θ΄αναφέρουμε ότι ο Αριστεύς γίνεται η αιτία να «θυσιασθεί» η Ευρυδίκη προσπαθώντας για να ξεφύγει από τον έρωτά του – δαγκωμένη από ένα φίδι  και να χαθεί μαζί της αργότερα και ο Ορφέας.

Ο Αριστεύς λειτουργεί ως ερωτικός ανταγωνιστής απέναντι στον νόμιμο σύζυγο της Ορφέα…

Να σημειώσω την ομοιότητα του θύματος και της προσφοράς προς την θεότητα με την θυσία ενός μαύρου προβάτου και μιας δαμάλας στους νεκρούς κατά την θυσία του Αριστέα- εκτός των ταύρων – αλλα και της θυσίας κατά τον Ορφέα, ενός θηλυκού μοσχαριού στην Ευρυδίκη, και της θυσίας δαμαλίδων στις παρθένες νύμφες.

Η αμαρτία του Αριστέα όμως απέναντι στην Ευρυδίκη έχει και ένα ακόμα βαθύτερο νόημα. Η επιθυμία του, ως προς μια παντρεμένη γυναίκα, θα πρέπει να ειδωθεί και με μια δεύτερη ματιά, αυτή της καθαρότητας (και απιστίας) απέναντι στο μελίσσι του.

Η προσπάθειά του να βιάσει την Ευρυδίκη θα γίνει η αιτία για την τιμωρία του, και θ΄ακολουθήσει το χάσιμο του μελισσιού  του. Ο θάνατου του μελισσιού προοιωνίζει και μια αρχαία μαρτυρία για έναν πολύ παλιό επιβαλλόμενο κανόνα για τους μελισσοκόμους, αυτόν της σεξουαλικής αποχής επι μία ή περισσότερες μέρες πριν από την έναρξη του ανοίγματος της κυψέλης κατά την άνοιξη ή πριν από την έναρξη της συγκομιδης του μελιού το καλοκαίρι.

Αυτός ο κανόνας της σεξουαλικής αποχής υπάρχει σήμερα μεταξύ των παραδοσιακών μελισσοκόμων στην Ελλάδα, αλλά και στις πρωτόγονες φυλές. Αναμφίβολα, συνδέονται με το φυσικό απωθητικό που νιώθουν οι μέλισσες για ορισμένες οσμές, ένα γεγονός ότι πολλοί αρχαίοι οι συγγραφείς καταθέτουν. Πριν από τη συγκομιδή μελιού, ο μελισσοκόμος έπρεπε να απέχει από την έντονη οσμή διάφορων τροφίμων και από διάφορες σάλτσες, δεν έπρεπε να μεθύσει, και σίγουρα έπρεπε να καθαριστεί σχολαστικά.

Οι μελισσοκόμοι της Αιγύπτου, κατά την αρχαιότητα ξύριζαν το μέτωπό τους έτσι ώστε να μην μυρίζουν, καθώς οι μέλισσες δεν συμπαθούν τις ανθρώπινες οσμές

5 Μαρτίου 2020

τί γλυκύτερον μέλιτος, καὶ τί ἰσχυρότερον λέοντος;



Αντίστοιχη περίπτωση που μοιάζει με βουγονία εμφανίζεται και στην ιστορία του Σαμψών στην Παλαιά Διαθήκη στους Κριτές  14,8
Πριν από τη γέννησή του Σαμψών υπάρχει χρησμός όπου: «σίδηρος ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ οὐκ ἀναβήσεται, ὅτι ναζὶρ Θεοῦ ἔσται τὸ παιδάριον ἀπὸ τῆς κοιλίας, καὶ αὐτὸς ἄρξεται σῶσαι τὸν Ἰσραὴλ ἐκ χειρὸς Φυλιστιΐμ»

Δηλαδή ο Σαμψών απαγορεύεται από την γέννησή του ακόμα, να βάλει ψαλίδι στα μαλλιά του, γιατί είναι ένας Ναζιραίος. «Ψαλίδι δεν θα ανεβή εις την κεφαλήν αυτού δια να κόψη την κόμην του, διότι το παιδίον τούτο θα είναι ναζιραίος (αφιερωμένος δηλαδή στον Θεόν) εκ κοιλίας μητρός του. Και αυτός θα κάμη αρχήν του έργου της σωτηρίας και απελευθερώσεως των Ισραηλιτών από την εξουσίαν των Φιλισταίων».

Η σύλληψη του συμβαίνει και αναγγέλλετε από έναν Άγγελο Κυρίου. Έτσι θα γνωρίσει τον ερχομό του η μητέρα αλλά και ο πατέρας του. Ταυτόχρονα στην μητέρα του, θα δωθεί η απαγόρευση, να μην φάει στην ζωή της, οτιδήποτε προέρχεται από τον καρπό του σταφυλιού και να μην πιεί ποτέ της οίνο, ή να φάει οτιδήποτε ακάθαρτο προκύπτει από τον νόμο του Ισραήλ.Η ίδια εντολή ισχύει και για το παιδί που θα φέρει τον κόσμο μέχρι το θάνατό του.

 Κρ. 13,6          Η γυναίκα αυτή εισήλθε κατόπιν στον οίκον της και είπεν στον άνδρα της• “ενας άνθρωπος του Θεού, ο οποίος είχε την εμφάνισιν αγγέλου, συγκλονιστικήν και πολύ φοβεράν, ήλθε προς εμέ. Δεν τον ηρώτησα πόθεν κατάγεται ούτε και ο ίδιος μου εγνωστοποίησε το όνομά του. 


Κρ. 13,7          καὶ εἶπέ μοι· ἰδοὺ σὺ ἐν γαστρὶ ἔχεις καὶ τέξῃ υἱόν· καὶ νῦν μὴ πίῃς οἶνον καὶ μέθυσμα καὶ μὴ φάγῃς πᾶν ἀκάθαρτον, ὅτι Θεοῦ ἅγιον ἔσται τὸ παιδάριον ἀπὸ γαστρὸς ἕως ἡμέρας θανάτου αὐτοῦ.
Κρ. 13,7          Μου είπεν όμως τα εξής• Ιδού συ θα μείνης έγκυος και θα γεννήσης υιόν. Από τώρα και στο εξής μη πίης οίνον η άλλο μεθυστικόν ποτόν ούτε και να φάγης τίποτε από εκείνα, τα οποία ο νόμος του Θεού χαρακτηρίζει ακάθαρτα. Και τούτο διότι το παιδίον αυτό θα είναι αφιερωμένον στον Κυριον εκ κοιλίας μητρός μέχρι της ημέρας του θανάτου του”.

Κρ. 13,14        ἀπὸ παντός, ὃ ἐκπορεύεται ἐξ ἀμπέλου τοῦ οἴνου, οὐ φάγεται καὶ οἶνον καὶ μέθυσμα μὴ πιέτω καὶ πᾶν ἀκάθαρτον μὴ φαγέτω· πάντα ὅσα ἐνετειλάμην αὐτῇ, φυλάξεται. 

Κρ. 13,14        κάθε προϊόν το οποίον παράγεται από άμπελον, με τας σταφυλάς της οποίας γίνεται ο οίνος, δεν θα φάγη• οίνον και μεθυστικά ποτά δεν θα πίη Καθε τι που ο νόμος του Θεού χαρακτηρίζει ακάθαρτον, δεν θα φάγη. Ολα όσα διέταξα αυτήν να φυλάξη, θα τα φυλάξη και το παιδίον”.

Ο Σαμψών ακολουθώντας το δρόμο του, για να συναντήσει μαζί με τους γονείς του την γυναίκα που του έκλεψε την καρδιά, θα έρθει αντιμέτωπος και θα  σκοτώσει άοπλος ένα μικρό λιονταράκι, με μόνο όπλο τα χέρια του, μέσα σ΄ ένα αμπελώνα. Το περιστατικό αυτό θα το διηγηθεί και στους γονείς του. Μετά τον αρραβώνα του και κατά την επιστροφή του στο σπίτι τους λοξοδρομεί και επισκέπτεται το πτώμα του λιονταριού. 

7 Φεβρουαρίου 2020

μέλισσα βουγενής, ὅτι ἐκ βοείων ὀστέων γεννᾶται



Από τις ιστορίες και τους μύθους που έχουν καταγραφεί για τον Αρισταίο, μέσα από διαφορετικά κείμενα και συγγραφείς, έχουμε και την πρώτη καταγραφή της βουγονίας (βους+γονή ) μαθαίνουμε έτσι μ’ έναν ασυνήθιστο τρόπο την δημιουργία μελισσιού. Μια προσπάθεια να δωθεί εξήγηση για το πώς δημιουργείτε  το μελίσσι κατά την πρωτόγονη  σκέψη των προγόνων μας. Ο Αρισταίος θα χάσει κάποια στιγμή το μελίσσι του. Θα ζητήσει την βοήθεια της μητέρας του Κυρήνης για να γνωρίσει την αιτία του χαμού τους. Εκείνη θα τον συμβουλέψει να επισκεφθεί και να συλλάβει τον Πρωτέα για να μάθει την αιτία και πως θα αντιστρέψει την τιμωρία που του έχει επιβληθεί. Εκεί θα μάθει ότι τιμωρείτε για τον θάνατο της Ευρυδίκης, συζύγου του Ορφέα. Ο Αρισταίος ήταν ερωτευμένος μαζί της. Ήταν αυτός που την κυνήγησε μέσα στο δάσος κι εκείνη προσπαθώντας να ξεφύγει από τον έρωτά του  δαγκώθηκε από φίδι και έχασε την ζωή της, Ο ίδιος δε, θα γίνει η αφορμή ο Ορφέας να γνωρίσει την τραγική του μοίρα. Το κρίμα του θα έχει ως αντίκτυπο να χάσει και το μελίσσι του καθώς τον εκδικήθηκαν οι νύμφες-φίλες της Ευρυδίκης. Ο Πρωτέας θα του δώσει την λύση για την δημιουργία και την απόκτηση νέου μελισσιού. Βουγονία, δηλαδή η δημιουργία νέου μελισσιού από την θυσία τεσσάρων επιλεγμένων ταύρων και τεσσάρων αγελάδων, τα σώματά τους  με συγκεκριμένη διαδικασία και θανάτωση θα παραμείνουν στο δάσος για διάστημα οκτώ ημερών για να επέλθει η εξιλέωση και η νέα σοδειά μελισσιού. 

1 Φεβρουαρίου 2020

Ζεὺς Ἀρισταῖος ἐκλήθη καὶ Ἀπόλλων Ἀγρεὺς...



Οι ιστορίες με τον Αριστέα συνεχίζονται και έτσι όπως μας τις δίνουν οι συγγραφείς, συμπληρώνοντας ο ένας τις ιστορίες του άλλου μπορούμε να σχηματίσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα της προσφοράς ενός εκ των «εφευρετών» προγόνων μας του Άριστου…που κατάφερε να ξεπεράσει την θνητή του φύση και έμεινε στην μνήμη των συνανθρώπων του και μνημονεύτηκε με τις ιδιότητες και τα ονόματα των πιο γνωστών θεών. Αυτά του Δία και του Απόλλωνα.. τα υπόλοιπα στα κείμενα που ακολουθούν…




Nonnus Epic., Dionysiaca
Book 5, line 215

Κάδμος ἀμοιβαίοιο γάμου τετράζυγι παστῷ,

καὶ λέχος ἄλλο μετ' ἄλλο συνήρμοσε· δωροφόρος γὰρ

πρῶτος Ἀρισταῖος, Νόμιος καὶ ἐπώνυμος Ἀγρεύς,

αἷμα σοφοῦ Φοίβοιο καὶ εὐπαλάμοιο Κυρήνης,

Αὐτονόην ζυγίων ἀρότων νυμφεύσατο θεσμῷ·

οὐ μὲν Ἀγηνορίδης πολυφερβέος ἴδμονα τέχνης

γαμβρὸν ἔχειν ἀπέειπε, βιοσσόον υἱέα Φοίβου,

ἀλλὰ Διιπετέων ἀνέμων ζωαρκέσιν αὔραις

λοίγιον εὐνήσαντι πυρώπιδος ἀστέρα Μαίρης

παῖδα συνεκλήισε περισσονόῳ παρακοίτῃ.

καὶ γάμος ἦν πολύολβος, ἐπεὶ γέρας ἄζυγι κούρῃ

δῶκε βόας, πόρεν αἶγας, ὀρίτροφον ὤπασε ποίμνην· 

24 Ιανουαρίου 2020

Απόλλων, ος εστίν ήλιος


  Αναλύοντας περισσότερο την έννοια του Νόμιου βρίσκουμε με το επίθετο και την ιδιότητα αυτή να καλούνται και ο Δίας και το Απόλλων, ο Βάκχος/Διόνυσος και ο Ερμής.

Pseudo-Archytas Phil., Fragmenta
Page 35, line 27

 τὸν νόμον
ὦν ἐν τοῖς ἄθεσι καὶ τοῖς ἐπιτηδεύμασι τῶν πολιτῶν ἐγχρῴζεσθαι
δεῖ· τοὺς γὰρ πολίτας αὐταρκέας θήσει καὶ διανεμεῖ τὸ κατ' ἀξίαν
ἑκάστῳ καὶ τὸ ἐπιβάλλον· οὕτω γὰρ καὶ ὁ ἅλιος φερόμενος διὰ τῶ
ζῳοφόρω διανέμει τοῖς ἐπὶ γᾶς πᾶσι καὶ γενέσιος καὶ τροφᾶς καὶ βιοτᾶς
τὰν ποθάκουσαν μοῖραν, οἷον εὐνομίαν τὰν εὐκρασίαν τᾶν ὡρῶν παρα-
σκευαξάμενος. διὸ καὶ Νόμιος καὶ Νεμήιος Ζεὺς καλέεται, καὶ νομεὺς ὁ
διανέμων τὰς τροφὰς τοῖς ὀίεσσιν· καὶ τὰ τῶν κιθαρῳδᾶν δὲ ἀείσματα
νόμοι· συντάσσοντι γὰρ καὶ ταῦτα τὰν ψυχάν, ἁρμονίᾳ καὶ ῥυθμοῖς καὶ
μέτροις ἀειδόμενα.  

Πρέπει λοιπόν, ο νόμος να είναι εναρμονισμένος με τα ήθη και τις ασχολίες των πολιτών. Γιατί έτσι θα συνηθίσεις τους πολίτες στην αυτάρκεια και ν΄ απονείμει στον καθένα αυτό που του αξίζει και που επιβάλλεται. Γιατί έτσι κι ο ήλιος που διαγράφει την τροχιά του στο ζωδιακό κύκλο, μοιράζει σ΄όλους τους ανθρώπους πάνω στη γη το μερίδιο που ανήκει στον καθένα, στη γέννησή του, την ανάπτυξη και τον κύκλο της ζωής του, προσφέροντας την εναλλαγή των εποχών σαν ένα είδος ευνομίας. Γι΄αυτό και ονομάζεται "νόμιος και νεμήιος  Ζευς και "νομεύς" εκείνος που μοιράζει τις τροφές για τα πρόβατα. Ακόμα και τα τραγούδια των κιθαρωδών ονομάζονται "νομοί".
Γιατί και αυτά όταν τραγουδιούνται με αρμονία και με ρυθμό και με μέτρο, φέρουν μία ψυχική ευφορία

Perseus analyses of Νόμιος:
  1. νόμιος (of shepherds): masc nom sg
  2. νόμιος (of shepherds): masc/fem nom sg
νόμιος (A), α, ον, AP6.73 (Maced.), Man.5.161: (νομεύς):—
of shepherds, ν. θεός the pastoral god, i.e. Pan, h.Pan.5, AP6.96 (Eryc.); of Apollo, as shepherd of Admetus, Call.Ap.47, cf. Theoc.25.21, A.R. 4.1218 (but also, god of Law (cf. sq.), Rendic.Linc.1925.419 (Cyrene, i B.C., dedic. by νομοφύλακες)); of Aristaeus, Pi.P.9.65; of Hermes, Ar.Th.977 (lyr.), Corn.ND16; of Dionysus, AP9.524.14; of Zeus, Archyt. ap. Stob.4.1.138 (expld. fr. νέμω); of the Nymphs, Orph.H. 51.12; N. ὄρη, in Arcadia, Paus.8.3.11; ν. μέλος A.R.1.578; τὸ ν. Clearch.37; ν. φορβάς Epic.inBKT5(1).112.
νόμιον, τό, pasturedues, PStrassb.21.14 (ii A.D.).

9 Ιανουαρίου 2020

καλεῖν γὰρ αὐτὸν Νόμιον, Ἀρισταῖον, Ἀγρέα



Ο πρωτεργάτης και ο διδάξας την μελισσοκομία στην αρχαία εποχή θεωρείται ο Αρισταίος. Εκείνος πρωτοδίδαξε συγχρόνως  την  μελισσοκομία και την γαλακτοκομία αλλά και την ελαιουργία αλλα και την κτηνοτροφία στους ανθρώπους.
 Γιός του Απόλλωνος και της Κυρήνης – θυγατέρας του Πηνειού- την οποία ο Φοίβος ερωτεύτηκε και την μετέφερε στην Λιβύη. Εκεί γεννήθηκε ο υιός τους Αρισταίος… Νήπιο ακόμα παραδόθηκε στις νύμφες που του δίδαξαν την γαλακτοκομία- την πήξη του γάλατος για την παρασκευή γιαουρτιού και τυριού, την δημιουργία και την κατασκευή των σμηνών – την μελισσοκομία αλλά και την κατεργασία των ελιών. Πρώτος απ΄ όλους, λοιπόν, ο Αρισταίος δίδαξε στους ανθρώπους μια σειρά από χρήσιμες γνώσεις για την διαβίωση τους. Και για την χρησιμότητα όλων των παραπάνω ευεργεσιών τιμήθηκε με τις ίδιες θεϊκές τιμές που αποδίδονταν και στον Διόνυσο. Αργότερα θα γυρίσει στην Βοιωτία και θα παντρευτεί την Αυτονόη και θ΄ αποκτήσουν ένα γιό τον Ακταίωνα…περίφημο για τις κυνηγετικές του ικανότητες που όμως κατασπαράχθηκε από τα σκυλιά του.

Ας δούμε και στο αρχαίο κείμενο ολόκληρη την ιστορία του…κατα τα γραφόμενα του Διόδωρου Σικελιώτη.

20 Δεκεμβρίου 2019

Τα δάκρυα του θεού Ρα



Οι άγριες ή οικόσιτες μέλισσες (Apis mellifera) εκτιμήθηκαν για το μέλι τους, το κύριο γλυκαντικό για πολλά τρόφιμα. Οι αρχαίες Αιγυπτιακές μέλισσες μπορεί να ήταν περισσότερες επιθετικές από την ιταλική μέλισσα, η οποία έχει γίνει η κυρίαρχη στη σύγχρονη εποχή. 




 Η γεωργική, διατροφική και φαρμακευτική αξία της μέλισσας καθώς το μέλι της ήταν γνωστό  στην Αίγυπτο από την προ-δυναστική περίοδο. Στα προηγούμενα κειμενα έδωσα αναφορές που επιβεβαιώνουν τη σημασία των μελισσών στην αιγυπτιακή μυθολογία, μια μυθολογία που περιέχει αμέτρητες αναφορές στη μέλισσα· συμπεριλαμβανομένης της πεποίθησης ότι οι μέλισσες ήταν τα δάκρυα του θεού Ηλίου ή θεού του Αννού ή της Ηλιούπολης, του θεού που γνωρίζουμε με το όνομα Ρα σε μαγικό πάπυρο υπάρχει η παρακάτω αναφορά :

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...